II OSK 1999/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-04-26
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Robert Sawuła, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja antenowej konstrukcji wsporczej wraz z antenami i urządzeniami telekomunikacyjnymi na dachu budynku mieszkalnego, o wysokości do 3 metrów, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, czy też instalację urządzeń zwolnioną z tego obowiązku?Ratio decidendi
Instalacja antenowej konstrukcji wsporczej wraz z antenami i urządzeniami telekomunikacyjnymi na dachu budynku mieszkalnego, stanowiąca całość techniczno-użytkową, jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego dotyczy instalowania urządzeń na istniejących obiektach budowlanych, a nie budowy odrębnej całości techniczno-użytkowej, jaką jest stacja bazowa telefonii komórkowej.Stan faktyczny
Spółka zainstalowała na dachu budynku mieszkalnego stację bazową telefonii komórkowej, składającą się z trzech masztów antenowych, anten sektorowych i radioliniowych oraz urządzeń sterujących. Organ nadzoru budowlanego uznał to za samowolę budowlaną i nakazał rozbiórkę, ponieważ inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organów i sądu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1241/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1241/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Krakowie oddalił skargę [...] (dalej Spółka lub inwestor) na decyzję nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) w Krakowie z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak ustalono to w uzasadnieniu powyższego wyroku pismem [...] z dnia 30 marca 2011 r. zwrócono się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Krakowie z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie anten telefonii komórkowej, zamontowanych na dachach budynków mieszkalnych przy ul. [...] oraz ul. [...] w Krakowie.
Jak wynika dalej z uzasadnienia opisanego na wstępie wyroku w dniu 31 sierpnia 2011 r. dokonano oględzin stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Krakowie, podczas których ustalono, że na dachu ww. budynku są zamontowane trzy anteny telefonii komórkowej w narożach budynku, anteny te są o wysokości mniejszej niż 3 metry.
Pełnomocnik Spółki [...] w dniu 1 września 2011 r. oświadczył, że w 2008 r. została zrealizowana antenowa konstrukcja wsporcza zgodnie z dokumentacją techniczną KRA-0044-C pod trzy anteny sektorowe i cztery anteny radioliniowe. W grudniu 2008 r. roboty zostały zakończone. Inwestor nie posiadał zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej na instalację ww. stacji bazowych, z uwagi na fakt, że jest to antenowa konstrukcja wsporcza o wysokości do 3 metrów.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] PINB w Krakowie, na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm., dalej uPb), nakazał Spółce [...] Sp. z o.o. z/s w Warszawie: wstrzymać roboty budowlane związane z budową stacji bazowej KRA0044 telefonii komórkowej na budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w Krakowie, wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, przedłożyć w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Krakowie następujące dokumenty: zaświadczenie prezydenta miasta o zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czterech egzemplarzy projektu budowlanego obejmującego przedmiotową budowę do dnia 31 grudnia 2011 r.
Jak przytoczono dalej w motywach skarżonego wyroku w dniu 7 grudnia 2011 r. zostały przeprowadzone kolejne oględziny stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Krakowie, podczas których ustalono, że na dachu tego budynku zlokalizowane są trzy maszty o wysokości do 3 metrów. Na każdym z trzech masztów zainstalowane są po dwie anteny sektorowe, dodatkowo na jednych z trzech masztów zainstalowane są dwie anteny radiolinii. Stacje bazowe posiadają uziemienie. Na dachu poprowadzona jest instalacja kablowa, która podpięta jest do urządzenia sterującego.
Za pismem z dnia 28 grudnia 2011 r. Spółka [...] Sp. z o.o. przedłożyła następujące dokumenty: a) opracowanie pod nazwą: "Dokumentacja Techniczno Formalna KRA 0044 C Modernizacja" z 18 maja 2009 r., b) opracowanie pod nazwą: "Dokumentacja Techniczna Bezprzewodowej Stacji Przekaźnikowej "Play" KRA0044_C z października 2008 r., c) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z 27 grudnia 2011 r., d) kserokopię oświadczenia kierownika budowy z dnia 8 grudnia 2008 r. wraz z kserokopiami uprawnień i zaświadczenia z Małopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
Spółka podniosła, że przedstawi dokumenty celem umożliwienia dokonania zrealizowanej inwestycji z przepisami prawa i wniosła o nie traktowanie ich jako wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] PINB w Krakowie nakazał, w trybie art. 48 ust. 1 uPb inwestorowi rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej KRA0044 zlokalizowanej na budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w Krakowie, składającej się z: a) trzech masztów znajdujących się na dachu w narożach przedmiotowego budynku; b) zawieszonych sześciu anten sektorowych UMTS; c) zawieszonych dwóch anten radiolinii; d) urządzenia sterującego i e) dróg kablowych poprowadzonych po drabinach kablowych. Organ ten przyjął, że stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi budowlę. W związku z tym zastosowano przepis art. 48 ust. 1 uPb, albowiem dopiero po nieudanej próbie zalegalizowania samowoli na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa uPb, nakazano jej rozbiórkę.
Odwołanie od powyższej decyzji w terminie wniosła spółka [...] Sp. z o.o. z/s w Warszawie, która zaskarżyła ww. decyzję w całości oraz postanowienie PINB w Krakowie z dnia [...] listopada 2011 r. Odwołująca się spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i zaskarżonego postanowienia.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] MWINB w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ ten stwierdził, że PINB w Krakowie prawidłowo uznał, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie konstrukcja z art. 48 uPb. Stwierdzony stan wykonywania robót budowlanych w warunkach samowoli skutkuje obowiązkiem wydania nakazu rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego. Stacja bazowa telefonii komórkowej jest odrębną budowlą, została zrealizowana samowolnie, a zakończono roboty budowlane w ramach tego przedsięwzięcia w 2009 r. Strona nie przedłożyła zaświadczenia Prezydenta Miasta Krakowa o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu. W ocenie tegoż organu przedłożonej dokumentacji − opracowania pod nazwą: "Dokumentacja Techniczno-Formalna KRA 0044 C Modernizacja" z 18 maja 2009 r. oraz opracowania pod nazwą: Dokumentacja Techniczna Bezprzewodowej Stacji Przekaźnikowej "Play" KRA0044_C" z października 2008 r. nie można traktować jako projektu budowlano-architektonicznego. Dokumentacja powyższa sporządzona została tylko przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w specjalności (między innymi brak projektów branżowych sporządzonych przez osoby posiadające uprawnienia w branżach instalacji elektrycznych i telekomunikacyjnej). Inwestor nie wykazał woli legalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym przy ul. [...] w Krakowie. W związku z powyższym w niniejszej sprawie zachodziła sytuacja określona w art. 48 ust. 4 uPb.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się [...] spółka z o.o. z/s w Warszawie zaskarżając ją do WSA w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.) w zw. z art. 48 ust. 1, 2 i 3 oraz w zw. z art. 48 ust. 4, art. 28 ust. 1 uPb, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji naruszającej prawo z uwagi na niedopuszczalność przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w trybie art. 48 uPb;
2) art. 3 pkt 3 i art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb, poprzez zaliczenie do kategorii samodzielnej "budowli" urządzeń technicznych, które nie są ani obiektem budowlanym, ani też częścią takiego obiektu;
3) art. 3 pkt 1 lit. b oraz art. 3 pkt 3 w zw. z art. 48 ust. 1 oraz art. 3 pkt 9 uPb, poprzez nakazanie rozbiórki urządzeń technicznych, które nie są ani obiektem budowlanym, ani też częścią takiego obiektu oraz nie stanowią przedsięwzięcia wymagającego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
4) art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b uPb, poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy stan faktyczny obligował organ do zastosowania wskazanych przepisów;
5) art. 29 ust. 3 uPb, poprzez jego błędne zastosowanie do inwestycji;
6) błędy w ustaleniu stanu faktycznego, polegające na błędnym opisaniu urządzeń wchodzących w skład stacji bazowej;
7) art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również poprzedzającej ją decyzji PINB w Krakowie nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. oraz postanowienia organu I instancji z dnia [...] listopada 2011 r., a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę MWINB w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Krakowie stwierdził, że zrealizowane przedsięwzięcie inwestycyjne stanowi budowlę. Przedsięwzięcie to przede wszystkim polegało na zamontowaniu na stałe trzech masztów i zainstalowaniu na tych masztach anten jako urządzeń telekomunikacyjnych oraz zamontowaniu pozostałego sprzętu pozwalającego na sprawne i właściwe korzystanie z tak wykonanej stacji telefonii komórkowej. Zdaniem sądu I instancji skoro strona skarżąca jako inwestor nie miała pozwolenia na budowę przedmiotowej akcji bazowej i wszczęte postępowanie legalizacyjne nie przyniosło skutku w postaci doręczenia organowi wymaganych dokumentów, a brak ich przedstawienia nie wynikał z przeszkód niezależnych od inwestora, tylko z zajętego przezeń stanowiska negującego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę – wydany nakaz rozbiórki jest zasadny i zgodny z prawem.
Skargą kasacyjną, reprezentowana przez pełnomocnika, [...] Sp. z o.o. z/s w Warszawie zaskarżyła w całości ww. wyrok i sądowi I instancji zarzucając:
I. w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) – naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia – w każdym z poniższych przypadków z osobna – mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 Ppsa poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej polegające na nie zastosowaniu normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 Ppsa, a co za tym idzie brak uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach przez organy nadzoru budowlanego oraz postanowienia wydanego przez organ nadzoru budowlanego I instancji w sytuacji, gdy decyzja MWINB w Krakowie z dnia [...] lipca 2013 r., jak i decyzja PINB w Krakowie z dnia [...] marca 2012 r., a także postanowienie PINB w Krakowie z dnia [...] listopada 2011 r. naruszały przepisy prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 48 ust. 2 i 3 uPb i przepisy postępowania, tj. art. 6, 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 K.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy;
2. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm., dalej Pusa) w zw. z art. 3 § 1 Ppsa poprzez niewłaściwe zastosowanie, to jest "nie nieprawidłowe" spełnienie funkcji kontrolnej, gdyż pomimo naruszenia przepisów prawa przez organy nadzoru budowlanego w ww. decyzjach i postanowieniu WSA w Krakowie we wspomnianym wyroku oddalił skargę;
II. w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 Ppsa − naruszenie przepisów prawa materialnego:
normy art. 3 pkt 3 uPb w zw. z art. 28 ust. 1 uPb poprzez zastosowanie, w sytuacji, gdy inwestycja realizowana przez skarżącą Spółkę nie stanowi budowli, oraz jest objęta zwolnieniem od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w treści art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b uPb;
normy art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b uPb poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że wykonanie robót budowlanych polegających na zainstalowaniu trzech antenowych konstrukcji wsporczych o wysokości ok. 2,90 m na istniejącym obiekcie budowlanym, na których (na antenowych konstrukcjach wsporczych) zamontowano instalację radiokomunikacyjną składającą się m. in. z sześciu anten sektorowych, dwóch anten radioliniowych wraz z instalacją zasilającą w energię elektryczną oraz urządzeniami sterującymi nie stanowi instalowania urządzeń, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb;
art. 48 ust. 1, 2 i 3 uPb poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy wykonane roboty budowlane polegające na instalacji urządzeń o wysokości nie przekraczającej 3 metrów (trzy antenowe konstrukcje wsporcze wraz z instalacją radiokomunikacyjną) nie doprowadziły do powstania obiektu budowlanego w postaci budowli, a tym bardziej obiektu budowlanego, którego realizacja wymagałaby uzyskania pozwolenia na budowę.
Wobec powyższych podstaw kasacyjnych, na podstawie art. 176 Ppsa, Spółka wnosi o:
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie, a to na podstawie przepisu art. 185 § 1 Ppsa;
zwrot od organu nadzoru budowlanego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych, a to na podstawie przepisu art. 203 pkt 1 Ppsa.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej zrekapitulowano przebieg postępowania w sprawie administracyjnej i sądowoadministracyjnej, szczegółowo uzasadniając sformułowane w niej podstawy kasacyjne. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie przedmiotowa inwestycja nie jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 uPb, gdyż nie została w sposób wyraźny wymieniona we wspomnianym przepisie, ani nie jest podobna do żadnej ze wskazanych w tej normie prawnej budowli.
W piśmie z dnia 11 kwietnia 2014 r. skarżąca Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie tejże decyzji.
Pismem z dnia 24 marca 2015 r. (data stempla pocztowego) [...] wniosło o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w tej samej dacie złożyło również [...]. Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. postanowił dopuścić do udziału w sprawie, na podstawie art. 33 § 2 Ppsa w charakterze uczestników postępowania organizacje społeczne:
1. [...],
2. [...],
3. [...].
Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w skardze kasacyjnej, prezes Zarządu [...] wnosił o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła sądowi I instancji wadliwie wykonywaną funkcję kontrolną, co doprowadziło do błędnego jej zdaniem oddalenia skargi i tym samym utrzymania w obrocie decyzji obu instancji oraz postanowienia wydanego przez organ nadzoru budowlanego I instancji w sytuacji, gdy decyzja MWINB w Krakowie o nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. jak i decyzja PINB w Krakowie o nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. a także postanowienie PINB w Krakowie z dnia [...] listopada 2011 r. naruszały przepisy prawa materialnego tj. art. 3 pkt 3 oraz art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 48 ust. 2 i 3 uPb i przepisy postępowania, tj. art. 6, 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 K.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, w rozstrzygnięciach organów nadzoru budowlanego, a także w wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013 r. nie pominięto faktu, iż w niniejszej sprawie przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej wybudowana została między październikiem a grudniem 2008 r., a następnie była rozbudowana w 2009 r. m. in. o dodatkowe urządzenia sterujące (AMP 30) oraz trzy anteny sektorowe, bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Sąd I instancji w wyżej powołanym wyroku wskazywał również, że od dnia 17 lipca 2010 r., kiedy to ustawą z dnia 7 maja 2010 r., o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 106, poz. 675) zmieniono pkt 15 art. 29 ust. 2 uPb w ten sposób, że z uzyskania pozwolenia na budowę zwolniono wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych. Podkreślić w tym miejscu należy, że wadliwym byłoby uznanie, iż błędne ustalenia faktyczne polegały na tym, że dokonana w grudniu 2008 r. instalacja urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej oznaczonej jako KRA 0044 składała się z innych elementów aniżeli znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa, co podnosi strona skarżąca w uzasadnieniu do tego zarzutu. Nawet gdyby przyjąć, że w istocie organy nadzoru budowlanego pominęły w wydanych rozstrzygnięciach któryś z elementów składających się na instalację radiokomunikacyjną, to uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż już sam fakt, iż przedsięwzięcie inwestora przede wszystkim składało się na zamontowaniu na stałe trzech masztów i zainstalowaniu na tych masztach anten jako urządzeń telekomunikacyjnych oraz zamontowaniu pozostałego sprzętu pozwalającego na sprawne i właściwe korzystanie z tak wykonanej stacji telefonii komórkowej, wystarczył do uznania, że na tak opisane zamierzenie inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, co zresztą sąd I instancji trafnie stwierdził.
W konsekwencji chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 Ppsa poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej polegające na niezastosowaniu normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 Ppsa
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 1 § 1 i 2 Pusa oraz art. 3 § 1 Ppsa, a które to uchybienie wynika zdaniem skarżącej Spółki z wadliwego wykonaniu funkcji kontrolnej, gdyż pomimo naruszenia przepisów prawa przez organy nadzoru budowlanego w ww. decyzjach i postanowieniu, WSA w Krakowie we wspomnianym wyroku oddalił skargę.
Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 Pusa kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak stanowi z kolei art. 3 § 1 Ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Tak więc, sąd I instancji mógłby naruszyć wskazane wyżej normy tylko wtedy, gdyby pomimo swojej właściwości i spełnienia wszystkich wymogów formalnych, skargi w ogóle nie rozpoznał bądź rozpoznał ją z uwzględnieniem innych kryteriów niż kryterium legalności i zastosował środki nie przewidziane ustawą. Skoro wyrok w niniejszej sprawie wydany został na podstawie akt przedmiotowej sprawy, a sąd wojewódzki badając legalność zaskarżonej decyzji ocenił jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, to zarzut, że ocena legalności zaskarżonej decyzji była błędna, wobec braku zasadności kolejnych zarzutów kasacji uznać trzeba za pozbawiony zasadności.
Nie zasługiwały także na uwzględnienie podniesione w kasacji zarzuty naruszenia prawa materialnego. Wskazać należy, że za ich pomocą skarżąca Spółka stara się podważyć kwalifikację prawną wykonanych robót budowlanych. Zdaniem skarżącej Spółki przedmiotowa inwestycja jest w istocie wyspecjalizowaną instalacją urządzeń i anten nadawczo - odbiorczych, a nie jak uznał sąd I instancji i organy administracyjne –budowlą, stanowiącą wraz z masztowymi konstrukcjami wsporczymi, antenami, przewodami kablowymi, szafami kablowymi usytuowanymi w garażu oraz zasilającą te urządzenia instalacją elektryczną - odrębną całość techniczno-użytkową. Kwalifikacja ta ma o tyle znaczenie, że przekłada się na obowiązek uzyskania przez inwestora stosownej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej przed przystąpieniem do ich wykonania, tj. odpowiednio: uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Ustosunkowując się do tak przedstawionego problemu, podzielić należało stanowisko zaprezentowane przez sąd I instancji.
Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie przepis art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb i związany z tym przepisem art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b. Zgodnie z nimi odpowiednio: "Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywania robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych" oraz "zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4 uPb budowa (...) i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych". Pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7 uPb). Ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15 uPb). W odniesieniu do części z nich (pkt 14, 15 cyt. wyż. przepisu), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Stosownie więc do art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb (w wersji na dzień 31 grudnia 2008 r.) nie stanowiły obiektów budowlanych anteny, zaliczone do urządzeń, których instalowanie na obiektach budowlanych nie wymagało pozwolenia na budowę, z wyjątkiem obowiązku zgłaszania właściwemu organowi zamierzenia polegającego na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń o wysokości powyżej 3 metrów (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b uPb). Zrealizowana natomiast przez skarżącą Spółkę inwestycja nie mogła być także uznana za urządzenie zainstalowane na dachu budynku, gdyż stanowiła ona całość techniczno-użytkową składającą się z szeregu elementów umieszczonych zarówno na budynku jak i wewnątrz jego. Należało uznać ją więc za budowlę, której realizacja musi być – z zasady – poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadnie sąd I instancji stwierdził także, że skoro w przedmiotowej sprawie nie było wątpliwości, iż na budowę sieci telekomunikacyjnej inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę, to na rozbudowę takiej sieci, która polega właśnie na budowaniu stacji bazowych i dzięki temu poszerzaniu obszaru działalności takiej sieci – budowa kolejnej stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi rozbudowę tej sieci i jako taka również wymagała uzyskania pozwolenia na budowę (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lipca 2014 r., II OSK 371/13, LEX nr 1519388).
Trafnie sąd I instancji zwrócił uwagę, że wprawdzie art. 3 pkt 9 uPb definiuje pojęcie urządzenia budowlanego, ale przedmiotowa stacja bazowa telefonii takim urządzeniem budowlanym nie jest. Urządzenie budowlane to urządzenie łącznie spełniające następujące cechy: a) jest to urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym; b) urządzenie to zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej nie spełnia bowiem warunku opisanego wyżej pod literą b) – celem budowy tej stacji nie jest zapewnienie samej możliwości użytkowania budynku mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek ten może funkcjonować niezależnie od posadowienia na jego dachu tejże stacji (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2013 r., II OSK 1407/12, publik. CBOSA.nsa.gov.pl)
Stacja bazowa telefonii komórkowej składająca się z trzech masztów antenowych oraz urządzeń telekomunikacyjnych, systemu antenowego i dróg kablowych jest budowlą, stanowi bowiem całość techniczno-użytkową, przez którą należy rozumieć połączenie poszczególnych elementów w taki sposób, aby zgodnie z wymogami techniki nadawały się do określonego użytku.
Co słusznie zauważył sąd I instancji przedmiotowa stacja bazowa nie jest elementem wyposażenia budynku mieszkalnego, ani też nie jest urządzeniem związanym funkcjonalnie z takim budynkiem. Stanowi ona odrębny od budynku obiekt budowlany składający się z urządzenia przekaźnikowego, wież antenowych i anten.
Przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie było zwolnione od uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i nie podlegało zgłoszeniu. Tym samym skoro nie ma wątpliwości, że w tej sprawie skarżąca Spółka jako inwestor nie miała pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej i wszczęte postępowanie legalizacyjne nie przyniosło skutku w postaci doręczenia organowi wymaganych dokumentów, a brak ich przedstawienia nie wynikał z przeszkód niezależnych od inwestora, tylko z zajętego przez inwestora stanowiska negującego obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę – wydany przez organy nadzoru budowlanego i zaakceptowany przez sąd I instancji nakaz rozbiórki był zasadny i zgodny z prawem.
Mając powyższe na uwadze, jako nietrafne należało ocenić zarzuty naruszenia art. 3 pkt 3 uPb w zw. z art. 28 ust. 1 uPb (zarzut 3), art. 29 ust. 2 pkt 15 uPb w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b uPb (zarzut 4) oraz art. 48 ust. 1-3 uPb (zarzut 7).
Uznając przeto, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło