II SA/Wa 1681/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.) Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. zwolnił D. M. ze służby w Policji. Powyższy rozkaz został wysłany na adres zameldowania strony. Przedmiotowa przesyłka, po dwukrotnym awizowaniu, została zwrócona przez pocztę do nadawcy, jako nie podjęta w terminie. Wobec powyższego organ, stosując fikcję prawną doręczenia, uznał przesyłkę za doręczoną w dniu 26 kwietnia 2013 r. Dnia 23 kwietnia 2013 r. do organu wpłynęło pismo od strony, informujące że od 4 kwietnia 2013 r. przebywa w Szpitalu MSW w K., mieszczącym się przy ul. [...]. Pismem z [...] maja 2013 r. D. M., po zakończeniu leczenia szpitalnego, zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego z [...] kwietnia 2013 r., składając jednocześnie odwołanie i podnosząc, że wskutek pobytu w szpitalu nie wniósł odwołania w terminie. Komendant Główny Policji postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podkreślił, iż w dacie gdy wysłano sporny rozkaz personalny do strony, organ nie posiadał informacji od strony, że dotychczasowy adres stał się nieaktualny. Powyższe świadczy o tym, że strona nie zawiadomiła organu we właściwym terminie o zmianie swego adresu zamieszkania. Brak jest więc przesłanek, przemawiających za przywróceniem uchybionego terminu. Od powyższego postanowienia skargę do tutejszego Sądu wywiódł D. M. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego. Podniósł także, że pobyt w szpitalu usprawiedliwiał uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia, zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy w jej realiach faktycznych istniały podstawy dla merytorycznego rozpoznawania przez organ wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pamiętać bowiem należy o tym, że procedowanie w przedmiocie przywrócenia terminu jest możliwe w sytuacji, gdy doszło do jego uchybienia. Aby zaś mogło dojść do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, musiałoby nastąpić skuteczne doręczenie rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tego odwołania. Analiza akt administracyjnych doprowadziła tutejszy Sąd do konkluzji, iż organ nie doręczył skutecznie stronie rozkazu personalnego z [...] kwietnia 2013 r. Z treści przepisów rozdziału 8 K.p.a., w szczególności z art. 39, 40 § 1 i 42 § 1 K.p.a., wynika zasada, że doręczeń pism organu należy dokonywać bezpośrednio stronie. Powyższe stanowi gwarancję praw strony i realizuje zasadę oficjalności doręczeń. Od powyższej, generalnej regulacji, ustawodawca dopuścił dwa główne odstępstwa. Mianowicie uznał, że doręczeń można też dokonywać przedstawicielowi ustawowemu strony, pełnomocnikowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu. W szczególnych wypadkach dopuścił też możliwość zastosowania fikcji prawnej doręczenia, formułując przepis art. 44 K.p.a. Analizując ww. normę prawną, należy jednak mieć na względzie to, że stanowi ona wyjątek od reguły. Stąd więc jego interpretacja, jak każdego wyjątku, powinna być dokonywana w sposób zawężający, a nigdy w sposób rozszerzający. Przechodząc do wykładni art. 44 K.p.a., należy przede wszystkim odnieść się do jego § 1, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pism w sposób wskazany w art. 42 i 43, poczta lub właściwy urząd gminy przechowuje pismo w swojej placówce przez okres 14 dni. Powyższe świadczy o tym, że ustawodawca dopuścił możliwość zastosowania instytucji fikcji prawnej doręczenia tylko w przypadku, gdy nie można doręczyć stronie korespondencji w miejscu jej zamieszkania. Niemożność takiego doręczenia będzie zaś występowała tylko w sytuacji, gdy organowi nie będzie znany aktualny adres, pod którym przebywa strona. Należy bowiem pamiętać, że w art. 41 K.p.a. ustawodawca stwierdził, że doręczenie korespondencji stronie pod dotychczas znanym organowi adresem, będzie skuteczne tylko w razie uchybienia przez stronę obowiązkowi powiadomienia organu o zmianie adresu. Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawy, wskazać należy, że okolicznością niesporną jest to, iż organ powziął wiadomość o pobycie strony pod nowym adresem w dniu 23 kwietnia 2013 r. Poza sporem pozostaje też fakt, iż za datę skutecznego doręczenia stronie na dotychczasowy adres rozkazu personalnego z [...] kwietnia 2013 r. organ przyjął dzień 26 kwietnia 2013 r. Powyższe wskazuje na to, że fikcję prawną doręczenia spornego rozkazu organ zastosował w chwili, gdy znany był mu już nowy adres, pod którym przebywała strona. To zaś prowadzi do konkluzji, że uznając przedmiotowy rozkaz personalny za prawidłowo doręczony stronie na dawny adres, organ działał wbrew postanowieniom art. 41 § 2 K.p.a. Oczywistym bowiem jest, że w sytuacji, gdy strona powiadomiła organ o swoim nowym adresie pobytu, organ nie miał już podstaw ku temu, aby uznawać doręczenie na nieaktualny adres za skuteczne. Mając na uwadze powyższe, wobec faktu, że rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z [...] kwietnia 2013 r. nie został skutecznie doręczony stronie, a więc w konsekwencji nie doszło jeszcze do uchybienia terminowi dla wniesienia od niego odwołania, jako przedwczesne jawi się skarżone w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięcie, dotyczące materii przywrócenia przedmiotowego terminu. Termin ten nie rozpoczął bowiem jeszcze biegu. W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.