IV SA/Wa 1865/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-17
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, wydana w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., prawidłowo zapewniła dostęp do drogi publicznej dla działki powstałej w wyniku podziału, poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu, zamiast zobowiązania inwestora do budowy zjazdu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra wydana w trybie autokontroli była prawidłowa, ponieważ skutecznie zapewniła działce dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu. Sąd podkreślił, że kwestie techniczne związane z budową zjazdu należą do kompetencji zarządcy drogi, a nie organu wydającego decyzję o lokalizacji linii kolejowej, a żądanie budowy zjazdu stanowiło interes faktyczny, a nie prawny skarżących.Stan faktyczny
Skarżący E. R., J. R. i M. R. kwestionowali decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dotyczącą ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Zarzucili, że podział działki nr [...] w wyniku tej inwestycji pozbawił ich działki dostępu do drogi publicznej. Minister, działając w trybie autokontroli, wydał decyzję zapewniającą dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez inną działkę. Skarżący domagali się jednak zobowiązania inwestora do budowy zjazdu z drogi publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skarg E. R., J. R. i M. R. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala skargi
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013, zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2013 uchylającą w części
i orzekającą w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymującą
w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą "Przebudowa stacji . w km od 48,800 do 52,100",
w zakresie układu torowego i odwodnienia torów, obiektów inżynieryjnych, obiektów drogowych i przejazdów, urządzeń sterowania ruchem, sieci trakcyjnej, sieci elektroenergetycznej, sieci telekomunikacyjnych, sieci sanitarnej i odwodnienia terenu, peronów, małej architektury, obiektów kubaturowych, ekranów akustycznych, nasadzeń, w ramach zamierzenia: "Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej K., na odcinku B. w km 39,000-61,300 w ramach projektu: "Modernizacja linii kolejowej [...] K., etap [...]", zwaną dalej "decyzją Wojewody [...]"..
Decyzją została wydana w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak: [...], zwaną dalej "decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r." Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zwany dalej "Ministrem", uchylił w części i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy,
a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] , o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn. "Przebudowa stacji B. w km od 48,800 do 52,100", w zakresie układu torowego i odwodnienia torów, obiektów inżynieryjnych, obiektów drogowych i przejazdów, urządzeń sterowania ruchem, sieci trakcyjnej, sieci elektroenergetycznej, sieci telekomunikacyjnych, sieci sanitarnej i odwodnienia terenu, peronów, małej architektury, obiektów kubaturowych, ekranów akustycznych, nasadzeń, w ramach zamierzenia: "Zaprojektowanie
i wykonanie robót budowlanych na linii kolejowej K., na odcinku B.
w km 39,000-61,300 w ramach projektu: "Modernizacja linii kolejowej [...] K., etap [...]", zwaną dalej "decyzją Wojewody [...]".
E. R. zaskarżyła decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. w pkt III, tj. W części dotyczącej zatwierdzenia na potrzeby planowanej inwestycji projektu podziału działki
o nr ewid. [...], w taki sposób, że powstała wskutek tego podziału działka o nr ewid. [...] została pozbawiona dostępu do drogi publicznej. Dokonany podział, w ocenie skarżącej, doprowadził także do pozbawienia dojazdu do drogi publicznej nieruchomość o nr ewid. [...].
Minister skorzystał z uprawnień autokontrolnych i wydał w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], zwaną dalej "decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. " którą zapewnił działce o nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna B., obręb ewidencyjny [...], o pow. 0,1441 (powstałej w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]), dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu
i przechodu przez działkę o nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna B., obręb ewidencyjny [...] (powstałą w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]), będącą własnością Skarbu Państwa. Minister stwierdził, że tym samym dostęp do drogi publicznej uzyskała również działka nr ewid. [...].
Do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynęła skarga J. R. oraz M. R., w której skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności lub
o uchylenie decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r, oraz decyzji Wojewody [...] w zakresie działki nr [...]. Jednocześnie skarżący wnieśli
o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności zawartego w decyzji Wojewody [...], w części dotyczącej podziału ww. nieruchomości.
Zdaniem skarżących, mimo szczegółowego wyjaśnienia sprawy oraz "prawidłowej analizy problemu" dokonanej przez organ II instancji w decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r., rozstrzygnięcie to nie zapewnia dostępu do drogi publicznej działce
o nr [...], której współwłaścicielami są Skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 145 § 1 i 2 w związku z art. 285 i 287 k.c., poprzez nieustanowienie służebności drogi koniecznej po działce nr [...] dla każdoczesnego właściciela działki
nr [...] i [...]. Powyższe -zdaniem skarżących - mija się z twierdzeniem Ministra, że uwzględnił skargę w całości.
Powołując się na treść art 145 k.c. skarżący zarzucili, że żądanie zapewnienia dostępu do drogi publicznej dotyczyło także działki o nr [...], gdyż nieruchomość ta miała zapewnioną służebność drogi koniecznej po działce [...]. Brak służebności po działce [...] dla działki [...] powoduje dla niej brak dostępu do drogi publicznej i czyni bezużyteczną służebność po działce [...]. Zdaniem skarżących,
w zaskarżonej decyzji Minister powinien ustalić w myśl art. 289 KC oraz 120 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), zwanej dalej "u.g.n." obowiązek budowy i utrzymania zjazdu
z drogi publicznej do działki nr [...], przeznaczonego również dla działki nr [...], budowy
i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody i niedogodnościom poprzez zobowiązanie inwestora do wypełnienia nałożonych na niego obowiązków. W ocenie skarżących, ustanowienie służebności po działce
o nr [...] utrzymuje niezgodny z prawem stan faktyczny dla działki o nr [...], gdyż każdoczesny właściciel tej nieruchomości nie będzie miał prawa korzystania ze służebności po działce o nr [...], która przysługuje właścicielowi działki nr [...]. Skarżący wskazali także, że działka [...] posiada powierzchnię 0,0617 ha, i nie spełnia wymogów związanych z wytyczeniem drogi koniecznej.
W zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 Minister uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2013 uchylającą w części dotyczącej punktu III i w miejsce uchylonego zapisu orzekł na podstawie art.120 u.g.n. w związku z art. 9 ad ust.1 ustawy z dnia 28 marca 2003 o transporcie kolejowym o zapewnieniu działce o nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna B. obręb ewidencyjny [...], o pow.0,1441 (powstałej
w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]), dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę o nr ewid [...], jednostka ewid. B., obręb ewidencyjny [...] (powstałą w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]) będącą własnością Skarbu Państwa, uwidocznioną na arkuszu nr 2.2 mapy, przedstawiającej proponowany przebieg linii kolejowej, stanowiącej załącznik nr [...] do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 nr [...] znak [...].
W skargach na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2013 skarżący E. R. oraz J. R. i M. R. wnieśli o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak sprawy: [...], decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2013 r, znak sprawy: [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w części dotyczącej podziału działki nr [...] obr. [...]. Podnieśli, że mimo szczegółowego wyjaśnienia sprawy i prawidłowej analizy problemu dokonanej w decyzji Ministra, zaskarżona decyzja nie zapewnia dostępu do drogi publicznej dla działki
nr [...], której współwłaścicielami są skarżący.
Zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zarzucono naruszenie:
1. przepisu prawa materialnego art. 145 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art.285 i 287 k.c. poprzez nieustanowienie służebności drogowej w postaci drogi koniecznej po działce nr [...] dla każdoczesnego właściciela działki nr [...] i działki nr [...]. Brak służebności drogi koniecznej po działce [...] dla działki nr [...] stwarza dla niej brak dostępu do drogi publicznej i czyni bezużyteczną służebność po działce [...], która do chwili wywłaszczenia gwarantowała działce [...] dostęp do drogi publicznej. Skarżący zarzucili, że w zaskarżonej decyzji Minister powinien ustalić - stosownie do przepisu art. 289 k.c. oraz działając w oparciu o art. 120 ugn – trasę drogi koniecznej oraz jej parametry wraz ze stosowną korektą załącznika do decyzji, jaką jest mapa, stanowiąca integralną część decyzji lokalizacyjnej. Zaskarżona decyzja powinna także określać obowiązek budowy i utrzymania zjazdu z drogi publicznej do działki [...], przeznaczonego również dla działki [...] wraz z obowiązkiem budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody
i niedogodnościom poprzez zobowiązanie inwestora do wypełnienia powyższych obowiązków. Skarżący odnieśli, że działka nr [...] jest nieruchomością niezależną od działki [...]. Zagwarantowanie działce [...] dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności po działce [...] nadal utrzymuje niezgodny z prawem stan faktyczny dla działki nr [...], gdyż każdoczesny właściciel tej działki nie będzie miał prawa korzystania ze służebności po działce [...], która przysługuje właścicielowi działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu
z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania
i wykładni norm prawa materialnego.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
2. Sąd podziela stanowisko Ministra, że zaskarżona decyzja z dnia [...] czerwca 2013 roku w całości uwzględnia skargi E. R. oraz J. R. i M. R.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji Ministra z dnia [...] czerwca 2013 r. stanowił przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. Na jego podstawie organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę
w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przepisie tym umożliwiono zatem podjęcie przez organ administracji działania w trybie tzw. samokontroli. W odniesieniu do skarg dotyczących aktów, zaskarżonych następnie do sądu administracyjnego, działanie to sprowadza się do wydania w trybie tego przepisu nowego aktu, który jest rozstrzygnięciem podjętym w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu administracyjnym. "Autokontrola" polega na tym, iż organ administracji weryfikuje własne działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez sąd administracyjny. Autokontrola prowadzi zatem do szybszego załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 ppsa.
Działając na podstawie art. 54 § 3 ppsa, organ administracji jest związany treścią skargi, co oznacza, że musi uwzględnić skargę w całości, a więc orzec zgodnie z treścią żądania strony zawartego w skardze. Wyklucza to możliwość niepełnego czy też wybiórczego jej uwzględnienia. Korzystając z autokontroli organ nie może ograniczyć się do stwierdzenia, iż "uwzględnia skargę w całości".
Jak trafnie zauważył Minister w odpowiedzi na skargi, wniesione w sprawie niniejszej, uzasadnienie rozstrzygnięcia autokontrolnego powinno w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości wyjaśnić motywy, którymi kierował się organ zmieniając swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, a przede wszystkim powinno z niego wynikać, iż organ uznał za uzasadnione zarówno zarzuty oraz wnioski skargi, jak i wskazaną w niej podstawę prawną. Uwzględnienie skargi w ramach autokontroli nie może ograniczyć się wyłącznie do uchylenia zaskarżonego aktu, lecz organ ma obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej bądź przez jej rozstrzygnięcie co do istoty (uchylając w razie potrzeby decyzję wydaną w I instancji), bądź przez umorzenie postępowania.
Sąd podziela stanowisko Ministra, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2013 została zweryfikowana w trybie autokontroli zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. Spełnione zostały przesłanki art. 54 p.p.s.a., bowiem z treści skargi z dnia 16 maja 2013 r. jednoznacznie wynikało, że przedmiotem żądania skarżących było ustanowienie dla "każdoczesnego właściciela działki nr [...] służebności gruntowej przejazdu
i przechodu w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej nr [...]" lub zobowiązania inwestora do ustanowienia takiej służebności.
Minister uczynił zadość żądaniu Pani E. R. i decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. zapewnił działce o nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna B., obręb ewidencyjny [...],
o pow. 0,1441 (powstałej w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]), dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę o nr ewid. [...] jednostka ewidencyjna B., obręb ewidencyjny [...] (powstałą w wyniku podziału działki o nr ewid. [...]), będącą własnością Skarbu Państwa. Dostęp do drogi publicznej uzyskała również działka nr ewid. [...], przylegająca do działki nr [...], której Pani E. R., Pan J. R. oraz Pan M. R. są współwłaścicielami.
Jak trafnie zauważył organ przepisem, który reguluje kwestie związanej ze służebnością w razie podziału nieruchomości obciążonej, jest przepis art. 290 § 1 KC. Zgodnie z jego treścią w razie podział j nieruchomości władnącej służebność utrzymuje się w mocy na rzecz każdej z części utworzonych przez podział. W myśl zaś § 2 ww. przepisu, w razie podziału nieruchomości obciążonej służebność utrzymuje się w mocy na częściach utworzonych przez podział.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem Ministra, że bez względu na to, czy przedmiotem podziału jest nieruchomość władnąca czy obciążona, służebność gruntowa nie wygasa wskutek podziału, lecz obciąża wszystkie nowo powstałe
w wyniku takiego podziału nieruchomości. Ustawodawca przyjął bowiem zasadę kontynuacji istniejących służebności, z uwzględnieniem wielości nieruchomości powstałych w wyniku podziału. Zasadnie zwrócił uwagę Minister, że skarżący przed rozpoczęciem realizacji przedmiotowej inwestycji nie posiadali bezpośredniego dostępu do drogi publicznej z nieruchomości nr [...], co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Pełnomocnik Skarżących m.in. w skardze potwierdził, że
w dniu wydania decyzji Wojewody [...] brak było bezpośredniego dostępu do drogi działki nr [...] (z której w wyniku podziału dokonanego decyzją Wojewody [...] powstała działka [...]), nieruchomość ta posiadała od 1989 r. służebność przejazdu, przechodu
i przegonu po działce [...], co potwierdza wpis w dziale [...].
Sąd zgadza się z konkluzją Ministra, że w tej sytuacji całkowicie bezzasadne
i pozbawione podstaw prawnych jest twierdzenie Skarżących, że należało "ponownie ustalić służebność" wobec działki nr [...]. Wyżej cytowane przepisy KC chronią w pełni interes prawny Skarżących, bowiem mimo podziału działki nr [...] istniejąca służebność utrzyma się na działce nr [...].
Trafnie zwrócił uwagę Minister, że jeżeli wskutek podziału nieruchomości władnącej albo nieruchomości obciążonej sposób wykonywania służebności wymaga zmiany, sposób ten, w braku porozumienia stron, będzie ustalony przez sąd. Zmiany
w sposobie wykonywania służebności gruntowej, w wypadku podziału nieruchomości władnącej albo obciążonej mogą więc zostać przeprowadzone umownie, a dopiero
w braku porozumienia między stronami - na drodze sądowej. Jednakże powyższe kwestie mają charakter roszczeń cywilnoprawnych i wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego, nie było możliwe ich rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu, a co za tym idzie- kwestie te wymykały spod kontroli Sądu, orzekającego w sprawie niniejszej.
Pozbawione podstaw jest twierdzenie pełnomocnika Skarżących, iż "brak służebności drogi koniecznej po działce [...] dla działki nr [...] stwarza dla niej brak dostępu do drogi publicznej i czyni bezużyteczną służebność po działce [...]", Minister nie potwierdził tego stwierdzenia w swojej decyzji. Jak trafnie zauważył Minister, brak dostępu ww. działki nr [...] do drogi publicznej miałby miejsce wyłącznie wówczas, gdyby nie ustanowił służebności na działce [...], a tymczasem w zaskarżonej decyzji ustanowienie nastąpiło. Sąd zgadza się z poglądem Ministra, że jego działanie w tej kwestii było prawidłowe, jako że nie zachodziła konieczność ustanawiania służebności na działkach innych, niż działka nr [...], gwarantująca dostęp do drogi publicznej.
Sąd podziela również stanowisko Ministra, że nieuzasadnione są zarzuty braku prawidłowego ustalenia trasy drogi koniecznej oraz jej parametrów, z uwagi m.in. na prowadzoną na ww. działce działalność gospodarczą. Zgodnie bowiem z art. 120 u.g.n., jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli, albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności oraz ustala obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub okolicznościom. Obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń ciąży na występującym
z wnioskiem o wywłaszczenie. Cytowany przepis art. 120 u.g.n. nakłada na organ wywłaszczeniowy ustanowienie szczególnych obowiązków, które obciążają podmiot występujący z wnioskiem o wywłaszczenie. Przepis art. 120 u.g.n. stanowi swoiste uzupełnienie art. 119 u.g.n. i przesądza o konieczności zamieszczenia dodatkowych elementów w decyzji o wywłaszczeniu, gdy wywłaszczenie nieruchomości ujemnie oddziałuje na nieruchomości sąsiednie poprzez np.: konieczność znoszenia określonych uciążliwości, brak dojazdu lub dalszy dojazd, utrata pożytków.
Jak trafnie zatem stwierdził Minister w sytuacji, gdy na skutek nabycia przez Skarb Państwa - w wyniku wydania decyzji, ustalającej lokalizację linii kolejowej dla przedmiotowej inwestycji, wyodrębniona z nieruchomości nr ew. [...], działka [...] (a tym samym działka [...]) została pozbawiona dostępu do drogi publicznej, należało ustanowić niezbędną służebność. Zaaprobować należy pogląd, że szczegółowe rozwiązania techniczne w zakresie planowanej inwestycji będą przedmiotem postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. W tym też postępowaniu inwestor będzie musiał zaproponować takie szczegółowe rozwiązania techniczne, które pozwolą spełnić min. wymagania w zakresie dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowioną służebność gruntową.
Sąd podziela stanowisko Ministra, iż ochrona interesów osób trzecich
w postępowaniu o ustalenie lokalizacji linii kolejowej może dotyczyć tylko tych kwestii, które są przedmiotem decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Zasada legalności
i ochrony praworządności, uregulowane w art 6 i art. 7 k.p.a. oznaczają, iż organy nie mogą stosować dowolnej interpretacji tych przepisów i muszą działać wyłącznie w zakresie określonym w przepisie. Orzekając jako organ II instancji, Minister mógł więc podejmować tylko takie działania, które wprost zostały wskazane w przepisach ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, z późn. zm.). Jak trafnie bowiem przyjął Minister, gdyby wolą ustawodawcy było nadanie uprawnień organom I i II instancji w zakresie szczegółowego określania parametrów techniczno - budowlanych elementów infrastruktury, których lokalizacja jest przedmiotem omawianej decyzji, dałby temu wyraz poprzez zamieszczenie odpowiednich postanowień w tym zakresie. Ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 9n ustawy, iż istotą rozstrzygnięcia wydawanego w oparciu o ww. akt jest określenie warunków lokalizacji inwestycji, zatem dokonanie rozszerzającej wykładni art. 9q ust. 1 ustawy jest niedopuszczalne. Zakres ochrony przysługującej w postępowaniu
w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji nie może być szerszy niż przedmiot postępowania i zakres dopuszczalnego rozstrzygnięcia w decyzji kończącej postępowanie. Sąd podziela stanowisko Ministra, że ochrona interesów osób trzecich w tym postępowaniu nie może być rozważana w granicach właściwych dla ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.). Organ, wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, nie może bowiem wkraczać w kognicję organów administracji architektoniczno - budowlanej. Należy mieć na uwadze odmienność postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej
i postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oraz konieczność rozgraniczenia kompetencji organów administracji publicznej. Ochrona interesów osób trzecich na etapie ustalania lokalizacji linii kolejowej nie może zatem obejmować działań właściwych na etapie pozwolenia na budowę, wobec czego nie może być tak konkretna i szczegółowo określona, jak ma to miejsce w decyzji o pozwoleniu na budowę, którą inwestor będzie musiał uzyskać przed rozpoczęciem robót budowlanych związanych
z ww. przedsięwzięciem inwestycyjnym.
Sąd podziela stanowisko Ministra, iż analiza skarg, zdaje się podważać samo ustanowienie przez Ministra służebności jako formy dostępu do drogi publicznej, zamiast - jak wyraźnie wskazują Skarżący - "obowiązku budowy i utrzymania zjazdu
Do działki [...] przeznaczonego również dla działki [...]". Przede wszystkim należy zauważyć, iż Skarżący jako współwłaściciele działki nr [...] niej mogą skutecznie żądać podjęcia przez organ czy też inwestora działań w zakresie ewentualnego zrealizowania zjazdu na nieruchomości nr [...], która do nich nie należy. Podnoszenie zarzutów
w kontekście rozwiązań, przyjętych na innych nieruchomościach, nie może być traktowane jako obrona indywidualnego interesu prawnego, zwłaszcza, że interes prawny Skarżących - w zakresie dostępu do drogi publicznej - nie został naruszony. Sąd zgadza się z konkluzją Ministra, że żądanie budowy zjazdu na nieruchomość sąsiednią może być upatrywane wyłącznie w charakterze interesu faktycznego.
Jak zasadnie zauważył organ, Skarżący poprzez takie sformułowanie żądania próbują doprowadzić do zrealizowania oczekiwanego przez nich kształtu i formy dostępu do drogi tj. dostępu bezpośredniego, jakim jest zjazd. Jak trafnie podkreślił organ, żądanie Skarżących w tym zakresie po pierwsze - nie mogło być przedmiotem omawianego postępowania, a po drugie - stanowi tylko i wyłącznie interes faktyczny, niepodlegający ochronie prawnej, którego nie można utożsamiać z ochroną interesu prawnego. O takiej bowiem ochronie można by mówić tylko wówczas, gdyby Skarżący zostali pozbawieni jakiegokolwiek dostępu do drogi publicznej. W analizowanym przypadku powyższe nie zachodzi. Organ zapewnił działce o nr [...] (a tym samym działce [...], która jak to już zostało wcześniej wykazane
od 1989 r. posiada ustanowioną służebność przechodu przez działkę ) dostęp do drogi publicznej poprzez dostęp pośredni (służebność).
Pojęcie dostępu do drogi publicznej należy rozumieć możliwie jak najszerzej.
Z tego względu warunek dostępu do drogi publicznej spełniony jest zawsze wtedy, kiedy na przedmiotową działkę można dostać się - zgodnie z prawem - z drogi publicznej. Ustawodawca nie stawia przy tym wymagań co do rodzaju tego dostępu. Przesłanka dostępu do drogi publicznej zrealizowana jest bowiem nie tylko
w przypadku samego istnienia zjazdu, ale także wówczas, gdy z danego rozstrzygnięcia wynika, że zapewniony będzie pośredni dostęp do drogi publicznej - za pośrednictwem drogi wewnętrznej lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności. Kwestie techniczne, związane ze zjazdem, są przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia zarządcy drogi o zezwoleniu na lokalizację zjazdu do drogi publicznej, wydawanego na wniosek właściciela lub użytkownika nieruchomości przylegającej do drogi.
W konsekwencji Sąd podziela pogląd Ministra, że bezzasadne jest również żądanie Skarżących dotyczące zobowiązania inwestora przez Ministra do budowy zjazdu na działkę nr [...] przeznaczonego również dla działki [...] (abstrahując już od faktu, iż działka nr [...] nie przylega bezpośrednio do drogi publicznej, zatem wykonanie z niej zjazdu na drogę z uwagi na uwarunkowania faktyczne nie jest możliwe). Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, tylko w sytuacji, gdy zarządca drogi publicznej buduje drogę lub zamierza ją przebudować obowiązany jest do "odtworzenia" zjazdów. Jednakże obowiązek ten występuje tylko w odniesieniu do zjazdów istniejących (w sensie prawnym, a więc legalnych), co oznacza, iż musiały one być formalnie ustanowione przed rozpoczęciem budowy lub przebudowy drogi. Natomiast, gdy koniecznym jest utworzenie nowego zjazdu, zezwolenie na jego usytuowanie wydaje właściwy zarządca drogi.
Sąd podziela ocenę Ministra, że skarżący nie uprawdopodobnili w skardze przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Zawarty w niej wniosek nie zawiera bowiem argumentów, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji winny bezwzględnie zostać poparte dokumentami źródłowymi.
W niniejszej sprawie Skarżący, w żaden sposób nie wykazali zaistnienia
w analizowanym przypadku " przesłanek wstrzymania inkryminowanych decyzji lokalizacyjnych. Nie można przyjąć, iż wynikają one z całokształtu argumentacji przedstawionej we wniesionej skardze. Skarżący nie powołali się przede wszystkim na konkretne zdarzenia, które świadczyłyby o tym, że wstrzymanie wykonania wskazanych decyzji byłoby zasadne ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków.
Minister decyzją autokontrolną z dnia [...] czerwca 2013 r, zapewnił działce
o nr ewid. [...] dostęp do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu
i przechodu przez działkę o nr ewid. [...], w żaden sposób nie pogorszył sytuacji prawnej właścicieli dżiałki nr [...], wręcz przeciwnie - zawarł w ww. decyzji rozstrzygnięcie korzystne dla Skarżących.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło