I SA/Wa 969/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-04
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców dawnych właścicieli gruntu dekretowego, jeśli grunt ten został już wcześniej oddany w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej?Ratio decidendi
Ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej stanowi negatywną przesłankę do uwzględnienia wniosku dekretowego spadkobierców dawnych właścicieli. Nawet jeśli spełnione są inne przesłanki, jak zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego, fakt trwałego rozporządzenia gruntem na rzecz innej osoby uniemożliwia ustanowienie kolejnego prawa użytkowania wieczystego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.L. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta W. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu objętego dekretem z 1945 r. Skarżący, jako spadkobierca dawnych właścicieli, domagał się ustanowienia tego prawa. Organ odmówił, wskazując, że nieruchomość jest już w użytkowaniu wieczystym osób trzecich, co stanowi przeszkodę nie do usunięcia w drodze decyzji administracyjnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dekretu, KPA oraz brak zapoznania z aktami sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi R.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania do gruntu oddala skargę.
I SA/Wa 969/13
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] listopada 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako [...].
Z ustaleń organu wynika, że przedmiotowa nieruchomości została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w W. z [...] stycznia 1949 r. nr [...] tytuł własności nieruchomości przysługiwał K. i H. małż. L. co do 1/2 części, F. z G. L. co do 1/4 części i E.L. co do 1/4 części Orzeczeniem z [...] października 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Decyzją z [...] marca 2004 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego z [...].10.1951 r. Spadkobiercami dawnych właścicieli są R.L., K.K., A.L., J.P., A.P., co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wniosek o ustalenie prawa własności czasowej został złożony przez dawnych właścicieli 1 lutego 1949 r. a więc przed upływem 6 – miesięcznego terminu do jego złożenia.
Objęcie gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 16 sierpnia 1948 r. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Rady W. z [...].10.2009 r. nr [...], przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], znajduje się na terenie o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną z dopuszczeniem innych usług. Organ stwierdził, że przeznaczenie nieruchomości pod zabudowę wielorodzinną mieszkaniową nie wyklucza korzystania z nieruchomości przez spadkobierców dawnych właścicieli gruntu. Tym samym organ uznał, że spełnione są w sprawie przesłanki warunkujące ustalenie prawa użytkowania wieczystego, wymienione w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu .
Jednocześnie organ stwierdził, że ze względu na fakt, iż przedmiotowa nieruchomość znajduje się w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych – H.S. i K.S., co wynika z treści księgi wieczystej nr [...], nie jest możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego spadkobiercom dawnych właścicieli. Rozdysponowanie gruntem w sposób trwały na rzecz osób trzecich w drodze czynności cywilnoprawnej oraz ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej stanowi przeszkodę do uwzględnienia wniosku dekretowego, której nie może w sposób jednostronny władczy zniwelować organ administracji publicznej rozstrzygający w przedmiocie wniosku dekretowego. Z tego względu organ odwoławczy uznał decyzję Prezydenta W. z [...].11.2012 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego za prawidłową.
W skardze na decyzję Wojewody [...] R.L. zarzucił:
1) naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., Nr 50, poz. 279) poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego,
2) naruszenie art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej oraz uzasadnienia prawnego rozstrzygnięcia,
3) naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. oraz o orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Należy się zgodzić ze stanowiskiem organu, że skutkiem ustanowienia na nieruchomości dekretowej prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej jest brak podstaw do ustanowienia tego prawa na rzecz byłego właściciela bądź jego następców prawnych. Ta negatywna przesłanka odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego nie wynika wprost z przepisów dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ale z istoty tego prawa uregulowanej w przepisach art. 232-239 K.c. W sytuacji, gdy w chwili orzekania grunt został oddany w użytkowanie wieczyste niemożliwe jest ustalenie treści tego prawa stosownie do powołanych przepisów Kodeksu cywilnego. Jest bowiem oczywiste, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej uniemożliwia ustanowienie kolejnego prawa użytkowania wieczystego. Spełnienie przesłanki przewidzianej w art. 7 ust. 2 dekretu w postaci zgodności korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego nie umożliwia automatycznie w każdym przypadku, ustanowienia na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli prawa użytkowania wieczystego. Rozstrzygając o zasadności wniosku dekretowego organ musi zbadać, czy stan prawny gruntu i znajdujących się na nim budynków pozawala na wydanie decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu oraz umożliwi jej późniejsze wykonanie. W przedmiotowej sprawie nie można więc zarzucić organowi naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu, co uczyniono w skardze i co czyni ten zarzut bezzasadnym. Również niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 107 § 1 kpa. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji z jakich powodów odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego spadkobiercom dawnych właścicieli nieruchomości i ze względów wyżej przedstawionych Sąd to stanowisko organu w pełni podziela.
Także zarzut skargi naruszenia art. 10 § 1 kpa nie znajduje potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym. Organ I instancji, przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. zawiadomił strony w trybie art. 10 § 1 kpa pismem z 13 sierpnia 2012 r., które skarżący odebrał osobiście w dniu 23 sierpnia 2012 r.
Z akt sprawy natomiast nie wynika by organ odwoławczy wystosował do stron takie zawiadomienie przed wydaniem decyzji jednakże to naruszenie obowiązku z art. 10 § 1 kpa pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy orzekał wyłącznie na podstawie materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w postępowaniu przed organem I instancji.
Nie przeprowadzał żadnych dowodów ani czynności. Naruszenie więc art. 10 § 1 kpa jest bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Z resztą skarżący, poza podniesieniem tego zarzutu w skardze, nie wskazał jaki to istotny wpływ uchybienie to mogło mieć na wynik sprawy.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło