II SAB/Wa 509/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Ewa Pisula-Dąbrowska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa w W. do rozpatrzenia wniosku B. K. z dnia 29 lipca 2013 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w W. na rzecz B. K. kwotę 134,41 (słownie: sto trzydzieści cztery 41/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] lipca 2013 r. B. K. wystąpiła do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w W. z wnioskiem o udostępnienie, w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacji dotyczącej: - zakresu uprawnień w budownictwie [...] , który jest członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa o nr ewidencyjnym [...]; - udostępnienia kserokopii decyzji w sprawie uprawnień budowlanych, wydanej [...] przez [...] w W. Przedmiotowy wniosek wpłynął do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w W. w dniu [...] sierpnia 2013 r. Na powyższy wniosek [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa w W. odpowiedziała pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r., w którym stwierdziła, że Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nie prowadzi działalności w zakresie udzielania porad prawnych dla przedsiębiorców oraz osób fizycznych niebędących członkami Izby bądź zainteresowanymi lub wnioskującymi o nadanie uprawnień budowlanych. Z wnioskiem o wyjaśnienie zakresu uprawnień może wystąpić adresat decyzji będący członkiem [...]. B. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła bezczynność [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w W. w rozpatrzeniu wniosku i wniosła o zobowiązanie [...] Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa jest jednostką organizacyjną samorządu zawodowego inżynierów budownictwa. Potwierdza to zapis § 1 ust. 2 statutu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej. Art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że samorządy zawodowe są obowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie informacji nieudostępnionej w BIP. Informacja o zakresie uprawnień budowlanych osoby, która jest członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa oraz kserokopia decyzji w sprawie uprawnień budowlanych jest informacją publiczną. [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji mającej charakter informacji publicznej, będącej w posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy). W odpowiedzi na skargę [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa W. wniosła o odrzucenie skargi na bezczynność ze względu na niewyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenia, o których mowa w przepisie art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z zasądzeniem kosztów postępowania według norm przepisanych; lub w przypadku nieuwzględnienia żądania określonego w pkt I - oddalenie skargi na bezczynność wraz z zasądzeniem kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi, Izba wskazała, iż skarżąca obowiązana była przed wniesieniem skargi wyczerpać środek przewidziany w art. 37 Kpa, tj. złożyć zażalenie na bezczynność organu prowadzącego postępowanie. Ponieważ rozstrzygnięcia wydawane przez [...] Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa, mogą nie mieścić się w pojęciach "decyzji administracyjnej", i "postanowienia" w rozumieniu przepisów art. 3 § 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przepisy Statutu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 28 - 29 czerwca 2013 r. oraz Regulaminu Okręgowych Komisji Kwalifikacyjnych Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 20 - 21 czerwca 2008 r., a także przepisy ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 932) nie przewidują explicite możliwości wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcia wydawane przez organy okręgowych izb inżynierów budownictwa, uznać należy, że skarżącej przysługiwało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa określone w przepisie art. 52 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca żadnego z tych trybów nie wyczerpała. Argumentując żądanie oddalenia skargi, Izba wskazała, że na gruncie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy nie można uznać, że Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa dopuściła się bezczynności, bowiem w terminie wskazanym w przepisach Kpa udzieliła odpowiedzi na wniosek złożony przez skarżącą. Nadto, nawet gdyby Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa dysponowała informacjami dot. zakresu uprawnień [...], nie posiada ona uprawnień do wydawania osobom trzecim kserokopii decyzji w sprawie uprawnień budowlanych, których to domagała się skarżąca. Bowiem zgodnie z brzmieniem przepisu art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m. in. ze względu na prywatność osoby fizycznej. Członek samorządu zawodowego nie jest osobą publiczną, w związku z tym informacja o jego danych osobowych nie musi być ujawniana. Co więcej, w przypadku przekazania skarżącej kserokopii żądanej przez nią decyzji, organ samorządu zawodowego mógłby się narazić na zarzut udostępnienia danych osobowych osobom nieuprawnionym (art. 51 ustawy o ochronie danych osobowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy odnieść się do żądania odrzucenia skargi, zgłoszonego przez [...] Okręgową Izbę Inżynierów Budownictwa w W. Wyjaśnić w tym zakresie należy, iż bezczynność organu występuje wtedy, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, lub też wydaniem innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Niezastosowanie się przez organ do nakazów przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112. poz. 1198 ze zm.) poprzez niezasadne twierdzenie, iż ustawa ta nie ma zastosowania w danej sprawie albo poprzez bezzasadną odmowę udostepnienia informacji publicznej stanowi także bezczynność organu lub innego podmiotu zobowiązanego mocą prawa do wykonywania dyspozycji ustawy o dostępie do informacji publicznej. W takich sprawach wniesienie skargi na bezczynność, nie musi być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, albo złożeniem zażalenia, o którym mowa w art. 37 Kpa. (porównaj wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2005 r. sygn. akt SAB/Wa 181/05 oraz glosa B. Adamiak do postanowienia NSA z dnia 17 października 1997 r. – OSP 1998/10 s. 526). Powyższe stanowisko jest jednoznaczne i całkowicie ugruntowane zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie. Z tych też względów powyższe żądanie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w W. jest chybione. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej, gwarantowanego w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo to ustawodawca zagwarantował każdemu. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zakres przedmiotowy stosowania ustawy). Artykuł 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (zakres podmiotowy stosowania ustawy). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy uznać należy, iż przedmiot niniejszej sprawy mieści się w pojęciu informacji publicznej, albowiem nadanie określonej osobie uprawnień budowlanych umożliwia tej osobie wykonywanie określonych prac i stanowi jednocześnie zaświadczenie o posiadaniu przez nią odpowiednich kwalifikacji do wykonywania tych prac. Zaświadczenie takie ma zatem znaczenie dla oceny uprawnień i kompetencji danej osoby, ma ono służyć pewności bezpieczeństwa w budownictwie i wykonania danej inwestycji budowlanej zgodnie z sztuka budowlana. Zaświadczenie takie ustala rolę osoby nim się legitymującej w procesie inwestycyjnym. Dlatego zaświadczenie to ma charakter publiczny i legitymowanie się przez daną osobę uprawnieniami budowlanymi stanowi informacje publiczną, i mieszczącą się w dyspozycji art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zaznaczyć tu należy, iż zbiór pojęć zakreślony przepisem art. 6 należy traktować rozszerzająco, poprzez znaczenie danej informacji dla społeczeństwa. Tak więc pytanie zawarte we wniosku dotyczy informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Także, na co trafnie zwróciła uwagę B. K. w skardze, [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, wymienionym w dyspozycji art. 4 ust. 1 pkt 2) ustawy o dostępie do informacji publicznej. Świadczy o tym jej status jako organizacji samorządu zawodowego. [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa jest jednostką organizacyjną samorządu zawodowego inżynierów budownictwa, co potwierdza zapis § 1 ust. 2 statutu Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej. Organy wewnętrzne tejże jednostki nadają uprawnienia budowlane i z treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynika, a ściśle z oznaczenia wskazanego we wniosku uprawnienia budowlanego wynika, iż zostało ono wydane przez tą właśnie Izbę. Zatem na tym etapie postępowania wydaje się także spełniona przesłanka określona w treści art. 4 ust. 3 omawianej ustawy. W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych udzielenie przez Izbę odpowiedzi (pismo z dnia [...] sierpnia 2013 r.) nie jest prawidłowe i nadto wprost sprzeczne z porządkiem prawnym ustanowionym w tym zakresie przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto odpowiedź ta rażąco narusza prawo, przede wszystkim dlatego, iż nie stanowi w ogóle odpowiedzi na pytanie, zadane przez B. K. we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Odpowiedź ta odnosi się do całkowicie innego, nieobjętego wnioskiem zagadnienia – porad prawnych. Na gruncie niniejszej sprawy, wyraźnie należy podkreślić na niezasadność wywodów zawartych w odpowiedzi na skargę, argumentujących żądanie jej oddalenia, twierdzących o przeszkodach natury prawnej (ustawa o ochronie danych osobowych) czyniących, w ocenie [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, zasadnym brak udzielenia merytorycznej odpowiedzi na wniosek skarżącej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sytuacje umożliwiające odmowę udostępnienia zainteresowanemu żądanej informacji publicznej, jednakże odmowa taka musi przybrać formy przewidziane w tej ustawie. Bark zastosowania, w przypadku odmowy udostępnienia informacji, tych form stanowi także o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Z tych wszystkich wyżej wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa pozostawała w bezczynności w załatwieniu wniosku B. K. o udostępnienie informacji publicznej i dlatego zobowiązał Izbę do rozpatrzenia sprawy w terminie wskazanym w sentencji wyroku, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej oraz uznał, iż stwierdzona wyżej bezczynność, wobec wyżej opisanych cech przedmiotowych pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r., miała cechy rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął niniejszą sprawę, zgodnie z treścią art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - co do meritum i zgodnie z treścią art. 200 – co do poniesionych przez skarżącą kosztów niniejszego postępowania (wpis i koszty stawiennictwa na rozprawie).