VI SA/Wa 3187/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w przedmiocie określenia początku i końca kary dyscyplinarnej zawieszenia w czynnościach zawodowych podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej dotyczące postępowania dyscyplinarnego adwokatów, w tym w przedmiocie określenia początku i końca kary dyscyplinarnej. Postępowanie dyscyplinarne adwokatów jest regulowane ustawą Prawo o adwokaturze i Kodeksem postępowania karnego, a przepisy te nie przewidują możliwości zaskarżenia takich uchwał do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący, M. H., został ukarany dyscyplinarnie przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. karą zawieszenia w czynnościach zawodowych. Po kolejnym orzeczeniu Sądu Dyscyplinarnego, Okręgowa Rada Adwokacka (ORA) ustaliła termin rozpoczęcia odbywania kary. Skarżący złożył wniosek o wyłączenie członków ORA, który został oddalony. Następnie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) uchwałą określiło początek i koniec kary dyscyplinarnej. Skarżący zaskarżył tę uchwałę do WSA w Warszawie, zarzucając niewłaściwość ORA i NRA w tej kwestii.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia początku oraz końca kary dyscyplinarnej zawieszenia w czynnościach zawodowych postanawia: odrzucić skargę
Orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w W. z [...] czerwca 2011 r. uznano M. H. (dalej skarżący) winnym zarzucanego mu czynu i wymierzono za ten czyn – na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (j.t. Dz. U. z 2009 r., nr 146, poz. 1188), dalej p.o.a. karę zawiedzenia w czynnościach zawodowych na okres jednego roku.
Powyższe orzeczenie, po uprawomocnieniu, zostało przekazane do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. (dalej ORA) celem jego wykonania.
Uchwałą z [...] lutego 2012 r. ORA określiła początek oraz koniec odbywania przez skarżącego ww. kary.
Od powyższej uchwały skarżący złożył odwołanie, w wyniku rozpoznania którego Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej Prezydium NRA) – uchwałą z [...] maja 2012 r., uchyliło rozstrzygnięcie ORA i przekazało jej sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Międzyczasie Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w W. wydał wobec skarżącego kolejne orzeczenie (z [...] lutego 2013 r.), w którym orzekł w stosunku do niego łączna karę zawieszenia w czynnościach zawodowych na okres 3 lat oraz zakaz wykonywania patronatu na lat 10. Także i to orzeczenie po uprawomocnieniu się zostało przekazane do ORA celem jego wykonania.
Ponownie rozpoznając sprawę ORA ustaliła wspólnie ze skarżącym, że termin odbywania przez niego ww. kar zostanie wyznaczony na dzień [...] grudnia 2013 r.
Pismem z [...] czerwca 2013 r. skarżący – na zasadzie art. 27 § 1 k.p.a. i art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., złożył do ORA wniosek o wyłącznie jej wszystkich członków od orzekania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podał, że to z doniesienia ORA wszczęto wobec niego oba ww. postępowania dyscyplinarne oraz że z końcem maja 2013 r. wygasła jej kadencja.
ORA uchwałą z [...] czerwca 2013 r., powołując się na art. 95ł ust. 1 p.o.a. i § 26 ust. 3 Regulaminu organizacji i funkcjonowania Okręgowych Rad Adwokackich (uchwała NRA z [...] września 2002 r. ze zm.) oraz mając na uwadze oba ww. orzeczenia dyscyplinarne, określiła początek i koniec odbywania przez skarżącego kary 3 lat zawieszenia w czynnościach zawodowych. Ponad to - tego samego dnia, ORA postanowiła oddalić wniosek skarżącego o wyłączenie jej członków z uwagi na brak podstaw do ich wyłączenia, a także dlatego, że nie podlegał on rozpoznaniu, gdyż sformułowany został w sposób ogólny.
Skarżący niezgadzając się z rozstrzygnięciem ORA zaskarżył je - zgodnie z pouczeniem, do Prezydium NRA, zarzucając jego nieważność, gdyż zostało wydane pomimo złożenia przez niego wniosku o wyłączenie wszystkich członków ORA od orzekania w niniejszej sprawie.
