II SA/Sz 1247/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-12-11

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, biorąc pod uwagę zmiany w przepisach prawa i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie rozważył w sposób właściwy konsekwencji prawnych wynikających z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego obowiązku notyfikacji przepisów technicznych oraz nie uwzględnił w pełni stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z Konstytucją. Wskazano na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ z uwzględnieniem wykładni prawa unijnego i krajowego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Postępowanie było wielokrotnie modyfikowane i przedłużane z powodu braków we wniosku oraz zmian przepisów prawa. Dyrektor Izby Celnej umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe na gruncie nowej ustawy o grach hazardowych. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów o terminach załatwiania spraw i przewlekłość postępowania, a także błędną wykładnię przepisów przejściowych ustawy hazardowej. WSA uchylił decyzję organu, wskazując na konieczność uwzględnienia orzecznictwa TSUE i TK.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. do Izby Skarbowej wpłynął wniosek "M" Spółki o wydanie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych zlokalizowanych na terenie województwa [...] w punktach określonych we wniosku. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte wnioskiem Spółki. Organ wyjaśnił, że wniosek o udzielenie zezwolenia był wielokrotnie modyfikowany przez Spółkę odnośnie planowanych punktów gry. Weryfikując wniosek Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie spełnia on wymogów określonych w art. 30 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4 poz. 27 ze zm.) gdyż Spółka nie przedłożyła do żadnego z planowanych punktów gier pisemnego poświadczenia spełniania tego warunku. Organ wielokrotnie wzywał Spółkę do uzupełnienia braków wniosku oraz usunięcia rozbieżności. Z dniem 31 października 2009 r. ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych została zmieniona przez ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r., Nr 168, poz. 1323) przez dodanie w art. 24 ustępu 1b, na mocy którego zadania z zakresu wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich przejęły organy celne. Z tego względu Dyrektor Izby Skarbowej przekazał sprawę Dyrektorowi Izby Celnej w dniu [...] r. do rozpoznania zgodnie z właściwością. Stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 16 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, wniosek o udzielenie zezwolenia powinien zawierać dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia kapitału, a w szczególności w przypadku wspólników będących osobami prawnymi, sprawozdanie finansowe sporządzone w sposób określony w przepisach. W niniejszej sprawie wnioskodawca wskazał, że udziały w spółce "M" zostały objęte przez tę Spółkę od Spółki A. w przeważającej części aportem, którego przedmiotem były nieruchomości położone w [...] o wartości [...] zł oraz wkład pieniężny w kwocie [...] zł. W tej sytuacji zasadnym było sprawdzenie, czy wspólnik ten (A.) miał pokrycie w ujawnionych źródłach na wydatki związane z nabyciem rzeczy (przedmiotu aportu) oraz czy posiadał pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu na wydatki związane z nabyciem udziałów. Pismami z dnia [...] r. organ podatkowy wezwał Spółkę "M" o wskazanie z jakich środków wspólnicy spółki A. (J.O. i L.O.) nabyli wyżej wspomniane nieruchomości oraz z jakich środków pokryli nabyte udziały. Przedłożone dokumenty oraz oświadczenia nie pozwalały stwierdzić, że środki pieniężne będące w dyspozycji wspólnika "M" Spółki pochodzą z legalnych źródeł przychodów. Tym samym nie został określony warunek z art. 27a pkt 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Z dniem 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201 poz. 1540) która uchyliła ustawę o grach i zakładach wzajemnych. Zgodnie z art. 118 ustawy o grach hazardowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tej ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Analiza treści rozdziału 5 tej ustawy zatytułowanego "Koncesje i zezwolenia" wskazuje, iż ustawodawca nie przewidział możliwości wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Natomiast w art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych nakazał, aby postępowania wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy umorzyć. W tej sytuacji dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ na gruncie przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania nie można było wydać decyzji załatwiającej sprawę merytorycznie, postępowanie to należało umorzyć na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 8 ustawy o grach hazardowych. W odwołaniu od decyzji "M" Spółka wniosła o uchylenie decyzji wydanej w I instancji oraz wydanie decyzji udzielającej Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, zgodnie z wnioskiem. Spółka wskazała, że decyzja została wydana po prawie dwu latach od złożenia wniosku, mimo wielu ponagleń ze strony Spółki, co narusza art. 35 § 1 i 3 K.p.a. a także art. 125 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozpoznanie sprawy niezwłocznie. Tak opieszałe działanie organów narusza podstawowe zasady procedury, a więc zasadę legalizmu, zasadę ochrony słusznego interesu strony, oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa. Nakaz działania na podstawie przepisów prawa odnosi się także do ścisłego przestrzegania terminów załatwiania spraw. Swoim działaniem organy administracyjne doprowadziły do znacznej przewlekłości postępowania oraz w konsekwencji do zmiany obowiązującej ustawy, co jest sprzeczne z ratio legis ustawy o grach hazardowych oraz podstawowymi zasadami prawa. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja wydana w I instancji odpowiada prawu, natomiast zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Organy administracji publicznej zobowiązane są, zgodnie z zasadą praworządności ustanowioną w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 120 Ordynacji podatkowej, do prowadzenia postępowania na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa. Decydujące znaczenie mają przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania, a obowiązkiem organu jest odkodowanie z przepisów obowiązującej normy prawnej. Obowiązująca w dacie orzekania ustawa o grach hazardowych uchyliła ustawę o grach i zakładach wzajemnych, a art. 118 tej ustawy nakazuje do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosować przepisy tej ustawy. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń przez podmioty których im udzielono według dotychczasowych przepisów, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast w myśl art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych postępowania w sprawie wydania zezwoleń wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte wnioskiem Spółki przed dniem wejścia ustawy o grach hazardowych i nie zostało zakończone, zatem jako bezprzedmiotowe zostało umorzone. Materiał dowodowy dołączony do wniosku o wszczęcie postępowania nie pozwalał na wydanie decyzji pozytywnej, ponieważ wniosek zawierał braki formalne. Ponadto, Spółka kilkakrotnie modyfikowała złożony wniosek, który wymagał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie, co nie pozwoliło na rozpoznanie wniosku podczas obowiązywania ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W dacie orzekania przepis szczególny jakim jest art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych ogranicza zakres możliwości udzielania zezwoleń na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. W związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, ponieważ obecnie obowiązujące przepisy prawa nie pozwalają na wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 K.p.a. organ wyjaśnił, że na gruncie ustawy o grach i zakładach wzajemnych rozpatrzenie wniosku o wydanie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych następowało w terminie 6 miesięcy od złożenia wniosku. W trakcie prowadzenia postępowania nastąpiła zmiana kompetencji organu właściwego do rozpatrzenia wniosku. Ustawa o grach hazardowych nakładała na podmioty ubiegające się o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach obowiązek spełnienia szeregu warunków koniecznych, a organ zobowiązany był do prowadzenia postępowania w celu sprawdzenia, czy działalność będzie prowadzona zgodnie z warunkami ustawy, a to wymagało przeprowadzenia szeregu czynności wyjaśniających. Organ nie pozostawał w bezczynności bowiem weryfikując złożony wniosek stwierdził, że nie spełnia on warunku określonego w art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych co do żadnego z planowanych punktów gier. Po wezwaniu do uzupełnienia tego braku, pełnomocnik Spółki cofnął wnioski o wydanie zezwolenia co do 14 punktów gier. W dniu [...] r. do organu wpłynęło pismo w którym Spółka zwróciła się o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych dla punktów od 245 do 259 złożonego poprzednio wykazu, przedkładając umowy najmu oraz mapki geodezyjne. W piśmie z dnia [...] r. Spółka cofnęła wnioski o udzielenie zezwolenia dla kolejnych 12 lokalizacji z wykazu punktów gier, nadsyłając jednocześnie wymagane mapki geodezyjne dla kilkudziesięciu wnioskowanych punktów gier. W dniu [...] r. Spółka wniosła o udzielenie zezwolenia dla punktów od 260 do 266 z wykazu punktów gier, wycofując jednocześnie wniosek co do punktów nr 25, 59, 72, 86, 121, 195, 212, 228, 239. Wniosek nie zawierał aktualnego odpisu z KRS oraz informacji o sytuacji finansowej Spółki dotyczącej proponowanej formy zabezpieczenia, dokumentów potwierdzających legalność źródeł pochodzenia środków na nabycie udziałów w Spółce, oświadczenia w zakresie z jakich podatków i w których urzędach skarbowych rozlicza się strona, w jakich województwach i kiedy Spółka uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Rozpatrywana sprawa nie należała do prostych i nieskomplikowanych, wymagała od organu oceny i analizy materiału dowodowego wykraczającego poza ramy samego wniosku. Tym bardziej że różne podmioty prowadzące działalność w zakresie gier na automatach ubiegały się równolegle o wydanie zezwoleń lub zmianę zezwolenia w punkcie gier, w którym inny podmiot prowadził już działalność hazardową. Postępowania tego rodzaju są czasochłonne i wymagają ciągłej weryfikacji. Także postępowanie Spółki która kilkakrotnie uzupełniała materiał dowodowy, dokonywała zmiany punktów, rezygnowała z wcześniej wnioskowanych lokalizacji i zmieniała wykaz lokali, znacząco wydłużyło postępowanie. Organ zauważył, że jest zobowiązany działać sprawnie i szybko, ale z drugiej strony winien dążyć do wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą aby stworzyć rzeczywisty jej obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania normy prawnej. Realizowanie zasady szybkości postępowania nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa ani stać na przeszkodzie załatwieniu sprawy w sposób wnikliwy, praworządny i zgodny z zasadami prawdy obiektywnej. Ponadto, ustawodawca przewidział środki walki z bezczynnością organu w postaci zażalenia do organu wyższego stopnia, z którego to środka Spółka nie skorzystała. Podobnie za nieuzasadniony organ uznał zarzut dotyczący naruszenia zasady zaufania obywateli do państwa i prawa oraz sprawiedliwości społecznej podkreślając, że działalność hazardowa nie może być prowadzona z uszczerbkiem dla społeczeństwa. Reasumując, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że podmioty, które posiadają zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, mają prawo nadal prowadzić tę działalność we wszystkich punktach objętych zezwoleniem, do czasu wygaśnięcia zezwolenia. Ustawa o grach hazardowych wprowadza jedynie zakaz zmiany lokalizacji punktów gier, którego to zakazu nie przewidywała poprzednio obowiązująca ustawa o grach i zakładach wzajemnych oraz nie daje możliwości udzielania nowych zezwoleń w tym zakresie. Przepisy tej ustawy, chociaż budzą zastrzeżenia sfery gospodarczej zajmującej się hazardem, to jak podkreślają instytucje unijne, wartością nadrzędną w tym względzie jest dbałość o prawidłowy rozwój społeczeństwa, walka z nałogami i uzależnieniami, oraz ochrona konsumentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję M. Spółka powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące naruszenia zasady szybkości postępowania w szczególności przepisów dotyczących terminów załatwiania spraw. Zdaniem Spółki zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych poprzez jego błędną wykładnię. Ponadto, przepisy ustawy o grach hazardowych są sprzeczne, z jednej strony podmioty prowadzące działalność w zakresie prowadzenia punktów gier na automatach o niskich wygranych prowadzą działalność na podstawie dotychczas obowiązującej ustawy, z drugiej strony odsyła się do przepisów nowej ustawy bądź do przepisów dotychczasowych. Takie piętrowe odesłania powodują niejasność przepisów. Nie jest jasne przepisy której ustawy należało stosować, czy przepisy ustawy o grach i zakładach wzajemnych, w tym też przepisy proceduralne, które zezwalały na zmianę ostatecznej decyzji również w zakresie miejsca prowadzenia działalności i pozwalały na wydanie nowej decyzji w tym przedmiocie, czy też wybiórczo tylko przepisy ustawy o grach. W tej sytuacji należało uwzględnić słuszny interes strony i wydać decyzje na podstawie przepisów dotychczasowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego zadanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 262/10 oraz rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego zadanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie II SA/Po 549/10. Wobec wydania orzeczeń zarówno przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 4/11, jak i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-213/11 postanowieniem z dnia 25 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął z urzędu postępowanie zawieszone postanowieniem Sądu z dnia 4 listopada 2011 r., a następnie zarządził wpisanie sprawy pod nową sygnaturę akt II SA/Sz 1247/13. Na rozprawie, w dniu 11 grudnia 2013 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora Izby Celnej, wydana na podstawie art. 8, art. 118, art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, umarzająca postępowanie o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Zarzuty skargi dotyczą naruszenia przepisów o terminach załatwiania spraw, prowadzenia postępowania w sposób przewlekły, oraz niejasności przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wychodząc poza zarzuty skargi należy stwierdzić, że w sprawie zasadnicze znaczenie ma kwestia oceny technicznego charakteru przepisów ustawy o grach hazardowych, a w szczególności jej art. 129, art. 135 i art. 138 ust. 1, stanowiących m.in. przedmiot pytania prejudycjalnego objętego wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., wydanym w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (dotychczas niepublikowany; polski tekst orzeczenia dostępny na stronie http://www.curia.eu.int), w kontekście obowiązku notyfikacji projektu tej ustawy Komisji Europejskiej. W myśl stanowiska Trybunału Sprawiedliwości, przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34 należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju, jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej Dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, a dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Trybunał Sprawiedliwości nie zaliczył przepisów przejściowych ustawy o grach hazardowych do "przepisów technicznych" w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34, takich jak "specyfikacje techniczne" (w rozumieniu art. 1 pkt 3 Dyrektywy) oraz "zakazy" (określone w art. 1 pkt 11 Dyrektywy). Stwierdził natomiast, że przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w sposób istotny skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Zakazy wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami mogą bowiem, według Trybunału, bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami (pkt 35- 36 wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r.). W uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał podniósł konieczność przeprowadzenia ustaleń, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na ich właściwości lub sprzedaż, co powinno nastąpić przy uwzględnieniu między innymi okoliczności, że ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane, a także ustaleń, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach, jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy (pkt 37 – 39 wyroku). W rozpoznawanej sprawie organ w ogóle nie rozważał, czy ustawa o grach hazardowych zawiera przepisy techniczne i czy podlegała obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej. W szczególności Dyrektor Izby Celnej nie analizował kwestii technicznego charakteru zakwestionowanych przepisów ustawy o grach hazardowych pod kątem późniejszego, a miarodajnego w tym względzie stanowiska Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażonego w omawianym wyżej wyroku. Wprawdzie w myśl analizowanego wyroku rozstrzygnięcie o charakterze określonego przepisu, pod kątem tego czy jest to przepis techniczny, czy też nie, należy do sądu krajowego, jednakże należy pamiętać o obowiązującej w prawie unijnym zasadzie autonomii proceduralnej państw członkowskich. Państwa członkowskie mają więc, co do zasady, swobodę w zakresie określania w prawie krajowym sposobu realizacji określonych obowiązków bądź uprawnień wynikających z prawa unijnego. Stwierdzenie Trybunału Sprawiedliwości, że ustalenie technicznego charakteru przepisów ustawy hazardowej należy do sądu krajowego należy zatem odczytywać przez pryzmat specyfiki działania polskich sądów administracyjnych, sprawujących kontrolę działalności administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP). Zważywszy, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest "sprawa administracyjna", lecz zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności, dlatego ustalenia w kwestiach, na które wskazał Trybunał, powinien w pierwszej kolejności poczynić organ. Uwzględniając powyższe i mając również na uwadze wyrażoną w art. 120 Ordynacji podatkowej zasadę legalizmu, stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy wymieniony wyrok Trybunału Sprawiedliwości przesądza o sposobie wykładni prawa unijnego, tym bardziej oczywista jest potrzeba rozważenia przez organ, a następnie przez sąd administracyjny, konsekwencji prawnych wynikających z tego wyroku Trybunału. A zatem pod tym kątem, niejako od początku, należy rozpoznać sprawę. Należy także zauważyć, że zgodność art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych z art. 2 Konstytucji RP była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. P 4/11 (publ. Dz. U. z 2013 r., poz. 1002; Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Zbiór Urzędowy 2013/6A/82), orzekł, że: "Art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540, z 2010 r. Nr 127, poz. 857 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 134, poz. 779) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził w szczególności, że prowadzący działalność hazardową przedsiębiorcy – składając, na zasadach określonych w ustawie o grach i zakładach wzajemnych, wnioski i uzyskując zezwolenia przed dniem podjęcia wspomnianej uchwały NSA z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS 2/09 (ONSA i WSA nr 1/2010, poz. 4) − nie mogli zakładać, że wydane na ich rzecz ostateczne decyzje będą mogły być zmieniane na podstawie art. 155 k.p.a. To, że przedsiębiorcy − inwestując w tworzenie maksymalnej liczby punktów gier na automatach o niskich wygranych, bez weryfikacji długotrwałych perspektyw prowadzenia tej działalności w poszczególnych punktach (zamiast uzyskiwania zezwoleń na urządzanie gier tylko w punktach, co do których istniała pewność albo co najmniej wysokie prawdopodobieństwo funkcjonowania przez cały okres objęty zezwoleniem) – przyjęli taką strategię biznesową było kwestią ich wolnego wyboru, którego prawidłowości nie mogli być pewni. Z normy zawartej w art. 155 k.p.a. nie wynikało ich prawo podmiotowe. Wobec tego Trybunał Konstytucyjny uznał, że "ustawodawca nie naruszył zasady ochrony interesów w toku. Przeciwnie, właśnie w jej poszanowaniu, choć docelowo generalnie zakazał prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o n.w. poza kasynami, to jednak − na podstawie przepisów przejściowych − dopuścił tę działalność, o ile prowadzona jest ona na podstawie zezwolenia wydanego pod rządami ustawy dawnej, do czasu upływu jego ważności i w punktach w nim wymienionych. Ani ustawodawca, ani organy stosujące prawo nie ograniczają zatem praw przedsiębiorców prowadzących działalność hazardową, wynikających z zezwolenia na prowadzenie tej działalności. Sytuacja jest inna: to niektórzy z owych przedsiębiorców wnoszą o zmianę posiadanych zezwoleń – czyli o modyfikację ustalonych stosunków materialnoprawnych, w celu uzyskania możliwości prowadzenia działalności w innych punktach gier, tyle że na takie działanie ustawa hazardowa nie zezwala. Nie oznacza to jednak naruszenia praw nabytych ani zasady ochrony interesów w toku". Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lipca 2013 r. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ administracji, dokonując oceny charakteru prawnego kwestionowanych przepisów ustawy o grach hazardowych, w pierwszej kolejności odniesie się do powołanego wyżej wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uwzględniając – jako wiążącą – dokonaną tam wykładnię pojęcia "przepisu technicznego". Niezależnie od powyższego, dla wszechstronnego zbadania sprawy organ nie powinien pominąć rozważenia kwestii, czy zakwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych mogłyby być zwolnione od wymogu podlegania przepisom Dyrektywy 98/34, z powołaniem się na pkt 4 preambuły tej Dyrektywy. W myśl powołanego pkt 4 preambuły Dyrektywy 98/34 bariery w handlu wypływające z przepisów technicznych dotyczących produktu są dopuszczalne jedynie tam, gdzie są konieczne do spełnienia niezbędnych wymagań oraz gdy służą interesowi publicznemu, którego stanowią gwarancję. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I wyroku. W kwestii wykonalności Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 152 powołanej ustawy, natomiast o kosztach ( pkt III) na podstawie art. 200.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło