II SA/Ke 999/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J.P., uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji z dnia [...], znak: [...] po dniu 30 czerwca 2013r. i umorzyło postępowanie organu I- szej instancji w przedmiotowej sprawie. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 31 stycznia 2013r. organ do spraw świadczeń rodzinnych zawiadomił J. P. o zmianach dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych wprowadzonych ustawą z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. W przedmiotowym piśmie poinformowano m.in., że osoby, którym przyznano na podstawie przepisów dotychczasowych prawo do świadczeń pielęgnacyjnych, zachowują to prawo do 30 czerwca 2013r. Po upływie tego terminu wydane decyzje wygasają z mocy prawa i wobec tego zachodzi konieczność złożenia nowego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego. Decyzją z dnia [...], znak: [...] organ I-szej instancji stwierdził wygaśnięcie po dniu [...] decyzji z dnia [...] przyznającej J.P. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, matką – W. B., na okres od 01.09.2010 r. do 31.08.2019 r. w kwocie 520,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ podał, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r., poz.1548) wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie 30 czerwca 2013r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J.P. wnosząc o jej uchylenie w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając opisane na wstępie rozstrzygnięcie, wskazało, że z dniem 1 stycznia 2013r. weszła w życie ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U z 2012r., poz.1548), zwana dalej ustawą. Z mocy art. 11 ust. 1 tej ustawy osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Stosownie do art. 11 ust. 3 tej ustawy wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 tj. po 30 czerwca 2013r. Art. 11 ust. 4 cyt. ustawy stanowi, iż organ właściwy w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, informuje osoby otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów dotychczasowych o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji o przyznaniu do świadczenia pielęgnacyjnego i warunkach nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujących od dnia wejścia w życie tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że J.P. decyzją z dnia [...], znak: [...] otrzymała świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na sprawowanie opieki nad matką W. B., w wysokości 520,00 zł miesięcznie, na okres od 01.09.2010 r. do 31.08.2019 r. Z pisma przewodniego organu I-szej instancji z dnia 11 lipca 2013r. wynika, że ww. decyzji Kolegium organ I-szej instancji, z uwagi na konieczność poprawnej rejestracji w systemie, nadał sygnaturę: [...]. Stosownie do art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r., decyzja z dnia [...] o przyznaniu J.P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa, zaś zgodnie z art. 11 ust. 4 tej ustawy o wygaśnięciu przedmiotowej decyzji organ I- szej instancji miał obowiązek poinformować J. P. w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, co uczyniono pismem z dnia 31.01.2013r. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy organ stwierdził, że brak było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych. W związku z powyższym decyzję organu I-szej instancji należało uchylić w całości i umorzyć postępowanie tego organu w przedmiotowej sprawie. Organ podniósł również, że art. 105 § 1 K.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek umorzenia postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w przypadku, gdy w sprawie istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Przedmiotem postępowania jest zaś konkretna sprawa, której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć sprawę na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach danego podmiotu. Sprawa dotycząca wydania z urzędu decyzji w sprawie wygaśnięcia decyzji z dnia 7 grudnia 2010r. przyznającej J.P. świadczenie pielęgnacyjne, jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., gdyż jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne jest prawnie niedopuszczalne. Kolegium nadmieniło jednocześnie, że decyzją z dnia [...], znak: [...] organ I- szej instancji odmówił odwołującej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie od dnia 01.07.2013r. do 31.10.2013r., od której to decyzji J.P. wniosła odwołanie do Kolegium. Zatem rozstrzygnięcie w zakresie zasadności odmowy ww. świadczenia, nastąpi w odrębnym postępowaniu, odrębną decyzją. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się J.P. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W skardze domagała się uchylenia decyzji organu I- szej instancji oraz decyzji Kolegium z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego i sprzeczność z Konstytucją RP. Skarżąca wskazała, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką – W. B. otrzymała na stałe na podstawie decyzji Kolegium. Decyzja ta była dla niej wiążąca, bowiem za swój wkład pracy w opiece nad matką otrzymywała 520,00 zł wraz ze składkami emerytalno - zdrowotnymi. Podkreśliła, że zaufała decyzjom administracyjnym i nie obawiała się "załamania poczucia bezpieczeństwa" ze strony Państwa. Stało się inaczej, bowiem od lipca 2013r. została pozbawiona prawa do przedmiotowego świadczenia pomimo, iż opiekę sprawuje na bieżąco. Została również pozbawiona składek emerytalno - rentowych i zdrowotnych, które były ściśle powiązane z ww. świadczeniem. Skarżąca wskazała również, że "ustawodawca nie pomyślał ile ta ustawa wyrządzi szkody niewinnemu obywatelowi, pozbawiając go jedynego źródła dochodu". Wygaszając świadczenie pielęgnacyjne decyzją administracyjną pozbawiono ją praw nabytych i prawa do roszczeń odszkodowawczych za zaistniałą sytuację. W ocenie skarżącej, takie postępowanie nie jest postępowaniem zgodnym z przepisami prawa konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2013r. skarżąca - wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013r., sygn. akt K 27/13 - wniosła o przywrócenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 lipca 2013 r. i zwrotu należnych z tego tytułu kwot wraz z odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 – t. j.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...],wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., którą organ uchylił decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji z [...], znak: [...] po dniu 30 czerwca 2013 r. i umorzył postępowanie organu I- szej instancji. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że kontroli sądowej nie podlega zatem kwestia wygaśnięcie z mocy prawa decyzji z dnia [...] o przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na sprawowanie opieki nad matką W. B. - na okres od 01.09.2010 r. do 31.08.2019 r., a w związku z tym podnoszone w tym zakresie wnioski i żądania skarżącej pozostają poza oceną tut. Sądu. Wymaga również podkreślenia, że stosownie do art. 133 ustawy P.p.s.a. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uwzględnia stan faktyczny i stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania. Z dniem 1 stycznia 2013r. weszła w życie ustawa z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2012r., poz. 1548). Stosownie do art. 11 ust. 1 tej ustawy osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 3 tej ustawy wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1 tj. po 30 czerwca 2013 r. Stosownie zaś art. 11 ust. 4 organ właściwy w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, informuje osoby otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów dotychczasowych o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji o przyznaniu do świadczenia pielęgnacyjnego i warunkach nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujących od dnia wejścia w życie tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że decyzją z dnia [...], znak: [...] skarżąca otrzymała świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na sprawowanie opieki nad matką W. B., w wysokości 520,00 zł miesięcznie, na okres od 01.09.2010 r. do 31.08.2019 r. Z uwagi na konieczność poprawnej rejestracji w systemie, decyzji tej organ I- szej instancji nadał sygnaturę: [...]. Mając na uwadze treść wskazanych przepisów słusznie organ odwoławczy wskazuje, że decyzja z dnia [...] wygasła z mocy prawa. Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 4 tej ustawy o wygaśnięciu przedmiotowej decyzji organ I- szej instancji miał obowiązek poinformować J. P. w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, co uczyniono pismem z dnia 31.01.2013r. W konsekwencji przedstawionych okoliczności należy podzielić stanowisko Kolegium, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych. Skoro ustawodawca postanowił w art. 11 ust. 3, że dotychczasowe decyzje o przyznaniu świadczenia wygasają z mocy prawa - to oznacza to brak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotychczasowej. Ustawodawca nie przewidział bowiem działania właściwego organu w postaci potwierdzenia wygaśnięcia takich decyzji. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych słusznie organ odwoławczy uznał, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie organu I- szej instancji jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest konkretna sprawa administracyjna, a brak przedmiotu postępowania czyni wydanie decyzji merytorycznej prawnie niemożliwym. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej spawie, co uzasadnia stwierdzenie, że wbrew zarzutom skargi, zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.