II SA/Wa 226/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. nr [...] z dnia [...] października 2011 r. o odmowie wypłaty sędziemu w [...] L. G. świadczenia, przysługującego przez okres jednego roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Sędzia L. G. [...] Wojskowego Sądu Garnizonowego w Z., wobec likwidacji powyższego Sądu na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. został przeniesiony w stan spoczynku od dnia [...] lipca 2010 r. W związku z tym Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r. ustalił stronie prawo do uposażenia w stanie spoczynku, którego płatnikiem od dnia [...] października 2010 r. jest wojskowy organ emerytalny w P. Następnie w dniu [...] stycznia 2011 r. Minister Obrony Narodowej wypowiedział stronie stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w P. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. stwierdził fakt zwolnienia zainteresowanego z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa z dniem [...] lipca 2011 r. wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez organ wojskowy. W dniu [...] września 2011 r. [...] L. G. złożył do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. wniosek o wypłatę jednorazowo z góry świadczenia pieniężnego przysługującego za okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wojskowej od dnia [...] września 2011 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r., o którym mowa w art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.). Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. odmówił zainteresowanemu prawa do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem odwołania L. G. do Ministra Obrony Narodowej, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wypłatę przedmiotowego świadczenia z góry – jednorazowo. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu powyższego odwołania, w decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że zainteresowany co do zasady spełnił warunki wymagane do uzyskania prawa do świadczenia określonego w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tj. świadczenia pieniężnego, przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacanego co miesiąc w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Strona legitymuje się bowiem odpowiednio długim stażem nieprzerwanej czynnej służby wojskowej (ponad 33 lata) oraz została zwolniona ze służby wojskowej w wyniku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy. Organ wskazał jednak, że ustawodawca wprowadził przepisy wyłączające wypłatę należności z tego tytułu, w przypadku zbiegu z prawem do innych świadczeń. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 3 pragmatyki wojskowej świadczenie, o którym mowa w art. 95 pkt 1 nie może być wypłacane razem ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym, przy czym wybór świadczenia należy do osoby uprawnionej. Tymczasem wnioskodawca wyraźnie domagał się wypłaty zarówno świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 pragmatyki wojskowej jak i uposażenia w stanie spoczynku, co powodowałoby, że zainteresowany pobierałby dwa świadczenia za ten sam okres. Organ stwierdził, że co prawda z literalnego brzmienia art. 96 ust. 3 pragmatyki wojskowej nie wynika, że pobieranie uposażenia sędziego w stanie spoczynku wyklucza możliwość wypłaty świadczenia przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, jednak, sięgając do wykładni celowościowej tego przepisu, należy stwierdzić, że celem tej regulacji było niedopuszczenie do kumulowania korzyści finansowych. Organ wskazał również, że brak w art. 96 ust. 3 cytowanej ustawy wyraźnego wskazania uposażenia w stanie spoczynku nie oznacza, że wolą ustawodawcy było dopuszczenie do zbiegu świadczenia, o którym mowa w art. 95 pkt 1 cytowanej ustawy, z uposażeniem sędziego w stanie spoczynku. Wręcz, przeciwnie, biorąc pod uwagę, że świadczenia emerytalne oraz uposażenie w stanie spoczynku spełniają taka samą funkcje (tzn. zapewniają środki do utrzymania sędziego, który przestał być czynny zawodowo), należy przyjąć, że powinny być tak samo potraktowane w kontekście zasady nie kumulowania świadczeń. Odwołując się natomiast do wykładni systemowej organ wskazał na art. 2 Konstytucji RP i wskazaną tam zasadę sprawiedliwości społecznej. W tym kontekście organ stwierdził, że należy rozważyć, czy istnieją argumenty przemawiające za tym, aby uprawnienia wynikające z art. 95 pkt 1 cytowanej ustawy ustawodawca chciał ukształtować inaczej dla sędziów - żołnierzy niż dla innych żołnierzy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 100 § 1 - 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070) poprzez przyjęcie, iż uposażenie sędziego w stanie spoczynku jest świadczeniem tożsamym z emeryturą, podczas gdy uposażenie to jest świadczeniem zupełnie odrębnym; art. 96 ust. 3 w zw. z art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez przyjęcie, iż odwołującemu nie należy się świadczenie pieniężne z art. 95 pkt 1, podczas gdy przyznanie tego świadczenia, jako że nie zachodzi przesłanka wyłączająca jego otrzymanie, jest w pełni zasadne. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga L. G. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Stosownie zaś do art. 96 ust. 1 cytowanej ustawy świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Ponadto zgodnie z ustępem 2 tego artykułu świadczenie to, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż piętnaście lat, jeżeli został zwolniony wskutek: 1) upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ; 2) orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej; 3) niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej; 4) niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję. Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przedmiotowe świadczenie pieniężne przysługuje, w przypadku, gdy wykazał się odpowiednio długim stażem nieprzerwanej czynnej służby wojskowej (15 lat), lub w sytuacji gdy, został on zwolniony ze służby w okolicznościach określonych w art. 96 ust. 2 pkt 1 do 4 cytowanej ustawy. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący, co do zasady spełnił powyższe wymagania ustawowe, ponieważ pełnił zawodową służbę wojskową nieprzerwanie przez ponad 33 lata, dodatkowo został zwolniony ze służby w wyniku upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Należy jednak w niniejszej sprawie wziąć pod uwagę treść art. 96 ust. 3 cytowanej ustawy i wynikający z niej zakaz kumulacji świadczeń. Zgodnie z jego treścią w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń. Rację ma skarżący wskazując, że z literalnego brzmienia tego artykułu nie wynika, iż zakazowi temu podlega również świadczenie otrzymywane przez sędziego w stanie spoczynku. Należy jednak dokonać głębszej analizy tego przepisu i wziąć pod uwagę cel, jaki chciał osiągnąć ustawodawca formułując taki zakaz. Dlatego też w ocenie Sądu, słusznym było sięgnięcie do wykładni celowościowej tego przepisu i uznanie, że intencją ustawodawcy było stosowanie tego zakazu również do uposażenia sędziego w stanie spoczynku ze świadczeniem określonym w art. 95 pkt 1 cytowanej ustawy. Słusznie podnosi organ, że świadczenie określone w art. 95 pkt 1 cytowanej ustawy jest świadczeniem związanym z pełnieniem służby wojskowej. Natomiast uprawnienie to w stosunku do sędziów sądów wojskowych zostało uregulowane w art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz.1676 ze zm.) w zw. z art. 100 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), zgodnie z którym sędziemu, który został przeniesiony w stan spoczynku, w razie zmiany ustroju sądów lub zmiany granic okręgów sądowych, przysługuje do czasu osiągnięcia wieku 65 lat uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Nie ulega wątpliwości, że regulacja ta jest rozwiązaniem korzystniejszym w stosunku do świadczenia opisanego w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Dodatkowo w przypadku zbiegu tego świadczenia ze świadczeniami emerytalnymi i rentowymi ustawodawca nakazuje wypłatę tylko jednego z tych świadczeń (art. 100 § 6 cytowanej ustawy). Podobne uregulowania zawierają również ustawa z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.) w art. 94 § 5 i cytowana już ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych, w art. 32 § 5. Zatem z uwagi na cel, w jakim świadczenia te zostały uregulowane - zapewnienie środków utrzymania po zaprzestaniu aktywności zawodowej, można uznać, że są one traktowane jako świadczenia równorzędne i dlatego też ustawodawca zakazał ich kumulacji. To z kolei prowadzi do wniosku, że świadczenie z art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej i uposażenie w stanie spoczynku z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych w zw. z art. 100 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych są w tej sytuacji świadczeniami tożsamymi, wypłacanymi w tym samym celu. Zatem, zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej podlegają zakazowi kumulacji świadczeń. Skoro w niniejszej sprawie skarżący pobiera uposażenie w stanie spoczynku, to nie może uzyskać świadczenia należnego żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby. Odmienne przyjęcie doprowadziłoby bowiem do sytuacji, w której sędzia sądu wojskowego pełniący zawodową służbę wojskową otrzymałby dwa razy to samo świadczenie. Nie taki był natomiast cel ustawodawcy dążącego do niełączenia korzyści finansowych, w sytuacji wypłaty należności z budżetu państwa, gdy już jedna z wypłacanych należności ma charakter wyjątkowy w stosunku do innych grup zawodowych i wypłacane należności nie są związane z kontynuowaniem aktywności zawodowej. Reasumując, pomimo formalnego spełnia przez skarżącego wymogów do uzyskania świadczenia określonego w art. 95 pkt 1, zarówno organ I, jak i II instancji, zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 96 ust. 3 cytowanej ustawy i na tej podstawie odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł jak w sentencji.