II OZ 66/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1605/13 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 maja 2013 r. odmawiające J. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] grudnia 2012 r. orzekającej o wymeldowaniu J. M. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. P. [...] w G. W toku postępowania skarżący złożył pismo procesowe wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Burmistrza. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wymeldowanie z pobytu stałego powoduje po stronie skarżącego konieczność zmiany jego danych w szpitalach, urzędach, zakładach opieki zdrowotnej, bankach, Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz innych instytucjach. Ponadto, zameldowanie pod innym adresem będzie łączyło się z koniecznością uzyskania zgody osób trzecich na zamieszkanie w ich lokalu. Uwzględniając wiek skarżącego, stan jego zdrowia oraz sytuację majątkową, narażanie go na konieczność podejmowania działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego dotychczasowych danych o miejscu stałego pobytu może spowodować podupadek na zdrowiu, a w przypadku uwzględnienia skargi – konieczność odwrócenia tych działań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1605/13, odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania ww. decyzji Burmistrza. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że decyzja o wymeldowaniu, tj. orzeczenie, które stwierdza jedynie pewien stan faktyczny, posiada jedynie charakter ewidencyjny. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego. Powołane we wniosku okoliczności, wskazujące na utrudnienia w życiu codziennym spowodowane wykonaniem decyzji o wymeldowaniu związane z brakiem miejsca zameldowania oraz trudności z ewentualnym ponownym zameldowaniem się w lokalu, nie przesądzają o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zdaniem Sądu nietrafne są argumenty skarżącego w tym zakresie. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. Decyzja o wymeldowaniu ma na celu doprowadzenie przez organ prowadzący ewidencję do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, podkreślono, że zameldowanie jest jedynie formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. Powoduje to, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi dane o miejscu pobytu osób. Ponieważ odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie pozbawi skarżącego prawa do przebywania w lokalu, z którego został wymeldowany, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zażaleniem J. M. zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Burmistrza. Podniósł także, że Sąd pominął sferę negatywnych skutków prawnych decyzji o wymeldowaniu, których zaistnienie jest determinowane posiadaniem miejsca zameldowania. Wskazano przy tym na obowiązek wymiany dowodu osobistego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Podnieść bowiem należy, że ocena czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał w niniejszej sprawie prawidłowej oceny przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Podkreślić należy, że celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest zapewnienie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie jednak trzeba mieć na względzie przedmiot decyzji objętej wnioskiem, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wniosek ten dotyczy decyzji o wymeldowaniu, a więc orzeczenia, które - jak zaznaczył Sąd I instancji - stwierdza jedynie pewien stan faktyczny, zatem posiada jedynie charakter ewidencyjny. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego, decyzja ta nie powoduje powstania ani utraty jakichkolwiek praw. Powołane natomiast we wniosku jak i zażaleniu okoliczności wskazujące na utrudnienia w życiu codziennym związane z wykonaniem decyzji o wymeldowaniu związane z brakiem miejsca zameldowania i trudności związane z ewentualnym ponownym zameldowaniem się w lokalu, nie przesądzają o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu przedmiotowego przepisu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.