III SA/Kr 1174/13
WyrokWSA w Krakowie2013-12-04
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej, na której oparte były ustalenia organu ewidencyjnego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów?Ratio decidendi
Stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej, która stanowiła podstawę ustaleń organu ewidencyjnego w sprawie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący domagali się aktualizacji operatu ewidencji gruntów w zakresie działek o określonych numerach. Starosta odmówił aktualizacji, wskazując na brak odpowiednich dokumentów geodezyjno-kartograficznych oraz na stan prawny nieruchomości wynikający m.in. z decyzji rozgraniczeniowej Wójta Gminy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. W trakcie postępowania sądowego okazało się, że decyzja rozgraniczeniowa, na której opierały się organy, została następnie stwierdzona nieważnością.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec ( spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. U. i Z. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 lipca 2012r. nr [....] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną przez M. U. i Z. N. decyzją z dnia 20 lipca 2012 r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] 2012 r. znak: [...], orzekającą o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L, jednostka ewidencyjna W w przedmiocie działek: nr [...], nr [...], i nr [...].
Jako podstawa prawna wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm.), dalej "K.p.a." oraz art. 7b ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2010r., nr 193, poz. 1287 ze zm.).
Decyzję poprzedziły następujące ustalenia okoliczności stanu faktycznego oraz prawnego.
Pismem z 3 listopada 2009 r. M. U. wniosła "o uregulowanie w ewidencji gruntów przebiegu granic działki [...]", natomiast pismem z 12 kwietnia 2011 r. M. U. - zawnioskowała o "rozszerzenie uregulowania w ewidencji gruntów przebiegu granic dla działek [...], [...] i [...] zgodnie ze stanem prawnym".
Z kolei w piśmie z 28 lutego 2012 r. M. U. i Z. N. zawarły żądanie, że "wniosek z dnia 7.12.2009 r. w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego dla działek [...], [...], [...], [...] i [...] w L dotyczy przywrócenia stanu prawnego i katastralnego, a nie zmian w operacie".
Starosta postanowieniem z dnia [...] 2012 r. znak: [...], po rozpatrzeniu, przytoczonego powyżej wniosku M. U. i Z. N. z dnia 28 lutego 2012 r., działając zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie "przywrócenia stanu prawnego i katastralnego" w przedmiocie działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] położonych w L. Postanowienie to jest ostateczne.
Natomiast decyzją z [...] 2012 r. znak: [...] Starosta M, rozpoznając wniosek M. U. z dnia 3 listopada 2009 r. rozszerzony w piśmie z 12 kwietnia 2011 r., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, działając na podstawie art. 7 d pkt 1, art. 20 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 1, art. 22 i art. 59 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 47 ust. 3 i § 84 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454) oraz art. 104 § 1 K.p.a., orzekł o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek oznaczonych jako nr: [...], [...] i [...] położonych w obrębie L, w jednostce ewidencyjnej W.
Organ l instancji ustalił krąg stron postępowania, w tym stosownie do art. 30 § 5 K.p.a ustalił, że W. B. działa jako zarządca masy spadkowej zmarłego syna S. B. Stosownie do art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne pismami z 7.12.2009 r., 20.02.2012 r., 1.03.2012 r. zobowiązał wnioskodawczynię niniejszego postępowania M. U. do przedłożenia opracowania geodezyjno-kartograficznego, spełniającego obowiązujące w geodezji i kartografii standardy techniczne i dokumentującego żądane zmiany, przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego oraz dokumentacji prawnej potwierdzającej aktualny stan własności nieruchomości objętej wnioskiem.
Nadto organ ustalił, że na mocy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych (Dz.U. z 1971 r., nr 27, poz. 250) Kierownik Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu wydał akt własności ziemi nr [...] z 31.X.1973 r., mocą którego W. U. s. W. i Z. oraz jego żona Z. U. z d. B. c. J. i M. stali się właścicielami nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako parcele gruntowe l. kat.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 4,5106 ha. Wojewódzka Komisja ds. Uwłaszczenia przy Wojewodzie decyzją z 30.05.1975 r. znak : [...], po rozpoznaniu odwołania M. B. postanowiła uchylić decyzję organu l instancji, stwierdzając prawo własności nieruchomości o łącznej powierzchni 4,5106 ha położonych w L na rzecz W. i Z. małż. U. z równoczesnym obciążeniem powyższego gospodarstwa dożywociem na rzecz M. B.
Także z mocy ustawy o uregulowaniu gospodarstw rolnych Urząd Powiatowy wydał akt własności ziemi nr [...] z 16.05.1975 r. mocą którego W. U. stał się właścicielem parceli gruntowych l. kat. [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 0,1059 ha.
Na podstawie ww. ustawy Powiatowa Komisja ds. Uwłaszczeń wydała akt własności ziemi Nr [...] z 20.VI.1974 r. mocą którego W. B. s. W. i K. oraz Z. B. c. W. i K. stali się właścicielami pgr. l. kat. [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 0,9158 ha. Sąd Wojewódzki sygn. akt [...] z 12.04.1985 r. postanowił uchylić akty własności ziemi Powiatowej Komisji ds. Uwłaszczeń z 20.06.1974 r. nr [...], [...], [...] i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu do rozpoznania. Sąd Rejonowy prawomocnym postanowieniem sygn. akt [...] z 17.03.1988 r. w sprawie o uwłaszczenie stwierdził, że:
W. B., Z. B., W. U. oraz Z. U. nabyli przez uwłaszczenie każdy po ¼ części prawo własności parceli położonych w L gm. W pgr. [...], [...], [...], [...],
W. B. i Z. B. nabyli po połowie przez uwłaszczenie prawo własności wraz z zabudowaniami parceli budowlanej l. kat. [...],
3) W. U. i Z. U. nabył i po połowie przez uwłaszczenie prawo własności parceli budowlanej l. kat. [...] wraz z zabudowaniami, położonej w L gm. W.
Ponadto ustanowił służebność drogową pasem szerokości 3 metrów przez parcelę l. kat. [...], [...], [...], [...], [...].
Operatem pomiarowym ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 sierpnia 1990 r. za numerem [...] w całości zastąpiono dotychczasowy operat ewidencyjny nr [...]. Mocą Obwieszczenia Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencji gruntów nową ewidencją (Dziennik Urzędowy Województwa nr 13, poz. 137) nowa ewidencja gruntów stała się obowiązująca. Obwieszczenie to zostało wydane na podstawie art. 59 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 1989 r., nr 30, poz. 163 ) oraz paragrafu 6 ust. 1 załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (Mon. Pol., nr 11, poz. 98 i z 1988 r., nr 7, poz. 62). Ze skorowidza działek (parcel) opracowanego w ramach prac geodezyjnych założenia nowej ewidencji gruntów dla wsi L w gminie W wynika, że:
- działka nr [...] (stanowiąca drogę) powstała z parceli gruntowych l. kat. [...], [...], [...],
działka nr [...] powstała z parceli gruntowych I. kat. [...], [...], [...], [...],
działka nr [...] powstała z parceli gruntowych l. kat. [...], [...], [...].
Następne ustalenia wskazywały, że aktem notarialnym (umową darowizny i o dożywocie) z 28.10.1994 r. Rep. [...] W. i Z. małżonkowie U. podarowali córce M. U. między innymi działkę [...] o pow.0,11 ha położoną w L, objętą jednostką rejestrową nr [...] powstałą z parceli gruntowej l. kat. [...] objętej KW [...], oraz z parcel gruntowych l. kat. [...], [...], [...] objętych AWZ nr [...] z 16.05.1975 r. Z wyrysu z mapy ewidencji gruntów dla celów przeniesienia własności, sporządzonym przez geodetę G. nr ks. zam. [...] wynika, że operatem uwłaszczeń nr [...] parcela gruntowa l. kat. [...] podzieliła się na pgr. [...] i [...]; parcela gruntowa l. kat. [...] podzieliła się na pgr. [...] i [...]; parcela gruntowa l. kat. [...] podzieliła się na pgr. [...] i [...].
Aktem notarialnym umową przenoszącą własność z 3.04.2009 r. Rep. [...] M. U. nabyła działkę [...] o pow. 0,2805 ha położoną w L ujawnioną w księdze wieczystej [...] od W. P. B. s. J. i G. Przebieg granic dla całej działki [...] o pow. 0,2805 ha został w trybie rozgraniczenia nieruchomości ([...] z 8.08.2007 r.) jednoznacznie ustalony, pomierzony na osnowę geodezyjną, utrwalony znakami granicznymi na gruncie oraz zatwierdzony ostateczną decyzją Wójta Gminy W z [...] 2007 r. znak: [...], wydaną w sprawie rozgraniczenia działki [...] z wszystkimi graniczącymi nieruchomościami.
Aktem notarialnym umową darowizny z 15.12.2009 r. Rep. [...] M. U. podarowała siostrze Z. N. udział wynoszący ½ części we współwłasności działki [...] o pow. 0,2805 ha ujawnionej w księdze wieczystej [...].
Aktem notarialnym umową darowizny nieruchomości z 9.08.2004 r. Rep. A [...] W. U., Z. U. oraz M. B. podarowali swoje udziały wynoszące łącznie ½ części w nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. 0,06 ha położonej w L ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] wraz z prawami związanymi z jej własnością M. U. i Z. N., każdej po ¼ części. W aktualnym rejestrze gruntów dla obrębu L, w gminie W w jednostce rejestrowej nr [...] wykazana jest działka [...] o pow. 0,13 ha objęta księgą wieczystą [...] stanowiąca w całości własność M. U. c. W. i Z.
W aktualnym rejestrze gruntów dla obrębu L, w gminie W w jednostce rejestrowej nr [...] wykazana jest działka [...] o pow. 0,2805 ha ujawniona w księdze wieczystej [...] stanowiąca własność Z. N. c. W. i Z. i w ½ części i M. U. c. W. i Z. w ½ części. W aktualnym rejestrze gruntów dla obrębu L, w gminie W w jednostce rejestrowej nr [...] wykazana jest działka [...] o pow. 0,06 ha ujawniona w księdze wieczystej [...] stanowiąca własność S. B. s. W. i E. i w ¼ części, W. B. s. W. i K. w ¼ części, Z. N. c. W. i Z. w ¼ części i M. U. c. W. i Z. w ¼ części. Organ pierwszej instancji wskazał przy tym, że stan zarejestrowany w operacie ewidencyjnym w przedmiocie działek [...], [...], [...] jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w [...], [...], [...]".
Organ stwierdził, że przedłożone przez M. U. i Z. N. dokumenty, w oparciu o które żądają wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym a to: kopia mapy ewidencyjnej w skali 1:2880, kopia fragmentu wyrysu z mapy ewidencji gruntów nr [...], kopia wyrysu z mapy ewidencyjnej l.ks. robót [...], kopia wyrysu z mapy w skali 1:2880 nr ks. zam. [...], kopia wyrysu z mapy katastralnej nr ks. zam. [...], kopia opracowania geodezyjno-kartograficznego nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 24.11.2010 r., kopia opracowania geodezyjno-kartograficznego nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 28.12.2011 r. jak również kopia z wyrysu z mapy katastralnej nr ks. zam. [...] - nie mogą stanowić podstawy dokonywania zmian danych w ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie działek objętych wnioskiem, gdyż nie zawierają wykazu zmian danych ewidencyjnych, o których mowa w § 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia i nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym.
Organ zauważył nadto, że na nieruchomość tworzącą działkę [...] wydane zostały dwa różne dokumenty własności: akt własności ziemi nr [...] (ostateczna decyzja) obejmujący między innymi pgr. [...] stanowiącą wówczas własność W. i Z. U. i prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z 17.03.1988 r. sygn. akt [...] w sprawie o uregulowanie własności, w którym stwierdzono, że "W. B., Z. B., W. U. oraz Z. U. nabyli przez uwłaszczenie, każdy po 1/4 części prawo własności parcel położonych w L Gm. W a to pgr. [...], [...], [...], [...], [...]" - powstałą przy podziale parceli gruntowej l. kat. [...] na parcele gruntowe l. kat. [...] i [...] . Jak stwierdził organ l instancji, kwestia wydanych dwóch różnych dokumentów własności nie może być rozstrzygana przez Starostę w postępowaniu administracyjnym. Dopiero prawomocne postanowienie lub prawomocny wyrok właściwego sądu zmieniający ww. postanowienie sądowe wraz z odpowiednią dokumentacją spełniającą wyżej opisane, przewidziane prawem wymogi, stanowić mogłyby podstawę do dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Starosta jako organ prowadzący operat ewidencji gruntów i budynków nie jest władny do rozstrzygania kwestii uprawnień do gruntu i rozstrzygania sporów dotyczących zasięgu własności. Zauważył też, że stan prawy nieruchomości objętej wnioskiem znany był M. U. i Z. N.: dla działki [...] określony aktem notarialnym Rep. A [...] z 9.08.2004 r., dla działki [...] określony aktami notarialnymi Rep A [...] z 3.04.2009 r. i Rep. [...] z 15.12.2009 r., oraz zasięg własności tej działki ustalony w trybie postępowania rozgraniczenia nieruchomości (KERG [...]) zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy W z 28.08.2007 r. znak: [...], dla działki [...] określony aktem notarialnym Rep. [...] z 28.10.1994 r. Na koniec organ podniósł, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym Starostwa Powiatowego brak jest dokumentów geodezyjno-prawnych wskazujących na przebieg granic działek nr [...], [...] i [...] różny od ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz w księgach wieczystych. Stan prawny powyższych nieruchomości nie uległ zmianie do chwili obecnej, dlatego brak jest podstaw prawnych do wprowadzenia jakichkolwiek zmian w operacie ewidencyjnym prowadzonym dla obrębu L.
Od powyższej decyzji M. U. i Z. N. złożyły odwołanie poparte jednym załącznikiem tj.: kserokopią pisma z 20.04.2012 r. Skarżące zarzuciły organowi l instancji naruszenie art. 11, 12, 20, 24, 24 e pkt 9, pkt 12 i art. 29, 34, 36, 37 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 36 pkt 5 i 6 i § 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków a także zasad wymienionych w art. 7, 8, 9, 11 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie i wniosły o uchylenie wydanej decyzji nr [...] z dnia [...] 2012 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji, jako niezasadnej, względnie o zmianę zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie, zgodnie z wnioskami 2 dnia 9.11.2009 r. 12.04.2011 r. i z dnia 28.02.2012 r. W szczególności zarzuciły organowi l instancji, że złożone wnioski z dnia 9.11.2009 r., 12.04.2011 r., i z dnia 28.02.2012 r. nie zostały zrozumiane i Starosta ocenił i uznał, że są to wnioski o aktualizację operatu ewidencji gruntów w zakresie wymienionych działek, a nie żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Wskazały na sprzeczność w ustaleniach Starosty, gdyż pismem z 7 grudnia 2009 r. i z dnia 1 marca 2012 r. organ wezwał wnioskodawczynię do "przedłożenia między innymi opracowania geodezyjno-kartograficznego, dokumentującego zgłoszone żądanie, które nie zostało przedłożone", natomiast w dalszej treści uzasadnienia decyzji Starosta twierdził jednak, że M. U. przedłożyła wykazane na stronie 5 i 6 uzasadnienia dokumenty i opracowania geodezyjne, które nie zawierały wykazu zmian danych ewidencyjnych (§ 46 ust 1 pkt 1 Rozporządzenia MRRiB) i nie odpowiadały obowiązującym standardom technicznym. Według odwołujących się Starosta w sposób bardzo ogólny i lakoniczny stwierdził, że nie odpowiadają standardom, natomiast nie wyjaśnił, dlaczego nie spełniają tych wymogów, a ponadto nie ustosunkował się do innych przedłożonych dokumentów, przez co pozbawił stronę należytych i wyczerpujących informacji, pozostawiając nadal istotne błędy w ewidencji gruntów ujawnione przez Starostę, bez jakichkolwiek podstaw prawnych". Skarżące podniosły, że stwierdzone ewidentne błędy w ewidencji prowadzą do niezgodności z prawem własności wynikającym z ksiąg wieczystych. Ujawnione błędy dotyczą w szczególności działki [...], która według ewidencji wpisana jest jako współwłasność M. U., Z. N. i B. S. i B. W. Wprowadzając nową ewidencję gruntów Starosta dokonał błędnego wpisu i zauważyły, że po pierwsze nie było prawnych podstaw do ujawnienia działki [...] o pow. 0,06 ha, ponieważ powierzchnia tej działki według ewidencji wynosi 0,1024 ha. Różnica 4 ary jest tak istotna, że powinna być należycie wyjaśniona, czego do dnia dzisiejszego nie dokonano. Po drugie, w skład działki [...] wchodzi pgr. [...] o pow. 0,0082 ha, która powstała z rzekomego podziału pgr. [...]". Ponadto zauważyły, że fakt wydania postanowienia Sądu [...] nie jest wystarczający do uznania, że taki podział pgr. [...] i [...] został dokonany, gdyż jest to sprzeczne z ustawą o geodezji i kartografii i rozporządzeniem MRRIB w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z tego też względu taki podział nie został dokonany i dlatego działka [...] w zasadzie winna obejmować tylko pgr. [...], ponieważ nie ma połączenia z pgr. [...] i nie tworzy jednolitego ciała geodezyjnego".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję. Ustosunkowując się do zarzutów wyjaśnił, że organ l instancji zasadnie dopuścił do postępowania W. B., który sprawuje zarząd majątkiem masy spadkowej po S. B. Jak bowiem ustalono S. B. - współwłaściciel nieruchomości objętej postępowaniem - zmarł, a postępowanie spadkowe po nim nie zostało przeprowadzone. Organ ustalił jednak, że W. B. sprawuje zarząd majątkiem zmarłego, co potwierdził zarówno W. B., jak również jego syn D. B. Płaci on również podatek od nieruchomości i opiekuje się majątkiem spadkowym, co należy uznać za sprawowanie zarządu. W tych okolicznościach zastosowanie znalazł art. 30 § 5 K.p.a. Jako strona działa W. B. będący zarządcą i nie ma potrzeby ustanawiania kuratora.
