IV SO/Gl 37/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-12-05
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli zamierza wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z zakresu pomocy społecznej, od której kosztów sądowych jest zwolniona z mocy prawa?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej jest bezprzedmiotowy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż strona jest z nich zwolniona z mocy prawa (art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.). Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z jego ustanowieniem, co zostało potwierdzone w analizie jej sytuacji majątkowej i życiowej.Stan faktyczny
A.B. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w związku z zamiarem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż., Burmistrza Miasta Ż. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. Wniosek został rozdzielony na trzy odrębne postępowania. Wnioskodawca przebywa w areszcie śledczym, nie posiada majątku ani dochodów. Analiza jego sytuacji wykazała brak środków na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla wnioskodawcy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (złożonego w związku z zamiarem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż.) postanawia: 1. ustanowić adwokata dla wnioskodawcy ;
W treści pisma procesowego datowanego na 6 września 2013 r. A.B. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z zamiarem wniesienia do tutejszego Sądu skargi na "zwłokę i przewlekłość postępowania administracyjnego" prowadzonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ż., Burmistrza Miasta Ż. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.
Ponieważ wyżej wymieniony złożył niniejszy wniosek zamierzając zaskarżyć przewlekłe prowadzenie postępowań prowadzonych przez trzy organy administracji publicznej, Przewodniczący Wydziału IV zarządzeniem z dnia 24 września 2013 r. rozdzielił ten wniosek na trzy odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy, z których każdy odnosi się do jednej ze skarg, jakie strona ma zamiar złożyć.
W konsekwencji, wnioski dotyczące skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta Ż. oraz przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zarejestrowane zostały odpowiednio pod sygn. akt IV SO/Gl 41/13 i IV SO/Gl 42/13, z kolei wniosek dotyczący skargi na Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. stanowi przedmiot sprawy niniejszej.
Wobec faktu, iż żądanie powyższe nie zostało zgłoszone w przewidzianej przepisami formie, pismem 7 października 2013 r. wezwano skarżącego o złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
A.B. złożył rzeczony formularz w dniu 30 października 2013 r. potwierdzając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Równocześnie oświadczył, iż posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0.5 ha, ciągnik "[...]" - rok produkcji 1986 oraz samochód osobowy [...], rok produkcji 1995. Nie posiada natomiast żadnego innego majątku, zasobów pieniężnych ani nie osiąga dochodów, gdyż przebywa w areszcie śledczym gdzie nie jest zatrudniony odpłatnie.
Następnie, to jest odpowiadając na wezwanie z dnia 7 listopada 2013 r. wnioskodawca przedłożył zaświadczenie wydane przez Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia 27 listopada 2013 r., potwierdzające fakt, iż przebywając w tej instytucji nie wykonuje pracy zarobkowej, ani też nie posiada żadnych środków pieniężnych do dyspozycji.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi, którą wnioskodawca zamierza wnieść, a której niniejszy wniosek ma dotyczyć jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. i - choć wnioskujący nie określił w sposób do końca precyzyjny, czego postępowanie to dotyczyło - nie budzi wątpliwości że jego przedmiotem były świadczenia z pomocy społecznej (wnika to zarówno z treści wniosku jak i z pism stanowiących odpowiedź organów na jego korespondencję, które wyżej wymieniony dołączył do wniosku). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawca, w sprawie, do której niniejszy wniosek się odnosi, korzystać będzie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku A.B. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony doprowadziła do konkluzji, że wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania został spełniony.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych środków finansowych ani majątku, który mógłby zostać łatwo i szybko spieniężony. Przebywa przy tym aktualnie w areszcie śledczym i nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, gdyż nie wykonuje w tej instytucji pracy zarobkowej (patrz: nadesłane zaświadczenie z dnia 27 listopada 2013 r.).
W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z reprezentowaniem w sprawie przez fachowego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło