II GSK 2301/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2175/13 w zakresie pozostawienia skargi bez rozpatrzenia w sprawie ze skargi [...] na informację Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 października 2013 pozostawił bez rozpoznania skargę [...] z siedzibą w W. w sprawie ze skargi [...] na informację [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] września w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. [...] z siedzibą w W. (zwana dalej: "Skarżącą", "Fundacją") złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, iż dotyczy ona rozstrzygnięcia [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w Warszawie (zwanej dalej: "MJWPU"), zawartego w piśmie z dnia [...]września 2013 r., doręczonym skarżącej stronie w dniu 10 września 2013 r. Zarządzeniem z dnia 25 września 2013 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu wskazującego umocowanie osoby do składnia skargi. Zarządzeniem z dnia 3 października 2013 r. Fundacja została wezwana – na podstawie art. 30c ust. 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm., zwanej dalej: "u.z.p.p.r.") – do uzupełnia braków skargi, zgodnie z art. 30c ust. 2 w zw. z art. 30c ust. 2a i ust. 2b u.z.p.p.r., poprzez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionej kopii, obejmującej: a) informację o wynikach oceny projektu, tj. pismo MJWPU z dnia [...] czerwca 2013 r. o numerze [...] b) informację, o której mowa w art. 30b ust. 9 u.z.p.p.r., tj. pismo MJWPU z dnia [...] lipca 2013 r. o numerze [...] c) informację o wynikach oceny projektu, tj. pismo MJWPU z dnia [...] września 2013 r. o numerze [...] W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. W dniu 11 października 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo Fundacji z dnia 9 października 2013 r., w którym wskazano, iż stanowi ono odpowiedź na pismo Sądu z dnia 3 października 2013 r. Do pisma załączono dokument upoważnienia z dnia 17 czerwca 2010 r. do reprezentowania Fundacji przez Wiceprezesa Zarządu [...] oraz wypis z KRS. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 30c ust. 1 i 2 u.z.p.p.r., po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją oraz w przypadku, o którym mowa w art. 30i pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". Skarga jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w art. 30b ust. 9 albo art. 30i pkt 1, bezpośrednio do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że w niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła skargę, do której załączyła dokumentację, która – za wyjątkiem protestu – stanowiła kopie dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałami przez Wiceprezesa Zarządu [...]. Kopie przedłożonych dokumentów, pochodzących od MJWPU, potwierdzone za zgodność przez osobę upoważnioną do reprezentowania Fundacji ale nie będącą notariuszem, bądź występującym w sprawie adwokatem czy radcą prawnym, nie mogły zostać uznane za spełniające warunki, o których mowa w omawianym przepisie art. 30c ust. 2b u.z.p.p.r. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał dokumentację za niekompletną i na podstawie art. 30c ust. 6 u.z.p.p.r. wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Wezwana Fundacja nie nadesłała oryginałów dokumentów ani ich uwierzytelnionych kopii, nie wykazała również, że Wiceprezes Zarządu [...] wykonuje zawód notariusza, adwokata, bądź radcy prawnego. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r., wniesienie skargi bez kompletnej dokumentacji powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Skargę kasacyjną złożyła [...] z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika. Postanowienie zaskarżyła w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpozna przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze kasacyjne skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj: - art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia w sytuacji, gdy skarga nie była niekompletna, - art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez przyjęcie, że skarga złożona przez skarżącą była niekompletna, albowiem nie dołączono do niej poświadczonych za zgodność z oryginałem przez adwokata, radcę prawnego lub notariusza a tylko przez Stronę tj. uprawnionego do reprezentacji Fundacji Wiceprezesa Fundacji Pani [...], podczas, gdy skarżąca złożyła skargę wraz z kompletną dokumentacją w sprawie zarówno zgodnie z art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r., jak i zgodnie z treścią pouczenia zawartego - na podstawie art. 30b ust. 4 u.z.p.p.r. ; - art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. wobec błędnego pozostawienia skargi bez rozpatrzenia w sytuacji, gdy skarga nie była skargą niekompletną, skoro zawierała wszelkie elementy przewidziane w art. 30c ust. 2 tej ustawy; - art. 30c ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w sprawie, polegające na uznaniu, iż przepisy te - w razie wystąpienia braków skargi w nich wymienionych - uzasadniają pozostawienie skargi bez rozpatrzenia, bez potrzeby wezwania do uzupełnienia braków, podczas gdy w ocenie skarżącego jest to stanowisko błędne i koniecznym było wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków, - art. 48 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 49 p.p.s.a poprzez jego niezastosowanie w sprawie i zaniechanie wezwania Organu do wydania oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów, w sytuacji gdy dokumentów tych wobec braku odmowy Organu strona poświadczyć zgodnie z błędnym żądaniem Sądu sama nie może, co błędnie kwalifikowane jest przez Sąd jako brak formalny wniesionej skargi; - art. 106 § 5 p.p.s.a. oraz art. 141 §4 p.p.s.a. w związku z art. 233 §1 k.p.c. poprzez niewłaściwą ocenę dowodu z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 17 października 2013 r., oraz na zastosowaniu przez Sąd oczywiście błędnych kryteriów oceny dowodów oraz przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów przejawiające się w naruszeniu obowiązku wyprowadzenia z materiału dowodowego wniosków logicznych i spójnych; (vide: wyrok NSA z 8 marca 2005 r., GSK 1448/04, LEX nr277375; z 7 lipca 2005 r., FSK 1967/04, LEX nr 189852) - art. 48 §2 p.p.s.a. poprzez brak skierowania ze strony Sądu żądania wydania dokumentów lub ich odpisów od organu administracji w sytuacji gdy skarżący nie mógł ich sam uzyskać, - art. 47 p.p.s.a. w zw. art. 48 § 3 p.p.s.a. i art. 49 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na żądaniu przez Sąd poświadczenia dokumentów związanych z oceną wniosku o dofinansowanie w sytuacji gdy dokumenty te pochodzą od Strony albo też kierowane są do Strony, - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia jak również brak uargumentowania rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania oświadczenia skarżącego za niewiarygodne oraz brak uzasadnienia wątpliwości w przedmiocie wiarygodności przedłożonych przez skarżącego kopii dokumentów, art. 30c ust. 2b, art. 30c ust. 5 pkt 2, art. 30c ust. 6 oraz art. 30e u.z.p.p.r. w związku z art. 48 § 3 p.p.s.a poprzez nieodpowiednie ich zastosowanie, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów uprawnia Sąd do usunięcia wszelkich wątpliwości co do wiarygodności poświadczonych przez Stronę dokumentów, o ile wątpliwości te są zasadne; - art. 30 c ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 30 c ust. 2 u.z.p.p.r. w zw. z art. 49 p.p.s.a. i 48 § 2 p.p.s.a. poprzez pozostawienie skargi bez rozpatrzenia z powodu błędnego przyjęcia przez Sąd, iż złożona przez Skarżąca skarga nie jest kompletna z powodu braku poświadczenia za zgodność z oryginałem przez adwokata, notariusza lub radcę prawnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów pozwala na pozostawienie skargi bez rozpatrzenia jedynie w sytuacji gdy skarga nie jest kompletna (nie dołączono do niej wszystkich wymaganych przez prawo dokumentów). Vide: Postanowienie NSA z 17.10.2012 w sprawie o sygnaturze: II GSK 1640/12. Przy czym brak poświadczenia dokumentów może być w procesie konwalidowany przez Sąd poprzez poprawne zastosowanie art. 49 p.p.s.a, a w przypadku zaistnienia obiektywnej niemożności uzyskania takich dokumentów od Strony, wystąpienie na podstawie art. 48 § 2 p.p.s.a. przez Sąd do Organu, co nie wpłynęłoby na długość postępowania a stanowiłoby urzeczywistnienie prawa do sądu; - art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r. poprzez jego niezastosowanie, polegające na zaniechaniu wezwania skarżącego do poprawienia braków formalnych skargi polegających na niewłaściwej (niewiarygodnej w ocenie Sądu) postaci dokumentów stanowiących obligatoryjne załączniki do skargi i zamykającego skarżącemu prawo do kontroli sądowej rozstrzygnięcia dotyczącego jego praw z naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji i zasady proporcjonalności, wyrażonej wart. 31 ust. 3 Konstytucji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kasator, szczegółowo ustosunkował się do podniesionych zarzutów. Organ administracyjny w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej powoływana jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. W rozpoznawanej sprawie skarga do Sądu pierwszej instancji została uznana za niekompletną i pozostawiono ją bez rozpatrzenia na podstawie art. 30c ust. 5 u.z.p.p.r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie skargi kompletnej (niekompletnej) należy interpretować w kontekście art. 30c ust. 2 tej ustawy i odnosić wyłącznie do dokumentacji dotyczącej sprawy, którą wnoszący skargę jest zobowiązany dołączyć do skargi. Zgodnie z art. 30c ust. 2 u.z.p.p.r. skarga jest wnoszona w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4, bezpośrednio do właściwego sądu administracyjnego wraz z kompletną dokumentacją w sprawie, obejmującą wniosek o dofinansowanie wraz z informacją w przedmiocie oceny projektu, kopie wniesionych środków odwoławczych oraz informacji, o której mowa w art. 30b ust. 4. skarga podlega opłacie sądowej. Nie ulega wątpliwości, iż całość rozwiązań przyjętych w cytowanym przepisie wprowadza zmiany w stosunku do uregulowań przyjętych w p.p.s.a. i stanowi elementy ukształtowania przez ustawodawcę na gruncie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju trybu szczególnego postępowania przed sądem administracyjnym. Ustawodawca kierował się w tym względzie z całą pewnością dążeniem do maksymalnego skrócenia postępowania sądowego, służącego możliwie najszybszemu zakończeniu szeroko rozumianego procesu rozdysponowania środków finansowych w ramach programów operacyjnych. Na stronę został nałożony obowiązek krótszego niż w przepisach p.p.s.a. opracowania skargi, skompletowania dokumentacji, opłacenia skargi i wniesienia jej bezpośrednio do sądu. Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie posługuje się pojęciem "warunki formalne", lecz pojęciem " skarga niekompletna ", stanowiąc w art. 30c ust. 5 pkt 2, że wniesienie skargi niekompletnej powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. "Skarga niekompletna" w rozumieniu art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. oznacza braki w zakresie kompletności dokumentacji, o której mowa w art. 30c ust. 2 zdanie 1 tej ustawy. Należy również zauważyć, że skarga o której mowa w art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jako pismo procesowe w rozumieniu art. 45 p.p.s.a., musi spełniać wymagania wymienione w art. 46 i art. 57 § 1 p.p.s.a. Przedstawione unormowania prowadzą do wniosku, że skarga, o której mowa w art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju – aby została rozpoznana przez sąd administracyjny – powinna być kompletna (a więc musi zawierać dokumentację wyraźnie określoną w art. 30c ust. 2 zd. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) oraz nie może zawierać braków formalnych jako pismo procesowe (a więc musi spełniać wymagania określone w art. 46, art. 47 § 1 i art. 57 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji złożenia skargi niekompletnej (to jest niezawierającej dokumentacji określonej w art. 30c ust. 2 zd. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) ustawodawca wyraźnie określił skutek w postaci pozostawienia skargi bez rozpatrzenia (art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęta przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 30c ust. 2 oraz ust 5 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju była prawidłowa i zgodna z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2012 r., sygn. akt SK 8/12. W związku z tym wykładnia dokonana przez Sąd nie spowodowała naruszenia wymienionego w skardze kasacyjnej przepisu art. 45 Konstytucji RP. Skoro skarżąca – mimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków skargi, poprzez wniesienie kompletnej dokumentacji w sprawie w oryginale lub uwierzytelnionej kopii – Zarządzenie z dnia 3 października 2013 r. – złożyła skargę niekompletną, to Sąd pierwszej instancji trafnie zastosował art. 30c ust. 5 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, pozostawiając skargę bez rozpatrzenia, co czyni niezasadnym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu. Z przepisu art. 48 § 3 p.p.s.a, który ma zastosowanie w sprawie, wynika że zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. Pani [...], Wiceprezes Zarządu potwierdziła za zgodność z oryginałem kopie dokumentów załączonych do skargi a niezbędnych do uznania jej za kompletną, nie będąc notariuszem bądź występującym w sprawie pełnomocnikiem strony będącym adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym. W związku z tym kopie przedłożonych dokumentów nie mogą zostać uznane jako kopie uwierzytelnione zgodnie z art. 48 § 3 p.p.s.a. albowiem kopie dokumentów które winny być uwierzytelnione zgodnie z tym przepisem dotyczą dokumentów które pochodzą od organu. Pogląd pełnomocnika skarżącej, że dokumenty te - skoro składa je stron, należy traktować jako pochodzące od strony - jest wadliwy. Dokumenty które sporządziła strona to są dokumenty pochodzące od strony, a nie dokumenty w których posiadaniu jest strona. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 30e u.z.p.p.r. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.