Prezydium NRA w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały przedstawiwszy stan faktyczny sprawy uznało, że kara dyscyplinarna wymierzona skarżącemu musi zostać wykonana, a jego wniosek o wyłączenie członków ORA zmierzał w istocie do niedopuszczenia jej wykonania. Nadto podniesiono, że mimo oddalenia wniosku o wyłączenie członków ORA, skarżący nie zaskarżył tego postanowienia.
Skarżący - zgodnie z pouczeniem zawartym w uchwale Prezydium NRA, zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, że ORA nie miała prawa określać ani początku, ani końca jego kary, gdyż w tym zakresie orzec może jedynie sąd powszechny (art. 184 k.k.w.), oraz że to nie ORA winna była rozpoznawać jego wniosek o wyłączenie członków, a NRA jako organ nadrzędny. Wskazał przy tym, że o oddaleniu wniosku o wyłączenie dowiedział się z pisma informacyjnego, które nie podlega zaskarżeniu, wiec odmówił zasadności zarzutu Prezydium NRA odnośnie braku zaskarżenia przez niego rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wyłączenie. Skarżący raz jeszcze odwołał się do upływu kadencji ORA z końcem maja 2013 r.
Prezydium NRA w odpowiedzi na skargę wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej wskazując, że postępowania dyscyplinarne i kwestie dotyczące wykonania orzeczeń dyscyplinarnych, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Na dowód przywołano orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 sierpnia 2012 r. zapadłe w sprawie VISA/Wa 1349/12.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sąd administracyjny rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi – w tym przypadku ww. uchwała Prezydium NRA, podlega jego kontroli.
Sądy administracyjne w zakresie swej właściwości rzeczowej sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej wyłącznie pod względem legalności - zgodności z prawem. Kontrola ta ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracji publicznej enumeratywnie wskazane w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2012 r., poz. 270), zwana dalej p.p.s.a.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., właściwość rzeczowa sądów administracyjnych ogranicza się do orzekania w sprawach skarg na:
1. decyzje administracyjne;
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Wobec tego podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest na wstępie ocenić czy zaskarżona przez skarżącego uchwała Prezydium NRA mieści się w zakresie, któregoś z dziewięciu punktów ww. art. 3 § 2 p.p.s.a., a tym samym czy skarga na tą uchwałę jest dopuszczalna – mieści się w kognicji przedmiotowej sądu administracyjnego.
Jak wskazano już wcześniej, przedmiotem zaskarżonej uchwały jest określenie początku i końca kary dyscyplinarnej, wymierzonej skarżącemu przez Sąd Dyscyplinarny. Zatem opisana uchwała została wydana w ramach postępowania dyscyplinarnego, toczącego się wobec skarżącego jako wykonującego zawód adwokata. Postępowanie dyscyplinarne w stosunku do adwokatów regulują przepisy Działu VIII ustawy Prawo o adwokaturze. Zgodnie z przepisem art. 95n p.o.a. do postępowania dyscyplinarnego w zakresie nie uregulowanym przepisami ww. Działu VIII, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Żaden przepis ustawy – Prawo o adwokaturze, a tym bardziej Kodeksu postępowania karnego nie zawiera jakiejkolwiek normy prawnej, z której wynikałoby, iż od uchwały Prezydium NRA dotyczących postępowania dyscyplinarnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Żaden przepis nie przewiduje więc kontroli sądów administracyjnych nad rozstrzygnięciami organów samorządu adwokackiego podjętymi w toku postępowania dyscyplinarnego, tym samym nie przewiduje możliwości odwołania się do sądu administracyjnego od uchwały w przedmiocie określonym niniejszą sprawą.
Należy przy tym zauważyć, iż ustawa - Prawo o adwokaturze w swoich przepisach wyraźnie stanowi, od których rozstrzygnięć organów samorządu adwokackiego przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
W świetle powyższego należy uznać, iż ww. skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło