VII SA/Wa 1585/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-09

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Mirosława Pindelska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając w całości skargę inwestorów i uchylając własną decyzję, która uchylała decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, podczas gdy stan faktyczny sprawy nie był dostatecznie wyjaśniony?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ ten nieprawidłowo zastosował art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy nie był dostatecznie wyjaśniony, co uniemożliwiało merytoryczne orzekanie, a w szczególności prawidłowe zastosowanie instytucji autokontroli. Brak szczegółowych ustaleń co do zakresu i czasu wykonania robót budowlanych, w kontekście posiadania lub braku pozwolenia na budowę, uniemożliwił organowi odwoławczemu prawidłową ocenę zasadności umorzenia postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...]. Po wielu postępowaniach i decyzjach organów nadzoru budowlanego, w tym decyzji o umorzeniu postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. i utrzymał w mocy decyzję PINB o umorzeniu postępowania. WINB zastosował tryb autokontroli na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę inwestorów. Skargę na tę decyzję WINB wniosła A. M., zarzucając m.in. rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r., stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądza od WINB na rzecz A. M. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. M. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", dla [...] wszczął na wniosek A. M. z dnia [...] września 2011r. oraz po przeprowadzeniu oględzin, postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W trakcie ww. oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2011 r. ustalono, że na ww. nieruchomości wykonano: rozbiórkę tarasu od strony ogrodu, rozebrano część ścianek działowych, rozebrano posadzki na poziomie parteru i piętra, rozebrano posadzki na poziomie piwnic i odkryto fundamenty średnio na głębokość 25 cm celem wykonania izolacji przeciwwodnej. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], PINB dla [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na inwestorów – A. G. i S. G. obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych w budynku przy ul. [...] w [...] wraz z oceną techniczną określającą prawidłowość ich wykonania oraz zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z uwzględnieniem zakresu robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia w/w robót do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], PINB dla [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "WINB", decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia .2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] marca 2012 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości przy ul. [...] w sprawie stanu technicznego ściany wspólnej przyległej do budynku przy ul. [...], stwierdzając rysy na tynkach ściany przyległej do budynku przy ul [...]. Zagrożenia w dniu wizji nie stwierdzono. Ponadto organ I instancji przeprowadził oględziny robót budowlanych w zakresie przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], stwierdzając: (...) 6) Ostatni wpis do dziennika budowy na stronie 4 "Rozpoczęcie robót związanych z wykonaniem szalunków i zbrojenia na strop w poziomie - 00 (nad piwnicami), 7) Wyburzono klatki schodowe od piwnic do pietra włącznie. Pozostawiono tylko fragmenty ścian wewnątrz budynku, ścianą frontową oraz fragment ściany od północy i zachodu, (...) 10) Fragmenty ścian zewnętrznych nie wyburzone, od strony północnej i zachodniej zabezpieczone są ściągami stalowymi z murami ścian nierozegranych. Podczas przeprowadzonych oględzin zostały wstrzymane wszelkie roboty na budowie w trybie natychmiastowym, jak wynika z protokołu oględzin dokonano stosownego wpisu w dzienniku budowy. Następnie, postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], PINB dla [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na inwestorów – A. i S. G. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] wraz z oceną techniczną określającą prawidłowość ich wykonania oraz zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...],[...] WINB umorzył postępowanie zainicjowane zażaleniem na ww. postanowienie. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], PINB dla [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A. i S. G. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...], niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, poprzez: - dokonanie regeneracji zaprawy wapiennej we wspólnej ścianie kominowej poprzez odcinkowe usuwanie zaprawy zwietrzałej i uzupełnienie jej zaprawą cementowo-wapienną przy pomocy packi i spoinówki, uzupełnienie muru cegłą ułożoną w romb, - wykonanie dodatkowych zabezpieczeń pozostałych ścian budynku, - wykonanie stropów żelbetowych w celu uzyskania wymaganej sztywności przestrzennej budynku. Na czas wykonywania stropów żelbetowych zabezpieczyć wspólną ścianę konstrukcją stalową. Po wykonaniu stropów z poszczególnych poziomów stropowych zabezpieczyć spoiny ze słabą zaprawą oraz osłonić ścianę przed warunkami atmosferycznymi, - zabezpieczenie wykopów przy ścianach na osi B i C. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...],[...] WINB uchylił w całości ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1937/12, oddalił skargę na ww. decyzję nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], PINB dla [...] nadał decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. rygor natychmiastowej wykonalności. [...] WINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. uchylił w całości ww. postanowienie. Następnie, postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], PINB dla [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na inwestorów – A. i S. G. obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych na podstawie przepisu art. 48 ww. ustawy. Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], PINB dla [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, w sprawie dotyczącej robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Następnie organ I instancji, na podstawie art.. 77 § 2 K.p.a. uchylił własne postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. W wyniku rozpoznania odwołania A. M., [...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] września 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], złożyli A. i S. G. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...],[...] WINB, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", uwzględniając w całości skargę Państwa A. i S. G., uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., i orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", o utrzymaniu w mocy decyzji PINB dla [...] nr [...] z dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie autokontroli, WINB wskazał, że ponowna analiza materiału dowodowego w związku z ww. skargą pozwala dokonać w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. autokontroli przez organ administracji publicznej własnego rozstrzygnięcia. Jedynym warunkiem jaki musi zostać spełniony, aby organ mógł zastosować tę instytucję jest uwzględnienie przez ten organ w całości skargi do sądu administracyjnego. Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem strony skarżącej, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. W ocenie [...] WINB skarga wniesiona przez A. i S. G. zasługuje w całości na uwzględnienie w świetle podniesionych przez stronę skarżącą okoliczności. [...] WINB wskazał, że kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji, polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, bądź postępowania administracyjnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. WINB będący zgodnie z przepisem art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane organem wyższego stopnia w stosunku do PINB, w ramach posiadanych kompetencji zobowiązany jest m.in. do podejmowania działań wskazanych w art. 127 K.p.a., czyli rozpatrywania środków zaskarżenia wniesionych w stosunku do rozstrzygnięć organu powiatowego. Zdaniem WINB, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 3 pkt 12, to decyzja administracyjna, zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 29-31 ww. ustawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż inwestor w dniu wydania przez PINB dla [...] decyzji nr [...] z dnia [...] września 2012 r., umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, w sprawie dotyczącej robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w [...], posiadał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę upoważnia organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia ewentualnego postępowania naprawczego w trybie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane. Przepisy art. 48 ww. ustawy mają zastosowanie do samowolnie prowadzonych robót budowlanych, polegających na budowie obiektu budowlanego lub jego części w sytuacji, gdy inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę. [...] WINB wskazał, że w przedmiotowej sprawie w chwili rozpatrywania sprawy przez organ I instancji inwestor dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, co wyklucza możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego w tym trybie. W zależność od ustaleń dokonanych przez organ powiatowy, w sytuacji stwierdzenia zasadności skontrolowania prowadzonych robót budowlanych oraz przeprowadzenia postępowania naprawczego, postępowanie takie winno zostać przeprowadzone w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. W materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, w tym z ustaleń kontroli z dnia [...] października 2011 r., iż prowadzone były roboty polegające na wykonaniu: rozbiórki tarasu od strony ogrodu, rozebraniu części ścianek działowych, rozebraniu posadzki na poziomie parteru i piętra, rozebraniu posadzki na poziomie piwnic i odkryciu fundamentów średnio na głębokość 25 cm, celem wykonania izolacji przeciwwodnej. Biorąc pod uwagę wydanie przez Prezydenta [...] decyzji z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie i nadbudowie budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanego na terenie przedmiotowej nieruchomości jak i oświadczenia inwestorów, iż prace te zostały wykonane na przełomie sierpnia i września 2010 r., organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały wykonane roboty budowlane jako samowolę budowlaną. Jednakże Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], ww. uchylił decyzję Prezydenta [...] oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Tak więc w dacie wydania decyzji organu I instancji [...] z dnia [...] września 2012 r. w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. [...] WINB wskazał, że decyzja Wojewody [...] została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2698/12, który jest orzeczeniem nieprawomocnym oraz stwierdza, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. [...] WINB wskazał, iż nawet w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego zezwalającego na prowadzenie robot budowlanych organy nadzoru budowlanego nie posiadają umocowania prawnego do prowadzenia postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, gdyż brak jest podstaw do twierdzenia, iż roboty te zostały wykonane samowolnie. W związku z powyższym [...] WINB uznał, iż PINB dla [...] prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, w sprawie dotyczącej robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Umorzenie jest prawidłowe ze względu na brak podstaw do wydania decyzji administracyjne w oparciu o przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie [...] WINB wskazał, że umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nie wyklucza możliwości wszczęcia i przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 50-51 ww. ustawy, w którym organ winien wziąć pod uwagę m.in. powody wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję wydaną w trybie autokontroli złożyła A. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od [...] WINB kosztów niniejszego postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniosła o dołączenie do akt niniejszego postępowania akt postępowania w sprawie VII SA/Wa 1937/12 które toczyło się przed tutejszym Sądem i o przeprowadzenie dowodu z treści wyroku w tej sprawie i jego uzasadnienia na okoliczność wykazania, że decyzja nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na remont i rozbudowę budynku przy ul. [...] w [...] wydana przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2011 r. uchylona została ze względu na samowolę budowlaną dokonaną na tej nieruchomości w okresie lipiec - sierpień 2010 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. - art. 7 K.p.a., poprzez podjęcie przez organ II instancji próby usankcjonowania w ślad za Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla [...] bez żadnych podstaw prawnych samowoli budowlanej dokonanej przez A. i S. G. na nieruchomości przy ul. [...]; - art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób ewidentnie podważający zaufanie skarżącej do organów nadzoru budowlanego; - art. 10 § 1 K.p.a., poprzez pozbawienie skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w postępowaniu materiału dowodowego; - art. 54 § 3 p.p.s.a., poprzez brak wskazania w treści zaskarżonej decyzji czy działanie [...] WINB przy wydawaniu decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. pozbawione było podstaw prawnych, czy też decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa; Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. - art. 32 ust. 4a w zw. z art. 48 ust.1 ustawy Prawo Budowlane poprzez przyjęcie, że wykonanie samowoli budowlanej przed wydaniem pozwolenia na budowę i zatajenie tego faktu w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę wyłącza możliwość wydania decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane po wydaniu pozwolenia na budowę; - art. 28 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane poprzez usankcjonowanie dokonanej na nieruchomości przy ul. [...] samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu w okresie sierpień - wrzesień 2010 r. w budynku przy ul. [...] w [...] bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę: rozbiórki tarasu od strony ogrodu, rozbiórki części ścianek działowych, rozbiórki posadzek na poziomie piwnic, parteru i piętra, odkryciu fundamentów budynku Skarżąca zarzuciła nadto rażący, a wręcz niewytłumaczalny błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że roboty budowlane wykonane w okresie sierpień - wrzesień 2010 r. w budynku przy ul. [...] w [...], tj. rozbiórka tarasu od strony ogrodu, rozbiórka części ścianek działowych, rozbiórka posadzek na poziomie piwnic, parteru i piętra oraz na odkrycie fundamentów budynku były robotami budowlanymi wykonanymi na podstawie pozwolenia na budowę, gdy tymczasem pozwolenie na budowę dla nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] zostało wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2011 r. (decyzja nr [...]), a więc ponad rok po wykonaniu robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] WINB z dnia [...] lipca 2013r., nr [...], wydana na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a, uwzględniająca w całości skargę Państwa A. i S. G., tj. uchylająca decyzję własną organu , nr [...], z dnia [...] kwietnia 2013 r., i orzekająca na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy decyzji PINB dla [...] nr [...] z dnia [...] września 2012 r. Utrzymana zaskarżonym orzeczeniem decyzja organu I instancji umarzała postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 48 Prawa budowlanego w sprawie robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Decyzja ta została wydana przez organ nadzoru budowlanego w toku sprawy. Wcześniej prowadzone postępowanie w sprawie wymienionych robót budowlanych opierało się na innej podstawie prawnej, tj. na art. 50-51 Prawa budowlanego. Jedna z decyzji administracyjnych była kontrolowana przez Wojewódzki Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 30 października 2012r., sygn. akt. VII SA/Wa 1937/12. Kontrolowana tym wyrokiem decyzja [...] WINB z dnia [...] czerwca 2012r., nr. [...], uchylała decyzję organu I instancji, wydaną na podstawie art. 51 ust.1 pkt. 2 Prawa budowlanego, nakładającą na inwestorów obowiązek wykonania wskazanych robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i przekazywała sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zarzucił wówczas nieprawidłową ocenę stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy dokonaną przez organ I instancji. W sprawie odnoszono się wtedy do robót budowlanych opisanych w protokołach kontroli organu nadzoru budowlanego z dnia [...] października 20011r. i [...] marca 20012r., czyli tych samych, na które powołuje się zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja. Zarówno w decyzji z dnia [...] czerwca 2012r., nr [...], jak i wyroku z dnia 30 października 2012r. sygn. akt. VII SA/Wa 1937/12 wskazywana była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011r., nr [...] uchylająca decyzję organu I instancji i zatwierdzająca projekt budowlany oraz udzielająca pozwolenia na budowę. Zatem wskazywana była decyzja z pozwoleniem na budowę, na którą obecnie powołuje się zaskarżona decyzja, jako na merytoryczną podstawę do umorzenia postepowania administracyjnego z trybu art. 48 Prawa budowlanego. Różnica w stanie faktycznym dotyczącym pozwolenia na budowę jest taka, że wówczas Sąd wskazywał na uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011r., nr [...] i decyzji ją poprzedzającej oraz umorzenie postepowania w sprawie pozwolenia na budowę, decyzją wydaną przez ten sam organ w dniu [...] marca 2012r., nr [...], na podstawie art. 151 k.p.a. w postępowaniu wznowieniowym, a obecnie zaskarżona decyzja dodatkowo powołuje się na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] nr. [...] orzeczeniem GINB z dnia [...] września 2012r. oraz na uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011r., nr [...] ( z pozwoleniem na budowę ) nieprawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 25 stycznia 2013r., sygn. akt. VII SA/ Wa 2698/12. Oczywiście jest to różnica w stanie faktycznym sprawy, ale nie może uchodzić uwadze organu, że Sąd w wyroku z dnia 30 października 2012r., sygn. akt. VII SA/Wa 1937/12, wskazywał na potrzebę poprowadzenia postępowania w sprawie robót budowlanych przeprowadzonych w przedmiotowej inwestycji bez pozwolenia na budowę w trybie art. 48 Prawa Budowlanego po dokonaniu szczegółowych ustaleń. Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał wówczas: " Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że dla dalszego toku postępowania bez znaczenia pozostaje decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011r. nr [...] uchylająca decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2011r. nr. [...] oraz zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje bowiem , iż nawet pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej już po rozpoczęciu robót budowlanych nie wpływa na zasadność prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 48 Prawa budowlanego, mającym zastosowanie do budowy obiektu budowlanego ( lub jego części ) bez wymaganego pozwolenia na budowę." Sąd wskazywał : "Jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy postępowanie w niniejszej sprawie powinno toczyć się w trybie art. 48 Prawa budowlanego" bo zakres wykonanych robót wskazuje, że inwestor prowadzi budowę. Jednocześnie Sąd uznawał za prawidłowe wskazanie zawarte w kontrolowanej decyzji, uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, dotyczące uchybień organu I instancji, polegających na braku wskazania ustaleń w zakresie stwierdzonego stanu faktycznego. Tym samym wskazywał na potrzebę dokładnych ustaleń faktycznych. Po takich wskazaniach Sądu poprowadzone zostało postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Pomimo zmiany podstawy prawnej postępowania administracyjnego, organ jest związany wskazaniami Sądu, gdyż nadal sprawa toczy się w odniesieniu do robót budowlanych wykonanych na nieruchomości przy ulicy [...] w [...] , toczy się przed tym samym organem i z udziałem tych samych stron postępowania. Ponieważ Sąd odnosząc się do uchylonej decyzji z pozwoleniem na budowę, wskazywał również na możliwość poprowadzenia postępowania legalizacyjnego z art. 48 Prawa budowlanego przy istnieniu takiej decyzji, jeżeli określone roboty budowlane prowadzone były przed uzyskaniem pozwolenia, oraz wskazywał na zmieniające się decyzje, oznacza to potrzebę dokładnego ustalenia zakresu robót budowlanych wykonanych przed wydaniem pozwolenia na budowę, jak i robót budowlanych wykonanych podczas istnienia tego pozwolenia ale z ewentualnym wstrzymanie wykonania tej decyzji bądź wstrzymaniem prowadzenia robót budowlanych, bowiem w przypadku zaistnienia takiej sytuacji mamy do czynienia z samowolą budowlaną. Konieczność dokładnego ustalenia co i kiedy było wykonane, z uwzględnieniem robót opisanych nie tylko w wyżej wymienionych protokołach kontroli organu podstawowego, ale i z uwzględnieniem wszystkich wpisów w dzienniku budowy z odniesieniem się do czasu obowiązywania wydanego pozwolenia na budowę i postanowień wstrzymujących roboty budowlane. W tym także sprawdzenia czy nie było wstrzymania wykonania decyzji z pozwoleniem na budowę. Takich ustaleń w decyzji organu I instancji umarzającej postępowanie , ani w zaskarżonej decyzji nie ma . W decyzji organu I instancji jest tylko wzmianka o tym, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2012r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości ( bez wskazania jakie postanowienie i co rozstrzygające ) i umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011r., nr. [...] ( z pozwoleniem na budowę ). W sprawie nie ulega też wątpliwości, że przy wcześniejszym rozstrzyganiu organu w trybie art. 50- 51 Prawa budowlanego były wydawane postanowienia o wstrzymaniu robot budowlanych. Zatem obowiązkiem organu przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania było sprawdzenie, czy w tym czasie inwestor nie wykonywał robót budowlanych , na które jest wymagane pozwolenie na budowę. Z akt administracyjnych wynika, że inwestor przy realizacji inwestycji obiektu budowlanego prowadził szereg robót budowlanych, tj. takich, które w przypadku samowoli budowlanej wypełniają przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego i takich, które w przypadku samowoli budowlanej wypełniają tylko przesłanki z art. 50-51 tego prawa. Stąd potrzeba wnikliwego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, co organ powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Brak szczegółowych ustaleń nie daje podstawy do uchylenia w trybie autokontroli decyzji własnej, uchylającej decyzję o umorzeniu postępowania i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz orzekania o utrzymaniu w mocy decyzji umarzającej postępowanie w sprawie. Wydając decyzje w trybie autokontroli organ nieprawidłowo ocenił, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, na który powołał się w decyzji, jest wystarczający do uwzględnienia żądania skarżących, a sama decyzja będzie odpowiadała prawu. Tym samym organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7, 8 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazać należy, że wydanie decyzji w trybie autokontroli jest uregulowane w przepisie szczególnym, tj. 54 § 3 p.p.s.a. nie przewidującym stosowana art. 10 k.p.a. Zarzut naruszenia tego przepisu jest nieuprawniony . Niezasadny jest też zarzut naruszenia przepisów materialnych z art. 32 ust. 4a w zw. z art. 48 prawa budowlanego bowiem organ nie orzekał w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, gdyż sprawa nie jest dostatecznie wyjaśniona do merytorycznego orzekania w sprawie. Uchylenie tej decyzji powoduje, że zostaje przywrócona do obrotu prawnego decyzja organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013r., nr. 597/13, zaskarżona do tutejszego Sądu przez inwestorów A. i S. G. Wymaga to rozpoznania tej skargi w odrębnej sprawie. Sąd orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c .p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło