VI SA/Wa 1490/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za ich użytkowanie oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] wydaną przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska SA, nakazującą M. B., zwanemu dalej także "skarżącym" rejestrację dziesięciu odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za używanie dziesięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 5550,00 złotych. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] października 2012 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w budynku znajdującym się w W. [...], zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez Pana M. B. działalności gospodarczej. Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika na stażu – Pani J. L. W wyniku przeprowadzonej kontroli ujawniono w barze w budynku jeden odbiornik telewizyjny oraz trzynaście odbiorników telewizyjnych w pokojach. Według dołączonego do protokołu oświadczenia, podpisanego przez Panią J. L. w kontrolowanym budynku "stwierdzono odbiorniki w ilości 14 szt. odbiorników telewizyjnych, które są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: zajęte pokoje przez gości hotelowych". W protokole odnotowano "Pracownica oświadczyła, że nie posiada dostępu do dokumentów związanych z abonamentem, umowa z telewizją "N" na kartę". Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów oraz Panią J. L. Pan M. B. pismem z dnia [...] października 2012 r. oświadczył organowi I instancji, iż pracownica obecna podczas kontroli w lokalu, nieświadomie podała błędne dane. Zaznaczył, że lokal faktycznie jest wyposażony w 14 sztuk monitorów marki "B." przeznaczonych do użytku klientów biznesowych w celu polepszenia usług internetowych (wi-fi). Dodał, że w ramach prowadzonej działalności nie posiada odbiorników TV w lokalu, a umowa "N" na kartę dotyczy osoby prywatnej (właściciela). Pismem z dnia [...] października 2012 r. organ I instancji m.in. poinformował stronę, że strona internetowa strony zawiera informacje potwierdzające fakt znajdowania się w lokalu odbiorników umożliwiających odbiór programów telewizyjnych. Jednocześnie organ wezwał stronę do udokumentowania faktu, że ujawnione podczas kontroli monitory nie mają możliwości odbioru programów telewizyjnych. Pan M. B. pismem z dnia [...] listopada 2012 r. ponownie oświadczył organowi I instancji, że monitory LCD służą jako monitory do komputerów przenośnych lub innych podobnych nośników. Poinformował, że możliwość wykorzystania monitorów do celów odbioru sygnału TV regulowana jest na podstawie umowy zawartej z osobą trzecią, na podstawie której tejże osobie przekazywany jest monitor do używania. Ponadto skarżący podniósł, że przeprowadzona kontrola zawierała nieprawidłowości, albowiem osoba dokonująca ustaleń poczyniła je w zakresie ilości posiadanych monitorów LCD tylko i wyłącznie na podstawie informacji uzyskanych od stażystki, która rozpoczęła staż w dniu [...] października 2012 r. i nie była uprawniona do udzielania jakichkolwiek informacji. Stażystka ta odbywała staż na stanowisku pracownik biurowy, dlatego też wnioski dotyczące ilości monitorów zostały sformułowane błędnie. Do pisma strona dołączyła kserokopie faktury VAT na zakup dziesięciu monitorów marki "B.". Strona wniosła o przeprowadzenie ponownej, rzetelnej kontroli w obecności osób uprawnionych do udzielania informacji w terminie wcześniej uzgodnionym. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. organ I instancji ponownie poinformował stronę o treści przepisów, dotyczących obowiązku rejestracji odbiorników RTV i uiszczenia opłat abonamentowych. Odpowiadając na pismo strony z dnia [...] listopada 2012 r. organ poinformował o tym, że przekazywanie odbiorników telewizyjnych do używania klientom w ramach działalności hotelarskiej nie zwalnia na gruncie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych z obowiązku opłaty abonamentu RTV. Do pisma organ dołączył pismo z [...] listopada 2012 r. zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Jednocześnie w myśl art. 10 § 1 k.p.a. organ I instancji poinformował stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika. Do pisma dołączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z dnia [...] października 2012 r. oraz oświadczenie Pani J. L. z tego samego dnia. W dniu [...] grudnia 2012 r. pełnomocnik strony oświadczył, że strona nie dysponuje odbiornikami telewizyjnymi a jedynie monitorami LCD. Poza tym podniósł, że z dołączonych do pism organu I instancji zawiadamiającego o wszczęciu postępowania administracyjnego dokumentów wynika, że osoba kontrolująca nie dokonała sprawdzenia znajdujących się w pokojach gościnnych monitorów LCD. Organ administracyjny odstąpił od ponownej kontroli w obecności właściciela pomimo kierowanych w tym zakresie wniosków. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. organ ponownie poinformował stronę o stanie faktycznym ujawnionym w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2012 r. oraz poinformował o tym, że przekazywanie odbiorników telewizyjnych do używania klientom w ramach działalności gospodarczej – hotelarskiej nie zwalnia – na gruncie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych z obowiązku opłaty abonamentu RTV. Jednocześnie do pisma organ I instancji dołączył decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], wydaną po przeprowadzeniu postępowania, nakazującą rejestrację dziesięciu odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za używanie dziesięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 5550 złotych. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu z przeprowadzonej w dniu [...] października 2012 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym wskazała, że nie zostało udowodnione, że posiadane przez stronę monitory LCD umożliwiają natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych. Poza tym strona podniosła, że organ I instancji nie wziął pod uwagę jej wyjaśnień, w których informowała organ o tym, że monitory w pokojach nie służą do odbioru programu, lecz do wyświetlania obrazu z nośników zewnętrznych, a także, że organ I instancji nie przeprowadził dodatkowej kontroli mimo wniosków strony. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Minister Administracji i Cyfryzacji wskazał, że zgodnie z domniemaniem wynikającym z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny używa tego odbiornika, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Dla nałożenia stosownych obowiązków określonych w art. 7 ust. 6 tej ustawy wystarczające jest wskazanie, że odbiorniki będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajdowały się w lokalu użytkowym przez przedsiębiorcę. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik używany w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym mieszczącym się poza lokalem mieszkalnym. Odnosząc się do treści odwołania złożonego przez stronę, organ II instancji stwierdził, że w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2012 r. w budynku, należącym do skarżącego dokonano jednoznacznych ustaleń faktycznych. Kontrola została przeprowadzona w obecności pracownika Pani J. L., która oświadczyła, że w hotelu znajduje się czternaście odbiorników telewizyjnych – jeden w barze, a trzynaście w pokojach. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony protokół, który został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów oraz Panią J. L. Osoba ta mogła uczestniczyć w przeprowadzanych czynnościach. Wobec jednoznacznego oświadczenia Pani J. L. co do ilości odbiorników telewizyjnych, zdaniem organu II instancji, zbędne było "naoczne" przekonanie się kontrolerów o tym, czy urządzenia znajdujące się w budynku umożliwiają odbiór programów telewizyjnych. W toku postępowania administracyjnego strona dołączyła kserokopię faktury zakupu dziesięciu monitorów LCD. Na tej podstawie organ w wydanej w dniu [...] stycznia 2013 r. decyzji nakazał rejestrację i ustalił opłatę za korzystanie z dziesięciu odbiorników telewizyjnych. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że posiadane przez niego urządzenia nie umożliwiają odbioru programów telewizyjnych. Organ II instancji podkreślił, że prowadzenie działalności hotelarskiej polega na udostępnianiu klientom pokoi hotelowych wraz z ich wyposażeniem, na które składają się odbiorniki RTV. Świadcząc taką usługę nie zawiera się odrębnej umowy, na podstawie której gość hotelowy uzyskuje prawo używania udostępnionych odbiorników. Poza tym strona powołując się na okoliczność, że udostępnia monitory gościom hotelowym na podstawie odrębnych umów, nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dowodów, którymi mogły być kopie umów takiego rodzaju. Organ wskazał również, że zgodnie z zapisami § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187, poz. 1342) odbiornik podlega zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w jego posiadanie. Skoro strona przedstawiła fakturę zakupu 10 sztuk monitorów LCD z dnia [...] grudnia 2009 r., to należy uznać, że odbiorniki znajdowały się w posiadaniu skarżącego przez okres przekraczający 14 dniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie. W tym stanie rzeczy, zdaniem Ministra Administracji i Cyfryzacji decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Na decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Pan M. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie: a) prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w sprawie: - art. 123 p 4 prawo pocztowe z dnia 23 listopada 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) w związku z przyjęciem, że kontrola przeprowadzona w obecności osoby odbywającej staż jest zgodna z przepisami prawa , - art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez ustalenie, że odbiorniki LCD znajdujące się w budynku prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej przystosowane są do natychmiastowego odbioru programu, - art. 5 ust. 1 i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w związku z przyjęciem, że odbiorniki telewizyjne umieszczone w pokojach przeznaczonych wyłącznie dla najemców i z których korzystają wyłącznie oni, każdorazowo na podstawie stosownych umów, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do wniosku, że takie odbiorniki, jako przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów o świadczenie usług, zawieranych przez stronę skarżącą w ramach swojej działalności gospodarczej nie podlegają obowiązkowi rejestracji, a co za tym idzie brak jest podstaw dla ustalenia opłaty na używanie niezarejestrowanych odbiorników, b) błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę decyzji, sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym przez przyjęcie, że znajdująca się w kontrolowanym budynku prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej monitory LCD są przystosowane do natychmiastowego użytku, podczas gdy tak nie jest, a ze zgromadzonych dowodów, w tym protokołu kontroli z dnia [...] października 2012 r. wynika, że brak jest dowodów potwierdzających ten fakt, a odbiorniki LCD służą do zwiększenia komfortu klientów i poprawienia jakości oferowanych usług. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, 3) dopuszczenie dowodu z zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników na okoliczność zarejestrowania przez skarżącego nabytych odbiorników telewizyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270, zwanej dalej "ppsa"). Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja z [...] stycznia 2013 r. nie naruszają prawa. Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy: 1) art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych, zgodnie z którym za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, 2) art. 2 ust. 2 ww. ustawy, zgodnie z którym zachodzi domniemanie, iż osoba która posiada odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa odbiornika, 3) art. 2 ust. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym opłatę uiszcza się za każdy odbiornik z wyjątkiem przypadków określonych w ust. 5 ww. art. – wyjątek dotyczy m.in. osób fizycznych, które wnoszą tylko jedną opłatę i mogą używać w swoim gospodarstwie domowym oraz samochodach stanowiących ich własność dowolnej liczby odbiorników, 4) art. 5 ust. 1 ww. ustawy, § 1 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187, poz. 1342), zgodnie z którymi odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, z wyjątkiem agentów pocztowych w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie, 5) art. 5 ust. 3 ww. ustawy, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, a określonej zgodnie z zapisami ustawy w rozporządzeniu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2012 r. (Dz. U. nr 93, poz. 548 z późn. zm.). Skarżący nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego. Sąd nie podzielił słuszności wykazywanych przez skarżącego uchybień oraz przytoczonej na ich poparcie argumentacji. Wbrew twierdzeniom skargi organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny w sprawie zgodnie z wymogami art. 7, 77, 80 k.p.a. Decydujące w sprawie znaczenie miały wyniki kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] października 2012 r. w budynku hotelowym należącym do skarżącego, które zostały zawarte w protokole podpisanym przez osoby kontrolujące oraz pracownicę hotelu, w obecności której powyższa kontrola się odbywała. Pani J. L., zatrudniona w hotelu podpisała dodatkowo oświadczenie, potwierdzające ustalenia zawarte w protokole. Powyższe dokumenty świadczą o tym, iż w hotelu znajduje się 14 odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, natomiast uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe wobec tego, że pokoje są zajęte przez gości hotelowych. Powyższa kontrola została dokonana w oparciu o przepisy ustawy o opłatach abonamentowych i na podstawie przepisów wykonawczych do tej ustawy. W myśl art. 7 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ww. ustawy kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. nr 130 poz. 1188 z późn. zm.). W oparciu o art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych kierownik jednostki operatora publicznego przeprowadzają kontrolę, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika. W § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. nr 132, poz. 1116) wskazano, że jednostką operatora publicznego uprawnioną do przeprowadzenia, na obszarze swojego działania, kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Ta szczególna forma kontroli przewidziana została w ustawie o opłatach abonamentowych i w przepisach wykonawczych do tej ustawy a więc nie mają do niej zastosowania przepisy Prawo pocztowe. Powoływany w skardze art. 123 ww. ustawy dotyczy wyłącznie działalności pocztowej i do tego dokonywanej przez Urząd Komunikacji Elektronicznej. Jak to wyjaśnił organ w odpowiedzi na skargę do kontroli dotyczącej wykonania obowiązku rejestracji odbiorników i ponoszenia opłat abonamentowych nie mają również zastosowania przepisy o swobodzie działalności gospodarczej, albowiem kontrola ta nie wpływa na bieżące funkcjonowanie przedsiębiorstwa i nie jest związana z bezpośrednim badaniem prowadzonej działalności gospodarczej. Dlatego też mogła być przeprowadzona w obecności każdego pracownika hotelu bez powiadamiania przedsiębiorcy o terminie przeprowadzenia kontroli i w jego obecności bądź osoby przez niego upoważnionej. Protokół z przeprowadzonej kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a. i jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, skarżący miał możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego dokumentu, czego skutecznie w trakcie postępowania nie uczynił. Pan M. B. przede wszystkim nie podważył wyjaśnień Pani J. L. co do znajdujących się w hotelu odbiorników telewizyjnych, które są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Pracownica hotelu nigdy nie odwołała wyjaśnień potwierdzonych złożonych przez nią oświadczeniem. Poza tym skarżący nie wykazał, że ma do niego zastosowanie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. W myśl tego przepisu nie podlegają obowiązkowi rejestracji odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Przepis ten ma zastosowanie do przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży lub przekazania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów. Nie dotyczy to działalności hotelarskiej, w której udostępniany jest pokój z całym wyposażeniem. Skarżący na potwierdzenie swoich wyjaśnień nie przedłożył żadnej umowy z gościem hotelowym, na podstawie której udostępniał odbiornik telewizyjny do używania. Nie dostarczył również żadnych dowodów, że znajdujące się w pokojach monitory "B." nie nadają się do odbioru programów telewizyjnych. Faktura zakupu dziesięciu monitorów pochodziła z 2009 r., a więc minął 14 dniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie. Zgodnie z wyrokiem NSA z 26 października 1984 r., II SA 1205/84 (ONSA 1984, nr 2, p. 98) "z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, że nieudowodnienie okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony". W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie oraz zastosował przepisy ustawy o opłatach abonamentowych, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.