IV SA/Wa 2187/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-06

Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Spółdzielnia Mieszkaniowa, będąca właścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji celu publicznego, posiada interes prawny do bycia stroną postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji tej inwestycji, a w konsekwencji, czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze z powodu braku takiego interesu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego do bycia stroną postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Właściciele nieruchomości sąsiednich, w tym spółdzielnie mieszkaniowe, mogą posiadać interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do udziału w takim postępowaniu, co potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym uchwały NSA. Dlatego zaskarżona decyzja, oparta na błędnym założeniu o braku statusu strony, narusza prawo.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa parkingu podziemnego). Spółdzielnia podnosiła zarzuty dotyczące uciążliwości inwestycji i zagrożeń dla sąsiedniego budynku. Kolegium uznało, że Spółdzielnia nie ma interesu prawnego do bycia stroną postępowania, co skutkowało umorzeniem postępowania odwoławczego. Spółdzielnia zaskarżyła tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie art. 28 i 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Kolegium na rzecz Spółdzielni zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, określającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie wielopoziomowego parkingu podziemnego (zautomatyzowanego w technologii autopark" na 295 stanowisk z funkcją usługową przy ul. [...], róg ulicy [...], na działce ew. nr [...] w obrębie [...] na terenie Dzielnicy [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia [...] oraz H. B.. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] zakwestionowała zasadność rozstrzygnięcia podnosząc zarzuty związane z uciążliwością realizacji planowanej inwestycji, jak również zagrożenia dla budynku spółdzielni, który znajduje się w sąsiedztwie inwestycji oraz nieuwzględnienia uwag spółdzielni. Analogiczne zarzuty podniosła również H. B., która jest właścicielem lokalu mieszkalnego w budynku sąsiadującym z terenem inwestycji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] oraz H. B. od decyzji Prezydenta W. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, określającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie wielopoziomowego parkingu podziemnego (zautomatyzowanego w technologii autopark" na 295 stanowisk z funkcją usługową przy ul. [...], róg ulicy [...], na działce ew. nr [...] w obrębie [...] na terenie Dzielnicy [...] orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu Kolegium szeroko rozpisało się na temat tego, iż przedmiotowa inwestycja zalicza się do katalogu inwestycji celu publicznego na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz powołało przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiących podstawę decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kolegium wskazało, iż w powyższej sprawie inwestycja celu publicznego obejmuje realizację wielopoziomowego parkingu podziemnego (zautomatyzowanego w technologii autopark) na 295 stanowisk z funkcją usługową przy ul. [...], róg ulicy [...], na działce ew. nr [...] w obrębie [...] na terenie Dzielnicy [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. W ocenie składu orzekającego Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] jak również właściciel lokali znajdujących się w budynku, posadowionym na działce sąsiadującej z terenem inwestycji nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną postępowania. W złożonych pismach oraz odwołaniu skarżący wskazują jedynie na uciążliwości związane z prowadzoną budową, ograniczenie miejsc parkingowych dostępnych w abonamencie, jak również zagrożenie dla stabilności budynku. Dokonując oceny tych zarzutów skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia normy prawa materialnego, jak również prawa własności. Oddziaływanie inwestycji, na etapie postępowania o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego ogranicza się do terenu działki, na której ma być realizowana planowana inwestycja, zaś podnoszone uciążliwości związane z jej realizacją dotyczą każdej zabudowy, szczególnie realizowanej w obszarach centrum miast. Na obecnym etapie nie można również dopatrywać się zagrożeń, co do stabilności budynku położonego przy ul. [...], bowiem dopiero na etapie projektu budowlanego można dokonać takiej oceny. Nadto skoro źródłem pojęcia strony jest przepis prawa materialnego, to z samego faktu uczestnictwa w danym postępowaniu nie można wywodzić uprawnienia do bycia stroną postępowania. Zatem bez znaczenia dla przedmiotu sprawy pozostaje okoliczność doręczenia decyzji Spółdzielni Mieszkaniowej [...] skoro nie ma ona interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Zdaniem Kolegium właściciel nieruchomości położonej w sąsiedztwie nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, może mieć interes prawny w sprawie decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, jednakże nie oznacza to, że taki przymiot posiada każdy właściciel nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie lub nieruchomości sąsiedniej i w każdych okolicznościach faktycznych. Decydujące znaczenie w tym przypadku ma wnioskowanie wynikające z rodzaju i zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji z jednej strony oraz położenia nieruchomości, na której ma być prowadzona inwestycja względem nieruchomości osoby ubiegającej się o status strony. Kolegium zwróciło również uwagę, iż decyzja o inwestycji celu publicznego nie przesądza o możliwości realizacji przedmiotowej inwestycji. Decyzja ta nie podlega też ujawnieniu w ewidencji gruntów, jak również w księdze wieczystej (poza obowiązkiem prowadzenia rejestru wydanych decyzji). Na tym etapie inwestor nie ma obowiązku przedłożenia projektu budowlanego, a jedynie koncepcję zabudowy poprzez określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych, przedstawione w formie opisowej i graficznej, zaś obowiązek ten wynika wprost z art. 52 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu przestrzennym. Decyzja o inwestycji celu publicznego jest więc jednym z pierwszych dokumentów, niezbędnych przy realizacji planowanej inwestycji. Jednakże decyzja ta uprawnia do ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (tj. z 2000r. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), Tym samym decyzja o warunkach zabudowy określa jedynie potencjalny sposób zagospodarowania danego terenu i nie wiąże się bezpośrednio z możliwością faktycznej realizacji inwestycji, bowiem dokumentem uprawniającym do rozpoczęcia robót budowlanych jest prawomocne pozwolenie na budowę. W tym stanie rzeczy Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze, bowiem odwołanie nie zostało złożone przez podmioty będące stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. skargę na powyższą decyzję wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wskazując przede wszystkim na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 28 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji, w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż wydana ona została z naruszeniem prawa, uzasadniającym konieczność jej uchylenia. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. umarzająca postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. orzekającej o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie wielopoziomowego parkingu podziemnego (zautomatyzowanego w technologii autopark) na 295 stanowisk z funkcją usługową przy ul. [...], róg ulicy [...] a, na działce ew. nr [...] w obrębie [...] na terenie Dzielnicy [...]. Kolegium na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze, bowiem uznało iż odwołanie nie zostało złożone przez podmioty będące stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W okolicznościach niniejszej sprawy należało zatem zbadać czy skarżąca Spółdzielni Mieszkaniowa [...] posiada interes prawny, który uprawniał ja do udziału w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy. Zgodnie z treścią art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W świetle utrwalonego już orzecznictwa sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że stroną postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz warunków zabudowy są zawsze wnioskodawca oraz właściciel lub użytkownik wieczysty działki, na której ma być realizowana inwestycja. Należy też wskazać na przepis art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o p.z.p., z którego wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Stanowisko takie wyrażono także w dwóch uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego, a to z 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/1995, publ. ONSA 1995/4/154, Lex 10650, i z 4 grudnia 1995, sygn. akt VI SA 20/95, pub!. ONSA 1996/2/54, w których stwierdzono, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie inwestycji celu publicznego i warunków zabudowy mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. W orzeczeniach tych NSA wskazał, że z istoty ww. decyzji wynika, iż określa ona w sposób wiążący między innymi dopuszczalny na danym terenie rodzaj inwestycji. Jeśli tak to niewątpliwie wkracza w sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości sąsiednich, a w każdym razie może wkraczać w rozumieniu art. 28 k.p.a. W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu nie można więc podzielić powyższego stanowiska organu, bowiem w świetle powołanych przepisów i orzecznictwa krąg stron postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego i wydanie warunków zabudowy może być bardzo szeroki, jednakże zawsze będą to podmioty legitymujące się tytułem prawnym do nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Podkreślić przy tym należy, iż wbrew stanowisku Kolegium to czy zarzuty dotyczące planowanej inwestycji są zasadne i czy mają charakter obiektywny czy subiektywny nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla oceny interesu prawnego właściciela (użytkownika wieczystego) sąsiedniego gruntu. Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, iż sprawa wymaga ponownej analizy we wskazanym wyżej kierunku i dlatego działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło