II OW 123/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Dałkowska-Szary del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2013r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Starosty Powiatu G. z dnia 27 sierpnia 2013 r. nr RLiOŚ.6341.39.2.2013(K) o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Powiatu G. a Marszałkiem Województwa Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. z dnia [...] czerwca 2013r. w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Starosta Powiatu G. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa Z. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie wydania pozwoleń wodoprawnych. Wnioskodawca wskazał, że zawiadomieniem z dnia 26 czerwca 2013 r. Marszałek Województwa Z. w S. - Wydział Ochrony Środowiska - przekazał Staroście G. jako organowi właściwemu, wniosek [...] Spółki z o.o. z/s w S., reprezentowanej przez pełnomocnika H. D. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania do wód powierzchniowych kanału [...] (działka nr [...] obręb D.) zużytych wód termalnych w ilości 180 m3/h, odprowadzanych z Kompleksu Rehabilitacji i Relaksu w T. oraz pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego - wylotu kanalizacyjnego na dz. nr [...] obręb D., jedn. ewid. [...], powiat g., wskazując jako organ właściwy do załatwienia sprawy Starostę G.. W uzasadnieniu zawiadomienia podniesiono, że na podstawie decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] zatwierdzającej "Dokumentacje hydrogeologiczną ustalającą zasoby eksploatacyjne ujęcia wód termalnych z utworów jury dolnej w otworze [...] GT-1", ustalono, iż wydobywanie kopaliny ze złoża (wód termalnych) odbywać się będzie metodą otworów wiertniczych i zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) zalicza się ono do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższe uzasadnia rozpoznanie przedmiotowego wniosku przez Starostę G. na podstawie art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.). Zdaniem Starosty G. właściwym w sprawie rozpoznania wniosku jest Marszałek Województwa Z. na podstawie art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne, z uwagi na to, że zakres wnioskowanych pozwoleń wodnoprawnych wynika z rodzaju planowanego do realizacji przedsięwzięcia, które na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zużyte wody termalne pochodzą z instalacji zakwalifikowanej na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 powołanego rozporządzenia jako "instalacja do przerobu kopalin w ilości nie mniejszej niż 100 000 m3/rok". Objęta wnioskiem ilość zużytych wód termalnych wynosi: 1.576.800 m3/rok. Starosta wskazał ponadto, że decyzja Wójta Gminy R. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], zalicza planowane przedsięwzięcie do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których raport sporządza się obligatoryjnie. Decyzja ta ma charakter sui generis rozstrzygnięcia wstępnego względem ewentualnego przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i nadal pełni ona względem niego w istocie funkcję prejudycjalną. W ocenie Starosty przepisy art. 378 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne jednoznaczne rozstrzygają o kompetencji Marszałka Województwa Z. do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Wnioskodawca wskazał również, iż wniosek o wydanie pozwoleń wodnoprawnych nie może zostać rozpatrzony merytorycznie z uwagi na to, że: 1) wnioskowane wprowadzenie wód powierzchniowych kanału [...] zużytych wód termalnych pochodzących z kompleksu Rehabilitacji i Relaksu w T. jest niezgodne z rozwiązaniami przyjętymi w uzyskanych przez Inwestora dokumentach wymaganych obowiązującym prawem, 2) inwestor nie uzyskał koncesji na działalność w zakresie wydobywania kopaliny ze złóż (wód termalnych) wymaganej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2011 r., Nr 163, poz. 981 ze zm.). W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Z. wniósł o wskazanie Starosty G. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] Spółki z o.o. z/s w S. o wydanie pozwoleń wodnoprawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej, jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne pomiędzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednostek samorządu terytorialnego uważają się za właściwe (spór pozytywny) lub każdy z tych organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny) do rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie w sporze o właściwość są Marszałek Województwa Z. i Starosta Powiatu G., czyli organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. Oba wymienione organy uznają się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku Spółki [...] w S. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania do wód powierzchniowych kanału [...] zużytych wód termalnych w ilości 180m3/h, odprowadzanych z Kompleksu Rehabilitacji i Relaksu w T. oraz pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego – wylotu kanalizacyjnego. W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania wniosku. Stosownie do art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Zauważyć należy, że na gruncie przepisów ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. ( Dz.U. t.j. 2012, poz.146 ze zm.) zarówno starosta, jak i marszałek województwa realizują określone w ustawie zadania z zakresu administracji rządowej ( art. 4 ust. 4 pkt 1 i pkt 5 ustawy ). Organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. wobec starosty realizującego zadania z zakresu administracji rządowej, określone w wymienionej ustawie, jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej ( art.4 ust.4 prawa wodnego), zaś organem wyższego stopnia wobec marszałka województwa, realizującego zadania zakresu administracji rządowej jest Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej ( art. 4 ust.3 prawa wodnego). Zatem starosta i marszałek województwa, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, określone w ustawie Prawo wodne nie mają wspólnego organu wyższego stopnia, czyli należy uznać właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia powstałego sporu. Jednakże wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, co niewątpliwie należy do organów administracji, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu na podstawie art. 15§2 w związku z art.151 p.p.s.a. ( por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2004 r., sygn. akt OW 39/04, publ. ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 17; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt OW 110/04, publ. ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46). Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Starosta Powiatu G. we wniosku o rozstrzygnięcie sporu prezentuje stanowisko, że inwestycja należy do przedsięwzięć mających zawsze znaczący wpływ na środowisko a właściwość Marszałka Województwa Z. wynika z art.140 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Równocześnie jednak Starosta podnosi, że wnioskowane wprowadzanie do wód powierzchniowych kanału [...] zużytych wód termalnych jest niezgodne z rozwiązaniami przyjętymi w uzyskanych przez inwestora dokumentach wymaganych prawem. Starosta przywołał decyzje Ministra Środowiska z dnia [...] października 2011 r. oraz z dnia [...] czerwca 2013 r. i wywiódł, że inwestor nie uzyskał koncesji na działalność w zakresie wydobywania kopaliny ( wód termalnych), wymaganej na podstawie art. 21 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, co wyklucza rozpoznanie wniosku. Natomiast Marszałek Województwa Z. uważa, że organem właściwym do rozpoznania wniosku jest Starosta Powiatu G., gdyż wydobywanie kopaliny ze złoża odbywać się będzie metodą otworów wiertniczych i dlatego zastosowanie ma § 3 ust.1 pkt 41 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jest to bowiem przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko. Należy zwrócić uwagę, że właściwość organów do wydania pozwolenia wodnoprawnego została określona w art. 140 prawa wodnego. Z przepisu tego wynika, że organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest starosta, a przypadkach określonych w art. 140 ust. 2 marszałek województwa. Zgodnie z art.140 ust.2 pkt 1 Prawa wodnego - Marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne: jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2 a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska. Stosownie natomiast do powołanego art.378 ust.2 a: " Marszałek województwa jest właściwy w sprawach: 1) przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1. Wymaga podkreślenia, że ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadzają powołane do tego organy (por. ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( t.j. Dz.U. 2013 r., poz.1235 ), a nie sąd administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie zostały także wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, co podniósł we wniosku Starosta Powiatu G.. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do rozpoznania wniosku o rozstrzygnięcie sporu z tego powodu, że wniosek jest przedwczesny. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.15§2 w zw. z art.151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.