IV SA/Wa 1629/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego A. S. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarząd Dzielnicy B. m. W. decyzją z [...] maja 2013 r. umorzył - jako bezprzedmiotowe - postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia, czy zasypanie przez skarżącego - A. S., pomiędzy rokiem 1990, a rokiem 1999, rowu melioracyjnego na działce położonej w W. przy ul. [...], spowodowało zmianę stanu wody na gruncie, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w tym dla działki położonej przy ul. [...]. Organ I. instancji uznał, że zeznania złożone w postępowaniu nie potwierdzają istnienia, w latach dziewięćdziesiątych, urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego na wspomnianych nieruchomościach, zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że rów melioracyjny faktycznie tam istniał. Skoro zaś nie zostało potwierdzone istnienie tego urządzenia, nie było możliwe ustalenie następstw, jakie ewentualnie wywołało zniszczenie rowu, w tym skutku w postaci zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą na gruntach sąsiednich. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołując się na art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", uchyliło decyzję z 24 maja 2013 r. przekazując sprawę organowi I. instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując okoliczności, jakie organ I. instancji ma wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy w sposób następujący uzasadnił zaskarżone rozstrzygnięcie: – organ administracji I. instancji nie ustalił przede wszystkim stanu faktycznego sprawy pomimo tego, iż dysponował kopią mapy przeglądowej tego terenu z rysunkiem rowów melioracyjnych, wydanej przez właściwy organ administracji publicznej, – w postępowaniu dowodowym organ I. instancji bezzasadnie ograniczył się do przesłuchania stron oraz świadków, zamiast przeprowadzić pogłębione postępowanie dowodowe, w tym dowody ze wspomnianej mapy terenu, a także odpowiedniej dokumentacji: organu geodezyjnego oraz organu właściwego w sprawach z zakresu ochrony środowiska, – organ administracji I. instancji niezasadnie uznał brak dowodów na istnienie rowu melioracyjnego na terenie objętym postępowaniem, skoro powyżej wskazana mapa zawiera rysunek rowów melioracyjnych, – skoro sprawa nie została wyjaśniona, jak wymaga tego art. 77 § 1 K.p.a. w sposób należyty, nie można było uznać bezprzedmiotowości postępowania. Organ II. instancji uznał ponadto, że w przedmiotowym postępowaniu zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.), zwanej dalej "Prawem wodnym z 2001 r.", w szczególności art. 29, art. 64a ust. 5, art. 9 ust. 2 pkt 2, art. 64b oraz art. 77 tejże ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił organowi odwoławczemu obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 6, art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez zastosowanie przepisów Prawa wodnego z 2001 r. do zdarzeń zaszłych w czasie, kiedy ta ustawa nie obowiązywała. Przywołał również treść art. 40 pkt 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 1974, Nr 38, poz. 230), zwanej dalej "Prawem wodnym z 1974 r.", która utraciła moc z dniem wejścia w życie Prawa wodnego z 2001 r. Zgodnie z przywołaną przez skarżącego regulacją roszczenie o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie do ich stanu poprzedniego, przedawniało się z upływem trzech lat od ujawnienia szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd nie jest związany granicami i zarzutami skargi. Sąd uważa za zasadne przywołać na wstępie treść art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I. instancji w przypadku, gdy ta decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (zdanie pierwsze). Przekazując jednakże sprawę, organ II. instancji winien wskazać okoliczności, jakie organ I. instancji ma wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (zdanie drugie). W świetle powyższego, aby wydane rozstrzygnięcie kasatoryjne, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a. było przez swoją kompletność, zgodne z prawem, nie wystarczy, by organ odwoławczy uchylił decyzję organu I. instancji i przekazał sprawę temu organowi w celu przeprowadzeni postępowania wyjaśniającego i wydania rozstrzygnięcia. W przypadku decyzji kasacyjnej organ odwoławczy powinien, dodatkowo, wskazać okoliczności, jakie organ I. instancji ma wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. W realiach niniejszej sprawy, organ II. instancji, choć nakazał organowi I. instancji przeprowadzenie czynności wyjaśniających, uczynił to w sposób enigmatyczny. Organ odwoławczy nie wskazał okoliczności, jakich mają dotyczyć dodatkowe materiały, jak również tego, o jakie konkretnie materiały chodzi. Ponadto organ odwoławczy nie określił miejsca, gdzie organ I. instancji miałby szukać dokumentacji niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o ile takowe w ogóle istnieją. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia się roszczenia o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie, zarzut ów należy uznać za przedwczesny. Organ odwoławczy nie próbował sprecyzować, czy do zniszczenia rowów melioracyjnych doszło na początku lat dziewięćdziesiątych, czy na końcu lat dziewięćdziesiątych. Jeśliby bowiem przyjąć, iż do zniszczenia urządzeń melioracyjnych doszło w końcu lat dziewięćdziesiątych, to - zważywszy na tę okoliczność, iż przepisy Prawa wodnego z 2001 r., znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie, weszły w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. (por. art. 220 Prawa wodnego z 2001 r.) - ustalenie czasu, kiedy doszło do zniszczenia rowów mogłoby mieć znaczenie dla sprawy. Jakkolwiek powyższy zarzut skargi jest przedwczesny, organ odwoławczy będzie musiał wziąć pod uwagę, że z Prawa wodnego z 1974 r. wynikała zasada wygaszania roszczeń o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie (zgodnie z art. 38 ust. 1 zdanie pierwsze Prawa wodnego z 1974 r. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych orzekał organ administracji publicznej). Przywołany w skardze art. 40 pkt 3 Prawa wodnego z 1974 r. miał charakter materialnoprawny i jakkolwiek utracił moc obowiązującą, a kompetencje organów administracji do orzekania zakreśla nowa regulacja, należy mieć na względzie skutki prawne regulacji wówczas obowiązującej. Kwestię przedawnienia należy mieć na względzie również wówczas, gdyby miał znaleźć zastosowanie - przywołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - art. 64b Prawa wodnego z 2001 r. Przy zastosowaniu także i tej regulacji, mającej charakter szczególnej normy kompetencyjnej, organ odwoławczy musi mieć także na względzie ewentualne przedawnienia przedmiotowego roszczenia. Organ odwoławczy rozważy zatem, czy przekazać sprawę organowi I. instancji do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 138 § 2 K.p.a., czy też postępowanie administracyjne umorzyć. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Sąd uwzględniając skargę określa to, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, w związku z czym, Sąd na podstawie art. 152 zdanie pierwsze P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 wyroku, w oparciu o art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a oraz § 18 ust 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461), mając na względzie wysokość uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi (300 zł), koszty zastępstwa adwokackiego (240 zł) oraz kwotę 17 zł uiszczoną tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.