VIII SA/Wa 621/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-05
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Sławomir Fularski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o liczbie dni nieobecności pracownika samorządowego (funkcjonariusza publicznego) w pracy z powodu choroby stanowi informację publiczną, która podlega udostępnieniu, czy też jest chroniona prawem do prywatności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że informacja o liczbie dni nieobecności pracownika samorządowego w pracy z powodu choroby stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie ma zastosowania do informacji dotyczących osób pełniących funkcje publiczne, które mają związek z pełnieniem tych funkcji. Liczba dni nieobecności w pracy z powodu choroby wpływa na pełnienie funkcji przez funkcjonariusza publicznego i funkcjonowanie urzędu, a zatem nie narusza jego prawa do prywatności w stopniu uzasadniającym odmowę udostępnienia.Stan faktyczny
Rada zwróciła się do Dyrektora Izby Skarbowej o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby dni nieobecności pracownika w pracy z powodu choroby oraz danych osobowych tego pracownika. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił udostępnienia tej informacji, uznając ją za dotyczącą życia prywatnego pracownika. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że żądana informacja jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Finansów oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku; zasądzono od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Rady zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Rady [...] w W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Rady [...] w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1.1. Przedmiotem skargi Rady [...]w W. (dalej: skarżąca, RSK) jest decyzja Ministra Finansów (dalej: Minister), znak [...] z [...] czerwca 2013 r., którą działając na postawie art. 16 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198, ze zm., zwanej dalej ustawą o dostępie do informacji publicznej lub u.d.i.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej Kpa), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej: Dyrektor IS) z [...] kwietnia 2013 r. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącej z [...] kwietnia 2013 r. o przekazanie danych osobowych pracownika Wieloosobowego Stanowiska Pracy ds. Komunikacji w Izbie Skarbowej w K., który w 2013 r. był nieobecny w pracy z powodu choroby oraz liczby dni tej nieobecności.
1.2. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującej sytuacji:
Pismem z [...] kwietnia 2013 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek zawierał 5 punktów, co do pierwszych czterech organ
I instancji udzielił odpowiedzi.
1.3. Decyzją z [...] kwietnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił udostępnienia informacji publicznej (pkt 5. wniosku) w zakresie przekazania danych osobowych pracownika Wieloosobowego Stanowiska Pracy ds. Komunikacji w Izbie Skarbowej w K., który w 2013 r. był nieobecny w pracy z powodu choroby oraz liczby dni tej nieobecności. Uzasadniając swoją decyzję organ powołał się na art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. i wskazał, że żądana informacja dotyczy chronionych prawnie dóbr osobistych funkcjonariusza publicznego i nie ma związku z pełnieniem przez niego funkcji publicznej. Stąd też nie podlega udostępnieniu. W szczególności zauważono, iż informacja o liczbie dni, w których wskazany z imienia i nazwiska pracownik komórki Izby Skarbowej ds. komunikacji, który przebywał na zwolnieniu lekarskim, dotyczy jednocześnie stanu zdrowia zidentyfikowanego funkcjonariusza i tym samym ma związek z jego życiem prywatnym. Przy tym przebywając na zwolnieniu lekarskim funkcjonariusz nie pełnił funkcji publicznej. Zatem informacja o okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim nie ma związku z wykonywaniem przez niego powierzonych mu obowiązków publicznych i jest nieprzydatna dla oceny poziomu ich wykonywania.
2. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. skarżąca wniosła odwołanie do Ministra Finansów. Wydanej decyzji Dyrektora IS postawiła zarzut naruszenia:
1. art. 7, art. 61 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 w związku z art. 107 § 3 kpa,
3. art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
3. Minister Finansów po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Dyrektora IS.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że żądane przez skarżącą informacje dotyczące udostępnienia danych osobowych pracowników Wieloosobowego Stanowiska Pracy ds. Komunikacji w Izbie Skarbowej w K., którzy w 2013 r. byli nieobecni w pracy z powodu choroby oraz liczby dni tej nieobecności (punkt 5 wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej), stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 i art. 6 u.d.i.p. Jednakże udostępnienie powyższych informacji nie jest możliwe z uwagi na zawarte w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. ograniczenia prawa do uzyskania informacji publicznej. Wynikające z ww. art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. ograniczenie ochrony prywatności funkcjonariusza publicznego uzasadnione jest zapewnieniem jawności i dostępności informacji dotyczących funkcjonowania państwa
i jego instytucji. Nie oznacza to jednak całkowitego pozbawienia ochrony prywatności funkcjonariuszy publicznych, którą co do zasady zapewniają przepisy Konstytucji RP
a w szczególności przepis art. 47 Konstytucji RP stanowiący, iż każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.
Zatem, aby zgodnie z przepisami u.d.i.p. i Konstytucją RP można było dokonać ujawnienia danych z życia prywatnego funkcjonariusza publicznego, wymagane jest wykazanie związku pomiędzy pozyskaną tą drogą informacją a sprawowaniem przez niego funkcji publicznej, a także wykazanie znaczenia tej informacji dla oceny jakości pracy funkcjonariusza publicznego.
W omawianej sprawie takie okoliczności jednak nie zachodzą, a ewentualne przekazanie żądanych przez RSK informacji odnośnie długości trwania zwolnienia lekarskiego skutkowałoby pośrednim ujawnieniem danych na temat stanu zdrowia zidentyfikowanego funkcjonariusza publicznego, które to dane niewątpliwie należą do sfery jego życia prywatnego. Jak przy tym podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2002 r., w sprawie sygn. akt K 41/02, "istnienie gwarancji
i realizacja konstytucyjnego prawa do informacji nie mogą prowadzić do wniosku
o wyłączeniu w wypadku osób publicznych ochrony innych praw, jakie wszelkim osobom gwarantuje Konstytucja, a których realizacja mogłaby kolidować z prawem do informacji. Dotyczy to przede wszystkim, choć nie tylko, gwarantowanej konstytucyjnie ochrony sfery prywatności". Z kolei w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt
K 17/05, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "niewątpliwie istnieją takie informacje (dane), które również w wypadku osób publicznych nie będą się mieściły w ramach zakresu przedmiotowego sfery prawa do informacji. Będą to np. co do zasady informacje dotyczące stanu zdrowia czy sfery intymności... Zawsze wówczas, gdy realizacja tego prawa będzie wkraczała na pole owej sfery pośredniej, w której życie publiczne podmiotu nieuchronnie łączy się z jego życiem prywatnym (w tym sferą osobistą czy wręcz intymną), tam ocena dopuszczalności ingerencji, polegającej na odkrywaniu tej sfery życia poprzez jej ujawnienie innym osobom, powinna być dokonywana niezwykle ostrożnie i z wyważeniem racji, które mogłyby przemawiać za uznaniem priorytetu interesu publicznego, wyrażającego się w konstytucyjnej gwarancji prawa do informacji, w stosunku do ochrony prywatności".
Minister zgodził się z argumentacją Dyrektora Izby Skarbowej w K. zawartą w przedmiotowej decyzji, iż udostępnienie żądanej informacji nie ma związku
z wykonywaniem przez funkcjonariusza publicznego powierzonych mu obowiązków publicznych. Oczywistym bowiem jest fakt, iż w czasie trwania zwolnienia lekarskiego funkcjonariusz ten nie pełnił funkcji publicznej, a informacja o okresie przebywania funkcjonariusza publicznego na zwolnieniu lekarskim nie ma żadnego wpływu na ocenę jakości jego pracy.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w sprawie stanowiącej przedmiot odwołania zastosowanie znajduje zarówno ust. 1 jak i ust. 2 art. 16 u.d.i.p. Art. 16 ust. 1 ustawy stanowi bowiem, że odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji następuje
w formie decyzji, zaś ust. 2 wskazuje, że do decyzji tych mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z odrębnościami określonymi w punktach
1 i 2.
Minister nie zgodził się ze skarżącą, iż niezasadnie uwzględniono w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przepis art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. Z przepisu art. 5 ust. 1 u.d.i.p. wynika bowiem, że ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może wynikać m.in. z przepisów służących zapewnieniu tajemnic ustawowo chronionych, do których zalicza się także przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Z kolei przepis art. 5 ust. 2 ww. ustawy ogranicza prawo dostępu do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej, przy czym ograniczenie to nie ma zastosowania w zakresie dostępu do informacji o osobach pełniących funkcje publiczne w zakresie dotyczącym wykonywania tych funkcji.
Biorąc pod uwagę to, że do sfery życia prywatnego należą podlegające ochronie dane osobowe, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.d.i.p., to z ust. 2 tego przepisu wynika, że o ile przedmiotowe dane dotyczą funkcjonariusza publicznego i pozostają w związku z pełnioną przez niego funkcją, to podlegają udostępnieniu, mimo że jednocześnie należą do prawnie chronionej sfery jego prywatności. Zatem pomiędzy wynikającymi
z art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. ograniczeniami w dostępie do informacji publicznej zachodzi wyraźny związek, który dał podstawę do powołania się w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji na obydwa powyższe ustępy art. 5 u.d.i.p.
Ponadto bezzasadny jest zarzut błędnego zawarcia w podstawie prawnej omawianej decyzji przepisu art. 107 kpa, określającego m.in. niezbędne elementy decyzji administracyjnej. Przepis ten został przywołany z uwagi na treść ww. art. 16 u.d.i.p., z którego wynika, iż do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem Ministra Finansów nietrafny jest także zarzut, iż w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie wskazał żadnej podstawy prawnej materialnej, do której art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p. miałby się odnieść i z tej przyczyny decyzja ta powinna zostać uchylona. Jak bowiem stanowi art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W zaskarżonej decyzji zarówno w podstawie prawnej jak i w uzasadnieniu zostały powołane i omówione przepisy art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., w oparciu, o które organ rozpatrujący wniosek odmówił udostępnienia żądanych informacji. Tym samym ww. decyzja zawiera wymagane uzasadnienie prawne.
Ponadto niezrozumiały jest zarzut, iż Dyrektor Izby Skarbowej w K. sam napisał, że powodem nieudzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie na wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2013 r. są "długotrwałe absencje pracowników komórki zajmującej się udostępnianiem informacji publicznej w trybie wnioskowym"
i w związku z tym skarżąca żąda jedynie informacji o okresie wyłączenia z pracy tego pracownika, natomiast nie interesuje jej z jakiego powodu ktoś jest chory i nie chce danych na temat życia prywatnego tych osób (tej osoby). Minister zauważył,
iż powyższe twierdzenie nie ma odzwierciedlenia w przedstawionym Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. przez skarżącą pytaniu nr [...] o treści: "który z ww. pracowników był nieobecny w pracy z powodu choroby oraz ile dni - w 2013 roku". Zatem jak
z powyższego wynika, RSK jednoznacznie zażądało informacji odnośnie długości trwania zwolnienia lekarskiego, ze wskazaniem którego konkretnie pracownika zwolnienie dotyczy, a jej udzielenie, jak już to wykazano powyżej, skutkowałoby pośrednim ujawnieniem danych na temat stanu zdrowia zidentyfikowanego funkcjonariusza publicznego, które to dane należą do sfery jego życia prywatnego.
Niezrozumiały jest także zarzut jakoby Dyrektor Izby Skarbowej w K.
w zaskarżonej decyzji nie starał się wykazać, że nie mamy w tym przypadku do czynienia z funkcjonariuszami publicznymi, co miałoby stanowić bezpośrednią przyczynę odmowy udzielenia informacji publicznej. Nie jest to prawdą, gdyż z treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji jednoznacznie wynika, iż żądana przez skarżącą informacja dotyczy właśnie funkcjonariusza publicznego, a nie została udzielona na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. ze względu na ochronę prawnych dóbr osobistych funkcjonariusza publicznego.
4. Skarżąca wniosła w terminie skargę na decyzję Ministra Finansów wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora IS. Zaskarżonym decyzjom postawiła zarzuty naruszenia:
art. 7, art. 61 ust. 1 i 2, art. 63 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.);
art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d), art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1 u.d.i.p.;
art. 6, art. 7, art. 10, art. 15 w zw. z art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 w związku z art. 107 § 3 in fine kpa.
Uzasadniając skargę skarżąca wskazała, że brak jawności pewnych faktów,
a które dotyczą funkcjonowania urzędów i zatrudnianych w nich funkcjonariuszy publicznych, powoduje pewne poczucie braku należytej kontroli, co może przyczynić Administracja publiczna, która ma pewność istnienia swego rodzaju parasola ochronnego, w postaci pojęcia "informacji przetworzonej", za którym skrywa się przed społeczeństwem sposób sprawowania przez nią władzy publicznej, a władza sprawowana przez organy podatkowe jest ogromna, i wydawania środków publicznych przez administrację rządową - jest bardziej podatna na zepsucie (korupcję) w znaczeniu ogólnym.
Skarżąca nie zgodziła się z tezą stawianą przez Ministra, że informacja o liczbie dni przebywania konkretnego funkcjonariusza publicznego na zwolnieniu lekarskim narusza jego prawo do prywatności. Zaświadczenie o niezdolności do pracy związane jest przede wszystkim z wykonywaną pracą, gdyż w przeciwnym razie nie byłoby żadnej potrzeby uzyskiwania takiego zaświadczenia. Skarżąca nie żądała przy tym informacji
o stanie zdrowia funkcjonariusza publicznego, lecz jedynie danych dotyczących liczby dni, kiedy funkcjonariusz nie świadczył pracy z powodu absencji chorobowej. Nie ma tu żadnego znaczenia fakt, że informacja taka może być powiązana z konkretną osobą, gdyż jest to funkcjonariusz publiczny i ograniczenia dotyczące jego prywatności w tej sprawie nie mają zastosowania.
W rozpoznawanej sprawie udzielenie żądanej informacji publicznej nie stanowi zagrożenia dla prawa do prywatności osoby przebywającej na zwolnieniu lekarskim.
W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 1998 r.,
K 24/98 (OTK 1998 nr 6, poz. 97) stwierdzono, że "jednocześnie jednak przeważa
w doktrynie pogląd w myśl którego, w odniesieniu do osób ubiegających się lub pełniących funkcje publiczne, prawo do ochrony prywatności podlega istotnemu ograniczeniu". Obywatele mają prawo wiedzieć, czy i w których dniach dany funkcjonariusz publiczny przebywał w pracy, oraz w jakich dniach i z jakich przyczyn był w niej nieobecny (zwolnienie lekarskie, urlop, itp.). Skarżąca ponownie podniosła, że nie żądała danych o rodzaju schorzenia uniemożliwiającego świadczenie pracy przez danego funkcjonariusza publicznego, lecz jedynie informacji o dniach jego nieobecności w pracy z tego powodu.
Zauważyła także, że to Dyrektor Izby Skarbowej w K. przekazał we wcześniejszej korespondencji skarżącej informację o absencji chorobowej konkretnego pracownika. Żądanie liczby dni przebywania pracownika na zwolnieniu lekarskim nie ma zatem nic do ujawnienia stanu jego zdrowia, bo ten znany jest o ile na podstawie faktu przebywania danej osoby na zwolnieniu lekarskim możliwe jest postawienie diagnozy o stanie zdrowa z wcześniej przekazanej informacji. Tym samym powód odmowy żądanej informacji publicznej (ujawnienie stanu zdrowia konkretnego pracownika) jest nierzeczywisty i nie ma związku z żądaniem skarżącej.
5. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
6.1. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja, akt nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Badając skargę według ww. kryteriów uznać należy, że skarga jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja naruszają przepisy prawa materialnego i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
6.2. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że żądane przez skarżącą informacje są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 i art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sporne natomiast jest czy możliwość udostępnienia tych informacji podlega ograniczeniom wynikającym z ochrony danych osobowych.
W pierwszej kolejności należy rozważyć treść art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. co do tego, czy ochrony danych osobowych w zakresie objętym niniejszą sprawą dotyczy ust. 1 czy też ust. 2. W ocenie Sądu, do ochrony danych osobowych zastosowanie ma przepis art. 5 ust. 2. Przepis art. 5 ust. 1 dotyczy ochrony informacji publicznych objętych regulacją przepisów o ochronie informacji niejawnych (w szczególności ustawa z 5 sierpnia
2010 r. o ochronie informacji niejawnych) i innych tajemnic ustawowo chronionych
(a więc przykładowo: tajemnica bankowa – ustawa prawo bankowe, tajemnica telekomunikacyjna – ustawa prawo telekomunikacyjne, tajemnica statystyczna – ustawa o statystyce publicznej).
Natomiast ograniczenia wynikające z ochrony danych osobowych, to ograniczenia o jakich mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ograniczenia ze względu na prywatność osoby fizycznej, to właśnie ograniczenia uregulowane przepisami ustawy o ochronie danych osobowych. Ochrona prywatności ma swoje konstytucyjne umocowanie w art. 47 Konstytucji RP, a ustawa o ochronie danych osobowych służy właśnie realizacji tego konstytucyjnego prawa. Niewątpliwie informacja o liczbie dni nieobecności w pracy wchodzi w sferę prywatności osób, których dotyczą. Dlatego też błędne jest wywodzenie prawa do odmowy udostępnienia orzeczeń dyscyplinarnych, czy też w ogóle prawa do odmowy informacji dotyczących prywatności osoby fizycznej
z przepisu art. 5 ust. 1 u.d.i.p.
Przechodząc zatem do treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy zauważyć, że co do zasady prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu
na prywatność osoby fizycznej. Jednak w drugim zdaniu tego przepisu określono, kiedy takie prawo nie podlega ograniczeniom ze względu na prywatność – ograniczenie to nie dotyczy informacji spełniających łącznie dwa kryteria:
a) informacji dotyczących osób pełniących funkcje publiczne,
b) mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia
i wykonywania funkcji.
Co do kryterium określonego w pkt a), to ma ono charakter podmiotowy. Zgodnie
z przepisami ustawy o służbie cywilnej (art. 113 i następne), postępowanie dyscyplinarne, o jakim mowa w tej ustawie, dotyczy członków korpusu służby cywilnej
i może dotyczyć tylko naruszenia obowiązków członka służby cywilnej. Członkami korpusu służby cywilnej są przy tym zgodnie z art. 3 tej ustawy urzędnicy służby cywilnej (zatrudnieni na podstawie mianowania) i pracownicy służby cywilnej (zatrudnieni na podstawie umowy o pracę). Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje użytego w art. 5 ust. 2 pojęcia "osób pełniących funkcje publiczne". Pozostaje więc dokonanie wykładni tego określenia na gruncie wykładni językowej, ale też i wykładni systemowej. Uzasadnione przy tym wydaje się uznanie za osobę pełniąca funkcję publiczną - funkcjonariusza publicznego. Pojęcie funkcjonariusza publicznego zostało jednoznacznie zdefiniowane w Kodeksie karnym. Zgodnie z art. 115 § 13 pkt 4 Kk funkcjonariuszem publicznym jest m.in. osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych.
Niewątpliwie członek korpusu służby cywilnej w takim znaczeniu jest funkcjonariuszem publicznym. Również art. 104 ustawy o służbie cywilnej wskazuje, że w zakresie ochrony członkowie korpusu służby cywilnej są traktowani jak funkcjonariusze publiczni. W ocenie sądu uzasadnione jest zatem traktowanie członków korpusu służby cywilnej (a więc i osób, których dotyczą informacje o nieobecności
z powodu choroby) jako osób pełniących funkcje publiczne, do których ma zastosowanie przepis art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p.
Taka wykładnia zgodna też jest z poglądami Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w Wyroku z 20 marca 2006 r. w sprawie K 17/05 dotyczącym oceny zgodności z Konstytucją RP art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny wypowiadając się co do zakresu informacji podlegających ujawnieniu zgodnie z art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. wskazał między innymi:
"Po pierwsze, informacje, których natura i charakter może naruszać interesy
i prawa innych osób, nie mogą wykraczać poza niezbędność określoną potrzebą transparentności życia publicznego, ocenianą zgodnie ze standardami przyjętymi
w demokratycznym państwie. Po drugie, muszą to być zawsze informacje mające znaczenie dla oceny funkcjonowania instytucji oraz osób pełniących funkcje publiczne. Po trzecie, nie mogą to być informacje - co do swej natury i zakresu - przekreślające sens (istotę) ochrony prawa do życia prywatnego".
Tylko wtedy regulacja zawarta w art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy o dostępie
do informacji naruszałaby normy konstytucyjne, jeśli jej stosowanie wykraczałoby poza wyżej zakreślone ramy.
Informacje o liczbie dni nieobecności w pracy z powodu choroby, bez dopytywania jakie są to choroby, są informacjami publicznymi nie podlegającymi ograniczeniom co do dostępu. Informacje te mają związek z pełnieniem funkcji
i dotyczą wykonywania funkcji. Przecież absencja funkcjonariusza w pracy, zwłaszcza spowodowana co zdarzeniami z ich natury nieprzewidywalnymi i nieplanowanymi, takimi jak choroba, wpływa istotnie na pełnienie funkcji przez funkcjonariusza publicznego, a nawet na funkcjonowanie urzędu, w którym on tę funkcję sprawuje.
6.3. Jak wyżej wskazano, organy wydając decyzje objęte kontrolą Sądu, błędnie zinterpretowały przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie,
w szczególności nie stosując przepisu art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p., dlatego też nie rozpoznały istoty sprawy. Skutkiem naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnie i zastosowanie było niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, to jest naruszenia art. 87 i art. 77 k.p.a. Naruszenia te w sposób oczywisty miały wpływ na wynika sprawy, gdyż przeprowadzenie postępowania bez tych naruszeń prawa mogłoby doprowadzić do udostępnienia skarżącej żądanych informacji.
W ponownym postępowaniu organ, mając na uwadze art. 153 p.p.s.a., jak również wskazaną wyżej wykładnie prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. przyjmą, że ochrona prywatności określona w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie może dotyczyć informacji o liczbie dni nieobecności z powodu choroby za nie związane z pełnieniem przez nich funkcji. Organ winien mieć na uwadze również to, że zgodnie
z zasadą określoną w art. 61 Konstytucji RP w realizacji prawa do dostępu do informacji publicznej zagwarantować maksymalną jawność, a wszelkie ograniczenia o których mowa w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP winny zostać stosowane wyjątkowo i w przypadku uznania, że informacje dotyczą tylko sfery prywatnej funkcjonariusza publicznego, to na organie ciążyć będzie obowiązek udowodnienia tego.
W tym stanie sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie pierwszym wyroku.
O wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono mając na uwadze art. 152 p.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 200 i art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło