II OZ 518/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Spółki z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 618/13 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 12 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 618/13 oddalającego skargę A. Spółki z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie przekazania do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej samowoli budowlanej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 10 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił "A. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej jako "skarżąca spółka") przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 12 grudnia 2013 r. oddalającego skargę na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie przekazania do ponownego rozpoznania sprawy dotyczącej samowoli budowlanej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku została wysłana bezpośrednio na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten już po upływie 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przesłał skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, o czym poinformował pełnomocnika skarżącej spółki 7 marca 2014 r. Następnie, pełnomocnik skarżącej spółki złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wskazał, że wyrok został mu doręczony 27 stycznia 2014 r., natomiast 26 lutego 2014 r. wydał dyspozycję pracownikowi, żeby wysłał skargę kasacyjną do Sądu I instancji. Treść dokumentu wskazywała wprost, że korespondencja powinna być kierowana za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Pracownik pełnomocnika skarżącej spółki omyłkowo zaadresował kopertę i dowód nadania przesyłki poleconej na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik wskazał, że z uwagi na okres pracy pracownika w kancelarii, fakt sumiennego i prawidłowego wykonywania dotychczas obowiązków pracowniczych, w tym związanych z wysyłaniem korespondencji, a także charakter zleconej czynności był on przekonany, że skarga kasacyjna została wysłana prawidłowo. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że skarga kasacyjna była sporządzana przez pełnomocnika profesjonalnego, od którego należy oczekiwać pełnej fachowości i w stosunku do którego nie można akceptować pomyłek z zakresu procedur sądowych. W ocenie Sądu I instancji, bez znaczenia jest, że pomyłki dokonał pracownik pełnomocnika. To na pełnomocniku, który jest adwokatem, spoczywa ciężar dopilnowania prawidłowości sporządzenia i wysłania skargi kasacyjnej. Błędne zaadresowane koperty przez pracownika pełnomocnika świadczy o niedołożeniu należytej staranności, stanowiąc błąd, za który pełnomocnik, a tym samym strona, ponosi winę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka. Zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że omyłkowe zaadresowanie koperty bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pracownika pełnomocnika, świadczy o winie pełnomocnika w rozumieniu cytowanego przepisu. W ocenie skarżącej spółki, wszystkie okoliczności sprawy świadczą o braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżąca spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Trudno przyjąć, że reprezentowana przez fachowego pełnomocnika strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminu. Argumentacja pełnomocnika skarżącej spółki sprowadza się do omyłki pracownika kancelarii przy wysyłaniu korespondencji. Jednocześnie pełnomocnik nie wskazuje, że omyłka ta była wynikiem niemożliwych do przewidzenia i przezwyciężenia okoliczności. Stanowiła ona zwykłe zaniedbanie, które ze swojej istoty nie może uzasadniać przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Bez znaczenia jest przy tym, że pełnomocnik skarżącej spółki pozostałe czynności wykonał prawidłowo, a więc prawidłowo oznaczył adresata w piśmie oraz w terminie zlecił nadanie przesyłki. Ostatecznie bowiem zaniedbanie pracownika spowodowało błędne nadanie skargi kasacyjnej i uchybienie terminu do jej wniesienia. Nie ulega wątpliwości, że strona ponosi negatywne konsekwencji działań czy zaniedbań ustanowionego pełnomocnika, a z kolei pełnomocnik ponosi negatywne konsekwencje działań czy zaniedbań pracowników, którym zleca wykonanie określonych czynności związanych z reprezentacją strony. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.