V SA/Wa 1713/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-16
Skład orzekający: Andrzej Kania, Michał Sowiński, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo odmówiła przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych, uznając, że wnioskodawca sztucznie stworzył warunki do jej uzyskania, mimo że wnioskodawca przedstawił wyjaśnienia dotyczące braku powiązań między jego działalnością a działalnością prowadzoną przez małżonkę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, uznając, że organ administracji publicznej nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego materiału dowodowego. Organ był zobowiązany do precyzyjnego wskazania w kolejnym wezwaniu, w jakim zakresie wcześniejsze odpowiedzi wnioskodawcy nie usunęły nieprawidłowości lub braków, zamiast kierować kolejne wezwanie z pominięciem analizy jego wyjaśnień.Stan faktyczny
T. W. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła przyznania pomocy, uznając, że wnioskodawca sztucznie stworzył warunki do jej uzyskania, aby uniknąć powiązań z działalnością prowadzoną przez małżonkę. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procedury. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie
Rozpatrując wniosek T. W. (zwanego dalej: skarżącym) z dnia 7 października 2011 r., o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Łódzki Oddział Regionalny w Łodzi pismem z [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] odmówił przyznania wnioskowanej pomocy z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 10 ust 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883, z późn. zm.) oraz w związku z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich oraz celami systemu wsparcia, a także art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 stanowiącym akt wydany w trybie rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. wymienionego w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ARiMR zwróciła uwagę, iż analiza zgromadzonych w trakcie weryfikacji dokumentów (m.in. wyjaśnień wnioskodawcy) pozwoliła uznać planowaną do realizacji operację za noszącą znamiona tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy finansowej ze środków publicznych. W ocenie organu, wnioskodawca nie wyjaśnił przyczyn i zasadności ekonomicznej prowadzenia przez małżonków tych samych działalności. Wskazano, iż małżonka skarżącego prowadzi działalność objętą m.in. kodem PKD 77.32.Z i mogłaby rozszerzyć swoją działalność w ramach spółki cywilnej P., która działa na rynku budowlanym od 1998 r. Podkreślono, iż analiza dokumentacji aplikacyjnej potwierdza, że działalność wnioskodawcy oraz firmy P. s.c. będą prowadzone na obszarze jednego powiatu i będą skierowane do tej samej grupy odbiorców. W ocenie organu, działalności obojga małżonków będą prowadzone odrębnie jedynie pod względem formalnym, natomiast rzeczywiście będą one pośrednio i bezpośrednio od siebie zależne i skierowane do tej samej grupy odbiorców.
W ustawowym terminie skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższe pismo Agencji z [...] kwietnia 2013 r. wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego:
- § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. poprzez przyjęcie, że nie zostały spełnione przesłanki wskazane w cytowanym przepisie;
- art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 poprzez przyjęcie, że zachodzą okoliczności wskazane w cytowanym przepisie – ustalenie, ze sztucznie stworzono warunki wymagane do otrzymania płatności;
- art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. poprzez przyjęcie, że zachodzą okoliczności wskazane w cytowanym przepisie – ustalenie, ze sztucznie stworzono warunki w celu otrzymania płatności.
Skarżący zarzucił ponadto naruszenie procedury tj. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071, z późn. zm.) poprzez naruszenie zasady, z której wynika, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, iż jego celem jest stworzenie profesjonalnej wypożyczalni sprzętu budowlanego, z dużym zapleczem sprzętowym, o jak największym obszarze działania. Zaznaczył, iż takiej roli nie spełnia wypożyczalnia spółki P., jak również żadna z innych, nielicznych firm działających w regionie. Wnioskodawca podkreślił, że szczegółowo wyjaśnił w trakcie postępowania kwestię przyczyn złożenia wniosku i zasadność ekonomiczną prowadzenia tego typu działalności udowadniając, że małżonkowie nie będą prowadzić tych samych działalności.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu ARiMR z [...] kwietnia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) stanowi § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na l. 2007-2013. Zgodnie z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia pomoc jest przyznawana, jeżeli zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu oraz przepisach odrębnych, których regulacje dotyczą realizacji operacji.
W ocenie organu, analiza zgromadzonych w trakcie weryfikacji dokumentów (m.in. wyjaśnień wnioskodawcy) pozwoliła uznać planowaną do realizacji operację za noszącą znamiona tworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy finansowej ze środków publicznych. Organ uznał, iż powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskaniu tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści, jak i art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.
Należy w powyższym kontekście wskazać, iż zgodnie z przywołanym art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 odmowa płatności warunkowana jest wykazaniem przez organ prowadzący postępowanie, iż doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania wsparcia.
W rozpoznawanej sprawie powyższe ustalenia zostały dokonane z naruszeniem reguł procesowych nakazujących rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Wskazać bowiem należy, iż w odpowiedzi na wezwanie z 12 czerwca 2012 r. wnioskodawca w piśmie z 3 sierpnia 2012 r. udzielił wyjaśnień w zakresie zagadnień przedstawionych w punkcie 15 pisma organu. Zgodnie z § 18 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków, o których mowa w ust. 3 usunął w terminie nie wszystkie nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Organ był zatem zobowiązany do precyzyjnego wskazania w kolejnym wezwaniu z 15 stycznia 2013 r. w jakim zakresie wcześniejsze odpowiedzi wnioskodawcy nie usunęły nieprawidłowości lub braków wniosku. Wadliwe, w ocenie Sądu, było skierowanie kolejnego wezwania z pominięciem szczegółowej analizy wyjaśnień skarżącego z 3 sierpnia 2012 r. Skarżący w odpowiedzi na pierwsze wezwanie udzielił wyjaśnień, które, w jego ocenie, potwierdzały brak powiązań pomiędzy własną działalnością a działalnością spółki P. Organ winien wyjaśnić stronie w jakim zakresie odpowiedzi te zostały ocenione jako niewystarczające i wezwać do ich uzupełnienia. Mając na względzie, iż ponowne wezwanie do uzupełnienia braków zawarte w punkcie 4 pisma z 15 stycznia 2013 r. zawiera zagadnienia tożsame do przedstawionych w punkcie 15 pisma organu z 12 czerwca 2012 r. uznać należy, iż przedwczesna jest ocena wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że dostarczone w ramach uzupełnień wyjaśnienia wnioskodawcy w zakresie powiązań z działalnością gospodarczą prowadzoną przez małżonkę w ramach firmy P. s.c. są ogólne i nie poparte żadnymi dokumentami.
Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, uznać należy, iż organ, z naruszeniem art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło