IV SA/Po 846/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-12-04
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Tomasz Grossmann, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest kompetentny do zmiany kategorii budynku (np. z "inny teren zabudowany" na "teren zabudowy mieszkalnej") na podstawie dokumentów podatkowych (decyzji SKO, wyroku WSA dotyczącego podatku od nieruchomości) bez uprzednich rozstrzygnięć organów administracji budowlanej?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest kompetentny do samodzielnego dokonywania zmian w ewidencji dotyczących kategorii budynku bez uprzednich rozstrzygnięć organów administracji budowlanej. Dokumenty podatkowe, takie jak decyzje SKO czy wyroki WSA dotyczące podatku od nieruchomości, nie mogą stanowić podstawy prawnej do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja ewidencji wymaga wyjaśnień lub dodatkowych dowodów, co powinno skutkować wydaniem decyzji administracyjnej, a nie czynności materialno-technicznej.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł o zmianę zapisu w Ewidencji Gruntów i Budynków dotyczącej nieruchomości z "teren zabudowy mieszkalnej B" na "inne tereny zabudowane Bi", argumentując, że budynek ma charakter letniskowy. Starosta odmówił zmiany, uznając, że budynek spełnia kryteria budynku mieszkalnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. WSA w Poznaniu początkowo oddalił skargę, ale NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak kompetencji organów ewidencji do zmiany kategorii budynku bez rozstrzygnięć organów budowlanych oraz na niewłaściwy tryb dokonania zmiany.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] maja 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Maciej Busz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]
Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2011 r. Prokurator Rejonowy w S. wniósł o wszczęcie na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r., prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 93, poz. 1287 - dalej prawo geodezyjne) oraz § 45 i 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 Nr 38 poz. 454, dalej – rozporządzenie w sprawie Ewidencji) postępowania administracyjnego w przedmiocie dokonania zmiany zapisu w Ewidencji Gruntów i Budynków dotyczącej nieruchomości, której właścicielem jest J.K. poprzez zmianę zapisu przy ww. nieruchomości z "teren zabudowy mieszkalnej B" na "inne tereny zabudowane Bi".
W uzasadnieniu wniosku Prokurator wskazał, że w dniu 22 listopada 2010 r. Wójt Gminy O. zwrócił się do niego z wnioskiem o pomoc w przywróceniu stanu prawnego zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Z rzeczonego wniosku wynikało, iż w dniu 18 października 2010 r. Wójt otrzymał zawiadomienie o zmianach w danych Ewidencji prowadzonych przez Starostę S. dotyczących nieruchomości poprzez zmianę zapisu z "inne tereny zabudowane Bi" na – " tereny zabudowy mieszkalnej B". Zdaniem Wójta powyższy zapis narusza przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm. - dalej u.p.z.p.), z której wynika iż to Rada Gminy uchwala i zmienia miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zdaniem Wójta zostały naruszone zapisy § 45 ust 2 rozporządzenia w sprawie Ewidencji. Przedmiotowy zapis zdaniem wnioskodawcy powoduje faktyczną zmianę użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi. Stoi to w oczywistej sprzeczności z założeniami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – dalej prawo budowlane). Wójt we wniosku wskazał również, że wskazany zapis w Ewidencji stanowi także podstawę do wymiaru podatku od nieruchomości w o wiele niższej stawce, aniżeli dotychczas.
W oparciu o analizę powyższego wniosku oraz informacje uzyskane ze Starostwa Powiatowego w S., a także materiały Prokuratury ze sprawy o sygn. [...] dotyczącej wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego Poznaniu (w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego dla właściciela działki), Prokurator uznał, iż zachodzą przesłanki do wystąpienia na podstawie art. 182 k.p.a. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Prokurator wskazał, że z przedstawionej przez Wójta informacji wynika ponad wszelką wątpliwość, iż sporna działka jest działką o charakterze letniskowym i budynek letniskowy zgodnie z pozwoleniem budowlanym został na niej wzniesiony w 2004 r. Od tego czasu nie zostały dokonane żadne formalno-prawne czynności, jakich wymaga prawo budowlane celem zmiany charakteru działki i zabudowań. Przedstawione w wykazie zmian danych ewidencyjnych dane dotyczące budynku na tej działce mogą w świetle orzecznictwa sądowego stanowić jedynie potwierdzenie zmian powstałych na podstawie decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych itp. Nie mogą jednak mieć charakteru tworzącego nową sytuację prawną w sposób samoistny. Taka sytuacja, zdaniem Prokuratora, zaistniała w sprawie i nie można stwierdzić jakie konkretne zmiany zaszły w stosunku do pierwotnych zapisów ewidencyjnych, które determinowałyby konieczność i charakter zmian w Ewidencji. Prokurator wskazał, iż zaistniały spór pomiędzy organem podatkowym a podatnikiem w kwestii tego, czy dany budynek letniskowy ma charakter mieszkalny (taką sytuację dopuszcza się w świetle orzecznictwa sądownictwa administracyjnego), nie może być przedmiotem czynności materialno-technicznej. Sytuacja taka, zdaniem Prokuratora może być rozwiązana po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego.
Starosta S. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] działając na podstawie art. 22 ust. 1 prawa geodezyjnego, § 46 ust. 2 pkt 2, § 65, § 67, § 68 rozporządzenia w sprawie Ewidencji oraz art. 104 k.p.a. odmówił dokonania zmiany stosownego zapisu w Ewidencji. W uzasadnieniu wskazał, że właściciel nieruchomości zgłosił jednostce wykonawstwa geodezyjnego dokonanie zmian danych ewidencyjnych polegających na zmianie "terenów zabudowanych innych" na "tereny zabudowy mieszkalnej". Geodeta uprawniony dokonując zmian złożył operat pomiarowy do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S., gdzie następnie podstawą do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków była dokumentacja geodezyjno-kartograficzna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierająca wykaz zmian danych ewidencyjnych oraz decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Po 756/08. Organ wskazał, że geodeta uprawniony dokonując zmiany użytku na przedmiotowej działce sugerował się ww. decyzjami SKO w K. oraz wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że budynek ten jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Pomimo tego, że właściciel działki uzyskał pozwolenie na budowę budynku letniskowego - bo takie jest przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego - właściciel twierdził, że dom jest parterowy z użytkowanym poddaszem. W rozpatrywanej sprawie przedmiotowy budynek według pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie został określony jako budynek letniskowy, jednak budynek został faktycznie wzniesiony jako budynek spełniający kryteria budynku przeznaczonego do stałego pobytu ludzi. W ocenie organu rozporządzenie w sprawie Ewidencji określa rodzaje budynków, a działka położona jest na terenach letniskowych i taki budynek tam się znajduje. Jednak budynki dzieli się na rodzaje ze względu na ich podstawowe funkcje użytkowe. Zdaniem organu, przepisy nie wyodrębniają takiej kategorii budynków, jakim jest "budynek letniskowy" oraz zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych nie ma podstaw do zaliczenia budynku letniskowego do rodzaju "inne budynki niemieszkalne". Natomiast jeśli chodzi o zmianę użytku gruntowego z "Bi" inne tereny zabudowane, na "B" tereny mieszkaniowe wydaje się to jak najbardziej uzasadnione, ponieważ skoro budynki letniskowe, w myśl przepisów ewidencyjnych, należałoby zaliczyć do rodzaju budynków mieszkalnych, to grunty zajęte pod budynki mieszkalne - stanowią tereny mieszkaniowe (B).
Prokurator Rejonowy w S. wniósł odwołanie od tej decyzji zarzucając naruszenie art. 22 ust. 2 prawa geodezyjnego oraz § 45 i 46 rozporządzenia w sprawie Ewidencji poprzez przyjęcie, iż istniejąca dokumentacja a nadto analiza wyżej wskazanego rozporządzenia nie pozwalają na zmianę zapisu (a właściwie na powrót do stanu poprzedniego) "teren zabudowy mieszkalnej B" na "inne tereny zabudowane Bi" i wniósł o jej uchylenie i wydanie decyzji o dokonaniu zmiany zapisu w Ewidencji dotyczącej nieruchomości poprzez zmianę sposobu użytkowania wyżej wymienionej nieruchomości z "B - tereny zabudowy mieszkalnej" na "Bi inne tereny zabudowane". Wskazał, że działka i budynek znajdujący się na niej mają charakter letniskowy, a problem wynika z prawa podatkowego różnicującego wysokość podatku w zależności od charakteru budynku. Wątpliwe jest jego zdaniem czy stwierdzenie, że budynek nosi cechy mieszkalnego jest podstawą do zmiany w ewidencji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. decyzją z dnia [...] maja 2011r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz w związku z art. 7b prawa geodezyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaliczenia gruntów do wymienionych w przepisach użytków gruntowych dokonuje się na podstawie definicji zawartych w Załączniku nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji. Organ wskazał zakres pojęciowy budynku mieszkalnego i niemieszkalnego. W ocenie Inspektora Nadzoru w myśl tych przepisów "budynek letniskowy" mieści się w kategorii "budynków mieszkalnych", a w konsekwencji - z przywołanej przez niego definicji "terenów mieszkaniowych (B)" wynika, że grunty zajęte pod budynki mieszkalne stanowią "tereny mieszkaniowe (B)". Tym samym dokonana zmiana danych z użytku gruntowego: "inne tereny zabudowane (Bi)" na użytek gruntowy: "tereny mieszkaniowe (B)" o powierzchni 0.0398 ha jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa regulującymi zagadnienia związane z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków. Nadto organ wskazał, iż Wójt Gminy O. nie jest stroną postępowania.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Prokurator, zarzucając jej naruszenie: § 35 w związku z § 65 rozporządzenia w sprawie Ewidencji, § 3 pkt 7 rozporządzenia technicznego, art. 20 i art. 27 u.p.z.p., naruszenie art. 71 ust 2 i 5 prawa budowlanego i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W skardze Prokurator wskazał, że z analizy argumentów decyzji organu II instancji wynika, że podstawą zmiany zakwalifikowania w ewidencji gruntów danego terenu było uznanie, iż dany budynek jest "budynkiem mieszkalnym". To zaś ustalenie, zdaniem skarżącego, oparte jest tylko na pośredniej interpretacji definicji PKOB, co przeczy rozumieniu systemu obowiązujących norm prawnych dotyczących budownictwa. Albowiem to rodzaj gruntu determinuje zapis o charakterze zabudowy a nie odwrotnie. Prokurator stwierdził, iż pierwotny wpis do ewidencji gruntów i budynków z wpisem działki jako "Bi" inny tereny zabudowane został dokonany w trakcie obowiązywania obecnie obowiązujących przepisów w tym zakresie. Nie zaszły zatem żadne zmiany o charakterze prawnym, ani też o charakterze faktycznym, uzasadniające zmianę wpisu w Ewidencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 października 2011r. sygn. akt IV SA/Po 698/11 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że nie leży w jego kompetencji zmiana decyzji administracyjnych, lecz ich kontrola pod względem zgodności z prawem. W ocenie sądu postępowanie organów było prawidłowe. Sąd zauważył, że w terminie dokonanego przez Starostę rozstrzygnięcia obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz. U. Nr 112, poz. 1317 ze zm.), a dokonana zmiana w ewidencji jest czynnością materialno-techniczną, czynioną w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającą wykaz zmian danych ewidencyjnych. W dokumentacji tej, w kartotece budynkowej, określona została podstawowa funkcja użytkowa budynku, posadowionego na działce, jako budynek mieszkalny. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dobrze ocenił, że geodeta prawidłowo określił podstawową funkcję użytkową budynku, co jest zgodne z załącznikiem do rozporządzenia. Dokumentacja architektoniczna nie jest jedynym wiążącym dokumentem w tej sprawie. W orzecznictwie NSA wskazuje się, że budynek letniskowy uznany jest za budynek mieszkalny. Stąd też jak najbardziej uzasadniona wydaje się wcześniejsza zmiana użytku gruntowego z "Bi" inne tereny zabudowane, na "B" tereny mieszkaniowe, skoro budynki letniskowe, w myśl przepisów ewidencyjnych, należałoby zaliczyć do rodzaju budynków mieszkalnych, to grunty zajęte pod budynki mieszkalne - stanowią tereny zabudowane (B). Wymaga także zaznaczenia, iż postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Dokonywane wpisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Sąd wskazał również, że wyrok WSA w Poznaniu z 14 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Po 756/08. dotyczący wysokości podatku od przedmiotowej nieruchomości za 2007 r. nie może stanowić podstawy do zmiany przeznaczenia budynku, jak również być podstawą do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jedynym bowiem kryterium mogącym mieć wpływ na ocenę czy dany budynek jest budynkiem mieszkalnym, może być tylko faktyczne przeznaczenie tego budynku i jego wykorzystanie na cele mieszkalne.
Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w S., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lipca 2013r. sygn. akt I OSK 275/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż aktualizacja danych w ewidencji dotyczy naniesienia zmian powstałych już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie, tj. poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2-3 ustawy w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Drugi ze wskazanych trybów stosuje się w sytuacji, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Prowadzone wówczas postępowanie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów może stanowić opracowanie geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Elementy wykazu zmian danych ewidencyjnych wymienia przepis § 46 ust. 3 rozporządzenia. Jest poza sporem, że złożona przez J.P. właściciela działki [...] dokumentacja geodezyjno-kartograficzna [...] została przyjęta do zasobu geodezyjno-kartograficznego i zawierała wykaz zmian danych ewidencyjnych oraz decyzję SKO w K. z dnia [...] grudnia 2007r. i z dnia [...] lutego 2009r., a także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 listopada 2008r. sygn. akt I SA/Po 756/08. Zarówno decyzje SKO jak i wyrok dotyczyły podatku od nieruchomości. Już te okoliczności sprawy wskazują, że wprowadzenie na podstawie tych dokumentów zmian w ewidencji gruntów w trybie przepisów art. 22 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia, a więc w drodze czynności materialno-technicznej, naruszało przepis § 47 ust. 3 rozporządzenia, który w sprawie aktualizacji ewidencji nakłada na organ prowadzący ewidencję obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub dodatkowych dowodów. NSA w uzasadnieniu wyroku stwierdził, ze takie dokumenty jak decyzje SKO, czy wyrok WSA które zostały podjęte w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości nie mogą stanowić podstawy prawnej do dokonywania zmian w zakresie objętym danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, gdyż dokumenty podatkowe nie stanowią i nie mogą stanowić podstawy prawnej do dokonywania zmian w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Organy ewidencji nie są również kompetentne do zmian zapisów ewidencyjnych co do kategorii budynku, bez uprzednich rozstrzygnięć organów administracji budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podnieść, że WSA w Poznaniu, wydając niniejszy wyrok był na podstawie art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm - dalej P.p.s.a.) związany wyrokiem NSA z dnia 10 lipca 2013r. sygn. akt I OSK 275/12, którym to uchylono wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 698/11 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Związanie WSA w Poznaniu w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że Sąd I instancji nie może formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie .
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza do oceny zasadności żądania Prokuratora o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na zastosowaniu w stosunku do działki nr [...] w obrębie K, gmina O, oznaczenia użytku gruntowego "B – tereny zabudowy mieszkaniowej" na "Bi – inne tereny zabudowane".
W uzasadnieniu wyroku NSA wskazano, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy prawo geodezyjne celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Dane te mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny.
W myśl art. 20 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące m.in. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W ewidencji gruntów i budynków wskazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby prawne i fizyczne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1).
Stosownie do § 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia (m.in. na wniosek właścicieli nieruchomości). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1). Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Zatem usuwanie ewentualnych błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć.
Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie, tj. poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2-3 ustawy w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o czym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Drugi ze wskazanych trybów stosuje się w sytuacji, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Prowadzone wówczas postępowanie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów może stanowić opracowanie geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Elementy wykazu zmian danych ewidencyjnych wymienia przepis § 46 ust. 3 rozporządzenia.
W świetle powyższych przepisów nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku NSA , iż organem kompetentnym do określenia kategorii budynku w świetle przepisów prawa budowlanego jest organ administracji budowlanej, który wypowiada się w sprawie funkcji budynku w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego lub w drodze decyzji o wyrażeniu zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku. Organ administracji budowlanej tworzy stan prawny określający funkcję (kategorię) budynku, który - z kolei - powinien znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez organy ewidencji i kartografii. Organy ewidencji nie są zatem kompetentne do zmian zapisów ewidencyjnych co do kategorii budynku, bez uprzednich rozstrzygnięć organów administracji budowlanej.
Mając powyższe na uwadze zasadnym jest uchylenie decyzji organów I i II instancji. Jak wynika bowiem z akt sprawy organy administracyjne negatywnie rozpatrzyły wniosek prokuratora o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, pomimo, że z akt nie wynika, aby wniosek o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków był niezgodny z obowiązującym stanem faktycznym na nieruchomości. Wręcz przeciwnie z akt wynika, iż J,K, na podstawie zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego, wybudował obiekt budowlany określony jako domek letniskowy, który w ewidencji budynków został pierwotnie wpisany jako "inny niemieszkalny". Z akt nie wynika również, aby właściwy organ wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania budynku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta S, uwzględni uwagi i oceny wyrażone w niniejszym wyroku oraz w wyroku NSA o sygn. I OSK 275/12. Powyższe dotyczy w szczególności wiążącego dla organów ewidencyjnych określenia funkcji (kategorii) budynku wynikającej z decyzji organów budowlanych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło