II GSK 597/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/OI 1116/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/OI 1116/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Powyższe rozstrzygnięcie doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 10 maja 2013 r. W decyzji zawarto pouczenie o prawie wniesienia w terminie 30 dni skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W dniu 10 czerwca 2013 r. skarżący nadał na adres Głównego Inspektora Transportu Drogowego przesyłkę poleconą zawierającą skargę adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę tę organ przekazał WSA w Warszawie w dniu 15 lipca 2012 r., wnosząc o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2001/13 WSA w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania WSA w Olsztynie. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 18 września 2013 r. Skarga wraz z aktami sprawy przekazana została WSA w Olsztynie w dniu 25 listopada 2013 r. Sąd I instancji stwierdził, że termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie upływał z dniem 10 czerwca 2013 r., jako pierwszym dniu po dniu ustawowo wolnym od pracy. W tej dacie pełnomocnik wprawdzie nadał przesyłkę w placówce pocztowej na adres organu, ale samą skargę zaadresował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zamiast jak prawidłowo wskazano w pouczeniu do WSA w Olsztynie. Na skutek czego organ prawidłowo, zgodnie z żądaniem strony, przekazał skargę WSA w Warszawie, który uznał swoją niewłaściwość. Sąd I instancji zauważył wprawdzie, że datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest dzień doręczenia skargi organowi, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, to jednak postępowanie sądowoadministracyjne jest w takiej sytuacji wszczęte w terminie, jedynie wówczas, gdy skarżący wniósł skargę za pośrednictwem organu do właściwego sądu. Czynność procesowa, jaką jest wniesienie skargi obejmuje bowiem nie tylko fakt wniesienia we właściwym czasie do organu pośredniczącego pisma zawierającego skargę na decyzję. Elementem tej czynności jest także skierowanie tej skargi do właściwego sądu administracyjnego. W przypadku bowiem skierowania skargi do niewłaściwego sądu administracyjnego lub do sądu powszechnego - nawet za pośrednictwem organu - dopiero wówczas można mówić o skardze do właściwego sądu administracyjnego, jeśli sąd niewłaściwy określi w postanowieniu o przekazaniu, który sąd właściwy jest do rozpoznania skargi. Teoretycznie, w myśl wskazanej zasady, sąd właściwy po przekazaniu mu sprawy przez sąd niewłaściwy powinien przekazać skargę właściwemu organowi, aby ten z kolei przekazał skargę do sądu w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.: 1) art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię, a mianowicie poprzez przyjęcie, że datą wniesienia skargi jest dzień wpływu pisma wszczynającego postępowanie sądowoadministracyjne do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie data jego wpływu do właściwego organu administracji publicznej; 2) art. 59 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skutków prawnych skargi wniesionej w terminie za pośrednictwem odpowiedniego organu administracji publicznej do sądu niewłaściwego; 3) art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, mimo że skarżący zachował termin do jej wniesienia. Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zasada związania Sądu podniesionymi przez stronę zarzutami w skardze kasacyjnej ma zastosowanie do spraw rozpoznawanych zarówno na rozprawie jak i na posiedzeniu niejawnym. W sprawie objętej skargą kasacyjną strona zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 53 § 1 i art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 59 § 3 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, mimo że skarżący zachował termin do jej wniesienia. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę składa się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę wniesioną po upływie powyższego terminu Sąd odrzuca (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę jej dopuszczalności. Co do zasady skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni (art. 53 § 1 p.p.s.a.), za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Przepis art. 54 p.p.s.a. wskazuje na pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego składa się zatem za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia skargi upływał z dniem 10 czerwca 2013 r., jako pierwszym dniu po dniu ustawowo wolnym od pracy. W tej dacie pełnomocnik nadał przesyłkę w placówce pocztowej na adres właściwego organu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, skoro strona złożyła skargę w do właściwego organu wskazując datę i oznaczenie decyzji będącej przedmiotem skargi z zachowaniem ustawowego terminu, wadliwe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu w kwestii niedopuszczalności skargi jako wniesionej po terminie (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 1013/12). Takie rozumowanie jest konieczne nie tylko wobec treści art. 53 § 1 i art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., ale także wobec konstytucyjnie zagwarantowanego prawa obywatela do sądowej kontroli działalności administracji publicznej. Zatem dla zachowania terminu do wniesienia skargi przyjąć należy datę nadania (złożenia) skargi do właściwego organu w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 p.p.s.a.).