VII SA/Wa 2169/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-18
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Włodzimierz Kowalczyk, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej klasy GP, powołując się na przepisy techniczne dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego, bez uprzedniego rozważenia możliwości zastosowania wyjątku przewidzianego w § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, w sytuacji gdy brak jest innej możliwości dojazdu do nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie rozważyły, czy w sprawie występuje szczególny przypadek, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, dopuszczający wyjątkowo stosowanie zjazdów na drogach klasy GP, gdy brak jest innej możliwości dojazdu do nieruchomości. Odmowa zezwolenia mogła nastąpić dopiero po analizie stanu faktycznego i prawnego pod kątem tego przepisu, co nie zostało uczynione.Stan faktyczny
A. J. i A. J. złożyli wniosek o zezwolenie na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] do swojej działki, na której planowali budowę budynku usługowo-handlowego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zezwolenia, wskazując na przepisy techniczne dotyczące dróg publicznych, w tym na lokalizację zatoki autobusowej i bliskość skrzyżowania, które miałyby zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Strony wniosły skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności brak rozważenia braku alternatywnego dojazdu do nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2013 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz A. J. i A. J. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant spec. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A. J. i A. J. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz A. J. i A. J. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych I Autostrad decyzją z dnia [...] kwietnia
2013 r. znak: [...] na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku A. J. i A. J. nie udzielił zezwolenia A. J. i A. J. na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] odcinek [...] do działki nr ew. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że A. J. i A. J. wystąpili o zezwolenie na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] odcinek [...] do działki nr [...] położonej w [...], w związku z planowaną budynku usługowo - handlowego na tej działce.
Zgodnie z wypisem z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2003r., działka nr ew. [...] leży w terenach oznaczonych symbolem (1MN.MR) - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, teren zabudowy mieszkaniowej zagrodowej oraz częściowo w terenie rolnym bez prawa zabudowy o symbolu (RP). Natomiast droga krajowa na odcinku przejścia przez miejscowość [...] oznaczona jest symbolem KR(GP). Dla drogi krajowej nr [...] na ww. odcinku ustalono dostępność drogi ograniczoną poprzez zjazdy lub skrzyżowania w miejscach uzgodnionych z zarządcą drogi.
Na podstawie wyciągu z bazy danych drogowych, dokumentacji fotograficznej pasa drogowego w tym istniejących zjazdów, stałej organizacji ruchu, projektu przebudowy drogi ustalono, iż odcinek drogi krajowej gdzie położona jest ww. nieruchomość jest prosty, ma przekrój szlakowy, nawierzchnię szerokości 12 m w tym jezdnia szerokości 7 m oraz pobocza bitumiczne. Na wysokości ww. działki w pasie drogowym zlokalizowana jest zatoka autobusowa z wiatą przystankową. Za zatoką po lewej stronie drogi krajowej znajduje się włączenie drogi wewnętrznej ul. [...] poprzez zjazd publiczny. Włączenie tych dróg oznakowane jest znakami poziomymi oraz pionowymi jako skrzyżowanie. Organ dalej wskazał, iż 20 m przed działką nr ew. [...] w osi jezdni znajduje się początek linii ostrzegawczej P-6 występującej przed linią podwójną ciągłą P-4 długości ok. 30m. Na włączeniu ul. [...] do drogi krajowej w osi jezdni jest linia przerywana P-1e, dalej za tą linią w kierunku m. [...], ponownie linia podwójnie ciągła P-4 i linia ostrzegawcza P-6. Jezdnia, od poboczy bitumicznych oddzielona liniami krawędziowymi przerywanymi P-7c. Na wysokości działki nr ew. [...], przed zatoką autobusową, jest znak pionowy D-43 "koniec obszaru zabudowanego" oraz przed tą działką występuje znak pionowy D-1 "droga z pierwszeństwem". Wlot drogi ul. [...] oznakowany znakiem pionowym znak A-7 "ustąp pierwszeństwa".
W toku sprawy A. J. złożył dodatkowe wyjaśnienia, w których wskazał, iż zjazd do działki nr ew. [...] na wysokości zainstalowanej bramy wjazdowej w jej ogrodzeniu istniał "od zawsze", działka ta nie ma możliwości innego dojazdu, natomiast istniejące ogrodzenie tej działki zgodnie z planami inwestora przeznaczone jest do rozbiórki.
Organ wskazał, że średnioroczne dobowe natężenie ruchu na tym odcinku drogi krajowej wg generalnego pomiaru ruchu w 2010 . wynosiło SDR=14107 poj. rz./dobę a natężenie miarodajne 1199 poj/godz.
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r. nr 43 poz.430 ze zm.) na drodze klasy GP stosowanie zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości.
Dojazd do planowanej działalności gospodarczej (w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. z 2010r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) może zapewniać wyłącznie zjazd publiczny, o którym mowa w § 55 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Ponadto zgodnie z § 77 ww. rozporządzenia zjazd z drogi powinien być zaprojektowany i wybudowany w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z jego usytuowania i przeznaczenia, a w szczególności powinien być dostosowany do wymagań bezpieczeństwa ruchu na drodze, wymiarów gabarytowych pojazdów, dla których jest przeznaczony, oraz do wymagań ruchu pieszych. Natomiast zgodnie z przepisem § 78 ust.1 rozporządzenia zjazd publiczny powinien być usytuowany zgodnie z wymaganiami określonymi w § 113 ust. 7. Stosownie do postanowień ust. 7 tego przepisu zjazd publiczny nie może być usytuowany w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Zgodnie z § 110 ust. 1 ww. warunków technicznych do obiektów i urządzeń obsługi uczestników ruchu zalicza się m.in. zatoki autobusowe.
Opierając się na ww. przepisach organ uznał, że lokalizacja zjazdu publicznego w miejscu lokalizacji istniejącego urządzenia obsługi uczestników ruchu (na wysokości zatoki autobusowej) nie może mieć miejsca, gdyż lokalizacja taka stwarzałaby zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Ponownie przytaczając ww. przepis prawa § 113 ust. 7 dodatkowo organ wskazał, iż stosownie do postanowień ust. 7 pkt 1 tego przepisu zjazd publiczny nie może być usytuowany w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego, a w szczególności w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła. Dla skrzyżowania zwykłego obszarem oddziaływana skrzyżowania jest co najmniej obszar zmiany organizacji ruchu lub miejsce usytuowania znaku wskazującego na zmianę organizacji ruchu. Pomimo tego, iż droga ul. [...] nie jest drogą publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, to włączenie tej drogi do drogi krajowej, oznakowane jest, jako skrzyżowanie. W rozpatrywanym przypadku obszar oddziaływania skrzyżowania wyznacza oznakowanie poziome i pionowe związane ze skrzyżowaniem drogi krajowej nr [...] z ul. [...] linia ostrzegawcza P-6 występująca przed linią podwójną ciągłą P-4.
Bezspornym jest fakt, iż na odcinku drogi krajowej przez m. [...] natężenie ruchu pojazdów jest bardzo duże, natomiast działka położona jest również na wysokości ww. włączenia ul. [...] do drogi krajowej i oznakowanego znakami poziomymi i pionowymi, jako skrzyżowanie dróg, a więc w obszarze oddziaływania skrzyżowania. Zlokalizowanie zjazdu publicznego, który generowałby dodatkowy ruch pojazdów wjeżdżających i wyjeżdżających z działalności gospodarczej na działce, w bliskiej odległości od skrzyżowania dróg, stworzyłoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Dodatkowo organ wskazał, iż rozwiązania projektowe przebudowy drogi krajowej wg opracowania przebudowy drogi krajowej nr [...] na ww. odcinku opracowanego przez firmę ,,[...] Sp. z o.o. w [...], nie przewidują skomunikowania tej nieruchomości z drogą krajową, za pomocą zjazdu, czy to indywidualnego, czy publicznego. Planowana jest przebudowa istniejącej zatoki autobusowej, budowa systemu odwodnienia drogi oraz budowa ciągu pieszego wzdłuż jezdni drogi krajowej. Ponadto na wysokości wybudowanej bramy wjazdowej, w osi jezdni wybudowana zostanie wyspa stała kanalizująca ruch przed dodatkowym pasem przeznaczonym do obsługi terenów przyległych.
Ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, budowa zjazdu nie może naruszać także wymogów związanych z klasą drogi. Droga krajowa nr [...], musi zachować wszelkie parametry techniczne i użytkowe odpowiadające drogom klasy GP. Gdyby wszyscy właściciele bądź użytkownicy nieruchomości położonych przy drodze posiadali nieograniczoną możliwość budowy z niej zjazdów, to ta droga utraciłaby swój charakter, gdyż nie spełniałaby celów dla niej przewidzianych.
Wykonanie wnioskowanego zjazdu organ uznał zatem za niedopuszczalne.
Decyzję tę zaskarżyli A. J. i A. J., którzy złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy o drogach publicznych i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ w uzasadnieniu decyzji przytoczył argumentację podnoszoną na etapie pierwszego rozpoznania sprawy.
Odpowiadając na zarzut strony, zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ podkreślił, w aspekcie podniesionego przez stronę argumentu o istnieniu "od zawsze" indywidualnego zjazdu na przedmiotowej nieruchomości, że powyższe stwierdzenie nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji zarządu tej drogi krajowej. Natomiast za zjazd, w rozumieniu art. 29 cyt. ustawy o drogach publicznych, może być uznany nie każdy dojazd urządzony przez właścicieli czy użytkowników nieruchomości przyległych do drogi publicznej, ale tylko i wyłącznie ten, który został wykonany przez zarząd drogi lub za jego zgodą.
W zakresie zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p,a, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podkreślił, że zebrane w sprawie dokumenty, pozwoliły na ustalenie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji oraz podjęcie orzeczenia uwarunkowanego obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ wydając zaskarżoną decyzję, działał w ramach tzw. uznania administracyjnego, był związany granicami prawa, a uwzględnienie tzw. "słusznego interesu strony skarżącej" doprowadziłoby do wydania decyzji sprzecznej z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Podkreślił, że naczelną zasadą przy wyrażaniu zgody na wykonanie nowego zjazdu z drogi jest zasada bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie zaś ekonomiczne uwarunkowania takiego rozwiązania dla wnioskodawców, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto, droga krajowa jest przede wszystkim drogą publiczną, tranzytową, a dopiero w dalszej kolejności drogą "lokalną" zaspokajającą lokalne potrzeby mieszkańców.
Skargę do sądu administracyjnego na ww. rozstrzygnięcie złożyli A. J. i A. J. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1. art. 9 ust. I pkt. 3 zdanie ostatnie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowania w zw. z art. 138 § 1 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, iż z przepisu tego wynika zakaz lokalizacji zjazdu w warunkach objętych wnioskiem, podczas gdy z przepisu tego wynika jednoznaczna zasada, iż organ nie może odmówić lokalizacji zjazdu publicznego, jeżeli brak jest alternatywnej drogi dojazdu do nieruchomość, zaś z bezspornych ustaleń dowodowych poczynionych w sprawie wynika, że nieruchomość nie tylko nie posiada alternatywnego dostępu do drogi publicznej lecz wręcz planowane rozwiązania projektowe opracowane przez firmę [...] Sp. z o.o., na zlecenie organu, nie przewidują realizacji alternatywnych dróg dojazdu do nieruchomości; organ drugiej instancji w ogóle tego zarzutu nie rozpoznał, nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji do tego podstawowego argumentu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy;
2. naruszenie § 113 ust. 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowania w zw. z. art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. poprzez wadliwe ich zastosowanie i przyjęcie, że istnienie zatoki autobusowej wyłącza możliwość zlokalizowania zjazdu publicznego z drogi krajowej podczas, gdy:
a) przepis ten nie wymienia zatoki autobusowej jako miejsca, w obrębie którego istnieje bezwzględny zakaz budowy zjazdu;
b) ocena, czy zjazd taki zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego jest uzależniona od możliwości zlokalizowania dojazdu do nieruchomości w alternatywny sposób oraz musi uwzględniać także konstytucyjnie gwarantowaną ochronę praw właściciela nieruchomości.
c) brak jest usprawiedliwienia prawnego dla wniosku, że istnienie zatoki autobusowej, na której usytuowanie właściciel przylegającej nieruchomości nie ma wpływu, może usprawiedliwiać pozbawienie właściciela prawa odpowiedniego dla swoich potrzeb dostępu do drogi publicznej;
d) z otoczenia nieruchomości wynika jednoznacznie, że po przeciwnej stronie ulicy umieszczona jest również zatoka autobusowa i poprzedza ją zjazd publiczny na posesję oznaczoną dz. [...], a warunki tam istniejące są w istocie identyczne do tych odnoszących się do działki nr [...], co podważa logikę rozumowania organu w odniesieniu do wniosku złożonego w niniejszej sprawie;
3. naruszenie art. 138 § 1 K.p.a., art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. - poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżąca we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w szczególności zarzutu naruszenia art. 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, zarzutu pominięcia przy gromadzeniu materiału dowodowego w sprawie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności dotyczących nieruchomości sąsiadujących oraz zatoki autobusowej po przeciwnej stronie drogi, tym samym naruszenie zasady zaufania obywateli do działań organów administracji oraz zasady przekonania stron o słuszności podejmowanych przez organ działań;
4.naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 81 K.p.a. poprzez zaniechania wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz ocenę dowodów wykraczającą poza reguły swobodnej oceny, w konsekwencji przekroczenia uznania administracyjnego poprzez niezbadanie i nieuwzględnienie:
a) okoliczności dostępu nieruchomości gruntowej do drogi krajowej nr [...],
b) okoliczności, że wszystkie nieruchomości sąsiednie mają zlokalizowane zjazdy z drogi krajowej nr [...]. tak po tej samej stronie drogi jak po stronie przeciwnej.
Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w całości oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), cyt. dalej p.p.s.a.
Konsekwencją powyższych unormowań jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Analizując skargę, w zakresie tak określonej kognicji, Sąd stwierdza, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć należy, że w niniejszej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych I Autostrad mocą decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymanej w mocy decyzją tego organu z dnia [...] lipca 2013 r. nie udzielił A. J. i A. J. zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] do działki nr ew. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...].
Materialnoprawną podstawą wydanej decyzji stanowił przepis art. 29 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z ust 1. tego przepisu budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2. W przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi (ust. 2). Natomiast ust. 4 ww. przepisu stanowi, że ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony.
Organ odmawiając zgody na lokalizację zjazdu powołał się także na § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Powołując się na wymogi tego przepisu Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie udzielił zezwolenia argumentując to następującymi okolicznościami:
- skarżący na działce planują prowadzić działalność gospodarczą, a komunikacja działek na których prowadzi się taką działalność możliwa jest jedynie ze zjazdów publicznych,
- zjazd publiczny nie może być usytuowany w miejscu zagrażającym bezpieczeństwu ruchu drogowego, a zjazd w miejscu zatoki autobusowej stwarzałby takie niebezpieczeństwo,
- zjazd publiczny nie może być usytuowany w szczególności w obszarze oddziaływania skrzyżowania lub węzła,
- na odcinku planowanego zjazdu natężenie ruchu jest duże.
Na wstępie należy wskazać, że co do zasady Sąd podziela stanowisko i argumenty organu administracji. Jednakże Sąd uchylił zaskarżone w sprawie decyzje z uwagi na okoliczność, iż organ nie rozważył czy w niniejszej sprawie występuje szczególny przypadek, określony w § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Przypomnieć należy, że zgodnie z tym przepisem na drodze klasy GP (a taką drogą jest droga nr [...]) stosowanie zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości.
Przepis ten będący przepisem techniczno – budowlanym wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane stanowi wyjątek od zasady ograniczania budowy zjazdów publicznych na drogach klasy GP i dopuszcza wyjątkowo stosowanie zjazdów na drodze klasy GP z pominięciem innych przepisów jeżeli zaistnieje szczególna sytuacja. W ocenie Sądu w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji zabrakło interpretacji sytuacji sprawy w kontekście ww. przepisu.
Z treści wskazanego przepisu wynika zatem możliwość wyjątkowego udzielenia zgody na lokalizację zjazdu bezpośrednio z nieruchomości stanowiącej indywidualną własność po spełnieniu dwóch warunków. Po pierwsze brak innej możliwości dojazdu do drogi publicznej. Po drugie nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości. Nie jest zatem tak jak wskazuje organ w uzasadnieniach decyzji, że skoro jest on zarządcą drogi o znaczeniu krajowym, to nie spoczywa na nim obowiązek rozważenia możliwości skomunikowania indywidualnej nieruchomości z drogą klasy GP. Obowiązek taki wynika właśnie z tego przepisu. Odmowa udzielenia zgody w oparciu o ten przepis może nastąpić dopiero po analizie stanu prawnego i faktycznego w powiązaniu z przesłankami wskazanymi w przepisie § 9 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia.
Tym samym zdaniem Sądu Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad powinien rozważyć możliwość zastosowania ww. wyjątku. Nieruchomość skarżących jak wynika z akt sprawy usytuowana jest frontem przy drodze krajowej nr [...] zaliczonej do kategorii dróg GP. Po przeciwległej stronie działka dochodzi do stawu, natomiast po obu stronach graniczy z innymi nieruchomościami (co wynika z k. 71 i 72 akt administracyjnych). Ustalenia te wymagają odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji i odniesienia się do przesłanek wynikających z § 9 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia. Organ powinien zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy istnieje inna możliwość skomunikowania się nieruchomości skarżących z drogą publiczną, dalej czy nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości, a w końcu odnieść się do okoliczności, czy możliwe jest zastosowanie ww. wyjątku do niniejszej sprawy, czy też nie.
Pamiętać również należy, że zgodne z przepisem § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 z 2002 r. ze zm.), do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych.
Zgodzić się należy, że podstawową zasadą którą winien się kierować zarządca drogi jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Przesłanka ta stanowi podstawowe kryterium oceny możliwości włączenia ruchu samochodowego z mającej powstać inwestycji do ruchu drogowego i niedopuszczalnym jest realizowanie interesu jednostki kosztem bezpieczeństwa w ruchu drogowym jednakże w uzasadnieniach decyzji zabrakło odniesienia się do okoliczności czy zasada ta doznaje na gruncie niniejszej sprawy ograniczeniu przez wyjątek wskazany w § 9 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia.
Wątpliwości Sądu budzi też okoliczność istnienia zjazdu z sąsiedniej nieruchomości (działka [...]) w kontekście odmowy lokalizacji zjazdu skarżącym. Zjazd z działki [...] ujawniony jest na mapie znajdującej się w aktach zatytułowanej "Stała organizacja ruchu" (k. 89). Zjazd ten podobnie jak zjazd skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania skrzyżowania. Za obszar tego oddziaływania organ przyjął obszar wyznaczony znakami zmiany organizacji ruchu tj. oznakowaniem poziomym i pionowym związanym ze skrzyżowaniem drogi krajowej nr [...] z ul. [...] w postaci linii ostrzegawczej P-6 występującej na wysokości planowanego zjazdu, a przed linią podwójną ciągłą P-4. Wskazać należy, że linia P-6 jest to linia rozdzielająca pasy ruchu i uprzedzająca o zbliżaniu się do linii ciągłej, w której kreski są dłuższe od przerw, przez którą przejeżdżanie jest zabronione, lub uprzedzająca o zbliżaniu się do miejsca niebezpiecznego. W związku z powyższym organ powinien wyjaśnić rozbieżność w ocenie stanu faktycznego i prawnego działki skarżących i działki sąsiedniej, skoro linia P-6 znajduje się również przed działką oznaczoną nr [...], która w interpretacji przyjętej przez organ, też znajduje się w strefie oddziaływania, a posiada ona indywidualny zjazd. Działka ta znajduje się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej jak działka sąsiednia.
Trafnie zatem w skardze podniesiono, że organ nie tylko nie odniósł się merytorycznie do przedstawionej argumentacji faktycznej i prawnej oraz, że w ogóle nie badał okoliczności faktycznej braku dostępu nieruchomości gruntowej do drogi publicznej, która to z racji na powyższe argumenty, stanowi okoliczność istotną dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż może stanowić o zastosowaniu wyjątku wskazanego w przepisie § 9 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia. Kwestię tę organ pominął.
Z tych względów Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., co w konsekwencji doprowadziło też do niewłaściwego zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Rozpoznając sprawę ponownie organ zastosuje się zatem do wskazań zawartych w wyroku.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji, przyjmując, że wydane zostały z naruszeniem ww. przepisów prawa, a uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pkt II. wyroku został orzeczony na podstawie art. 152 p.p.s.a, natomiast pkt III. na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło