IV SA/Gl 287/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie spraw uczniów - stypendium szkolnego stwierdza nieważność punktu 2 zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz K. odmówił przyznania P. M. stypendium szkolnego na okres 1.10. – 30.11.2012 r. Na skutek odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Strona, działająca przez przedstawiciela ustawowego, zaskarżyła powyższe postanowienie wykazując, że termin do wniesienia odwołania został zachowany. Zaskarżoną decyzją wskazane Kolegium na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ppsa, uchyliło swoje zaskarżone postanowienie, a jednocześnie – w drugim punkcie – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach Kolegium podało, że decyzja I instancji została stronie doręczona w dniu 15.11.2012 r., a zatem odwołanie złożone w dniu 26.11.2012 r. nie było spóźnione. Z kolei merytoryczne rozstrzygnięcie uzasadniło przekroczeniem przez stronę ustawowego kryterium dochodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego działająca w imieniu małoletniej P. jej matka B. M. wniosła o przyznanie przedmiotowego stypendium szkolnego, kwestionując prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy administracyjne odnośnie dochodów, w oparciu o które ustala się prawo do stypendium szkolnego. Odpowiadając na skargę Kolegium postulowało jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy określić przedmiot zaskarżenia, bowiem zaskarżona decyzja zawiera dwa odrębne rozstrzygnięcia odnoszące się do dwóch różnych aktów administracyjnych o odmiennym charakterze. Mianowicie w punkcie pierwszym decyzja ta uchyla postanowienie Kolegium stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a w drugim – utrzymuje w mocy merytoryczną decyzję I instancji. Skarga nie odnosi się do tego pierwszego rozstrzygnięcia, co jest oczywiste, skoro w całości uwzględnia ono pierwotną skargę na postanowienie Kolegium. Tym samym należy przyjąć, że granicami obecnej sprawy sądowoadministracyjnej objęty jest wyłącznie punkt 2 zaskarżonej decyzji. Mimo to można stwierdzić prawidłowość autokontrolnego rozstrzygnięcia o uchyleniu omawianego postanowienia, gdyż przyjęte w nim uchybienie terminu do wniesienia odwołania rzeczywiście nie miało miejsca. Co prawda w ramach autokontroli należało także wydać w tym względzie postanowienie, a nie decyzję, ale to uchybienie nie powoduje dla skarżącej żadnych ujemnych konsekwencji, a o istocie aktu administracyjnego decyduje jego treść, a nie nominalne oznaczenie. Natomiast zaskarżony punkt drugi decyzji dotknięty jest kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Otóż pierwszą skargą objęte było wyłącznie postanowienie Kolegium stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a więc rozstrzygnięcie czysto formalne, nie odnoszące się do meritum sprawy administracyjnej rozpatrzonej przez organ I instancji. Przepis art. 54 § 3 ppsa pozwala wyłącznie na uwzględnienie skargi w całości. Ponieważ skarga odnosiła się tylko do kwestii owego uchybienia terminu, to zastosowanie tego przepisu mogło polegać jedynie na uchyleniu postanowienia Kolegium z dnia [...] r. Orzekanie o decyzji organu I instancji w trybie autokontroli było niedopuszczalne – po pierwsze dlatego, że wykraczało poza przedmiot zaskarżenia z pierwotnej skargi, a po drugie – utrzymanie w mocy kwestionowanej przez stronę w odwołaniu decyzji w żaden sposób nie może być uznane za uwzględnienie skargi w całości. Treść sentencji zaskarżonej decyzji nie pozwala także na przyjęcie, że decyzja ta składa się z dwóch części regulujących w odrębnych trybach oba poruszone aspekty: w trybie autokontroli rozstrzyga o postanowieniu z dnia [...] r., a w trybie odwoławczym – o decyzji pierwszoinstancyjnej. Zapis w sentencji o uwzględnieniu skargi w całości obejmuje bowiem oba wyszczególnione w niej punkty. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazany jest przy tym wyłącznie tryb autokontrolny (art. 54 § 3 ppsa). Łączenie specjalnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznych przewidzianego procedurą sądową ze zwykłym trybem odwoławczym także należy uznać za niedopuszczalne. W konsekwencji powyższych wywodów Sąd stwierdził, że punkt 2 zaskarżonej decyzji rażąco narusza art. 54 § 3 ppsa i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ppsa orzekł, jak w sentencji. Wobec uchylenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania Kolegium winno kontynuować postępowanie odwoławcze.