Odnośnie zarzutu doprowadzenia przez błędy w ewidencji do niezgodności z prawem własności wynikającym z ksiąg wieczystych organ wykazał, że działka 887 o pow. 0,06 ha (stanowiąca drogę) powstała z parcel gruntowych l. kat. [...], [...], [...]. W starym papierowym rejestrze gruntów obejmującym parcele gruntowe, z częścią kartograficzną w skali 1:2880 wykazano między innymi parcele gruntowe l. kat.: [...] o pow.0,0082 ha, [...] o pow. 0,0144 ha, [...] o pow. 0,0798 ha (stanowiące drogę) co daje łączną powierzchnię 0,1024 ha objętą aktem własności ziemi nr [...] i KW [...]. Również Sąd Rejonowy prawomocnym postanowieniem sygn. akt [...] z 17.03.1988 r. w sprawie o uwłaszczenie ustanowił służebność drogową pasem szerokości 3 metrów przez parcelę I. kat.: [...], [...],[...], [...], [...]. Przebieg granic parcel gruntowych l. kat. [...], [...], [...] przedstawiony na mapie w skali 1:2880 w tym szczególnie parceli l. kat. [...] różnił się od granic użytkowania tej drogi w dacie powstawania nowej mapy w skali 1:2000. Niemniej jednak w protokole wyników pomiaru stanu władania przebieg takich granic jaki obrazuje mapa w skali 1:2000 oraz powierzchnia działki [...] wówczas został przyjęty bez zastrzeżeń i do dnia dzisiejszego nie uległ zmianie. Dopiero opracowanie geodezyjno-kartograficzne, sporządzone przez uprawnioną jednostkę wykonawstwa geodezyjnego, przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z którego będzie wynikała uzasadniona zmiana przebiegu granicy działki [...] czy też działki [...] może stanowić, po dokonaniu oceny przez organ ewidencyjny, podstawę do wprowadzenia zmiany w zakresie przebiegu granic. Jak w dalszej części organ wskazał, przedłożone przez skarżące dokumenty szczegółowo opisane powyżej jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jedynie potwierdzały wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L, gmina W stan prawny do nieruchomości objętych wnioskiem. Natomiast kopia opracowania geodezyjno-kartograficznego nr [...] - "mapa dla celów prawnych dla potrzeb postępowania sądowego", przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w M w dniu 24.11.2010 r., kopia opracowania geodezyjno-kartograficznego nr [...] - "Graficzne przedstawienie stanu katastralnego na podstawie którego wydano dokumenty własności na tle stanu ewidencyjnego" przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 28.12.2011 r. nie mogły stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, bądź służyć do aktualizacji tego operatu, gdyż nie spełniały wymogów postawionych przepisem § 36, § 37, § 38 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków bądź przepisu prawnego art. 29 (dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ powołał się na przepis § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowiącego, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są między innymi: numer działki stanowiący część składową identyfikatora działki ewidencyjnej, numeryczny opis granic działki ewidencyjnej. Numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych. Zgodnie z § 37 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków "w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie". W myśl § 38 ust. 1 "O czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca zawiadamia właściwe podmioty ewidencyjne oraz osoby, jednostki organizacyjne i organy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt. 1. Do zawiadomień stosuje się przepisy art. 32 ust. 1-4 ustawy". § 38 ust. 2 "Ustalenia przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie", § 38 ust. 3 - "Ustalone punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała ich stabilizacja może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych". Dyspozycja prawna § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Nośnikiem tych informacji, stosownie do przepisu art. 24 ust. 1 ustawy jest operat ewidencyjny składający się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów.
W świetle przytoczonych okoliczności sprawy i powyższych przepisów, organ odwoławczy stwierdził, że podniesione zarzuty w odwołaniu są bezzasadne i nie mogą być uwzględnione. Zauważył, że istota ewidencji gruntów w świetle § 44 pkt 2 rozporządzenia sprowadza się do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, ale oznacza to zgodność z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Takich dokumentów nie przedłożono, chociaż Starosta trzykrotnie wzywał skarżące do ich przedłożenia a zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych, nie jest dopuszczalne w postępowaniu przed organami ewidencji gruntów rozstrzyganie o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą wpisu do ewidencji. Wskazał, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych dokumentów i stąd też ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informatyczno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Wobec zarzutu naruszenia § 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków organ zauważył, że do organu administracji należy okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniesionej prze M. U. i Z. N. na ww. decyzję znalazły się zarzuty naruszenia przepisów art. 11, 12, 20, 24, 24 e pkt. 9, 12, art. 29, 34, 36 i 37 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 36 pkt 5, 6 i § 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. Generalnie argumentacja skargi pokryła się odwołaniem, w szczególności skarżące podniosły, że wbrew twierdzeniem organu o nieprzedłożeniu dokumentów, w rzeczywistości opracowanie geodezyjno-kartograficzne zostało przedłożone, działka nr [...] nie mogła być ujawniona w ewidencji, gdyż Starosta nie posiadał żadnych dokumentów i informacji w przedmiocie podziału pgr. [...]. Postanowienie Sądu sygn. [...] było znane dopiero organowi w 2011 r. stąd nie mogło być wprowadzone do ewidencji, dodatkowo skarżące wskazały na brak klauzuli prawomocności. Nie mógł zdaniem skarżących przeprowadzony podział działki pgr. [...] i [...] gdyż brak było dokumentacji podziałowej. Okoliczności te winny mieć znaczenie według skarżących dla uznania potrzeby aktualizacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 dalej "p.p.s.a.") sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga M. U. i Z. N. podlega uwzględnieniu z powodów określonych w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a., albowiem zaistniały podstawy uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego.
Podstawy wznowienia postępowania administracyjnego reguluje art. 145 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz.U. z 2013 r., nr 267 t.j.), wskazując na katalog sytuacji, w których organ obowiązany jest do "rewizji" sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W rozpatrywanej sprawie organy odmawiając wprowadzenia wnioskowanej zmiany do ewidencji powołały się między innymi na opisane powyżej ustalenia dotyczące stanu prawnego nieruchomości objętych wnioskiem, wynikające z decyzji Wójta Gminy W z dnia [...] 2007r nr [...] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości położonych w L stanowiących działki o nr szczegółowo wymienionych w tej decyzji. Decyzja ta stanowi jeden z istotnych elementów opisanego wyżej stanu faktycznego, na gruncie którego organ odmówił dokonania wnioskowanej zmiany. W stosunku do tej decyzji zostało wszczęte postępowania o stwierdzenie nieważności, co stało się podstawą zawieszenia postępowania sądowo administracyjnego postanowieniem z dnia 17 maja 2013 r. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 sierpnia 2013 r. znak [...], która stała się ostateczna, stwierdzono nieważność ww. decyzji rozgraniczeniowej Wójta Gminy W.
W tych okolicznościach zaistniała wymieniona w art 145 § 1 pkt 8 K.p.a. podstawa do wznowienia kontrolowanego w sprawie niniejszej postępowania administracyjnego, dlatego uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 lit. b p.p.s.a. oraz art.135 p.p.s.a.
Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni fakt eliminacji z obrotu prawnego decyzji, na której oparł ustalenia dotyczące stanu prawnego ujawnionego w ewidencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło