II FZ 255/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1164/13 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 czerwca 2013 r. nr (...) w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia R. S. (dalej: skarżący, strona) jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2014 r. (sygn. akt I SA/GL 1164/13), mocą którego odrzucono zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału tego Sądu z dnia 23 września 2014 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W motywach orzeczenia Sąd podał, że 23 września 2014 r. Przewodniczący Wydziału I w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach wydał zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego R. S. z dnia 8 sierpnia 2014 r. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Na to zarządzenie skarżący wniósł zażalenie z dnia 3 października 2014 r. W dniu 9 października 2014 r. Przewodniczący Wydziału I zarządził wezwanie skarżącego: a) do uzupełnienia braku formalnego zażalenia poprzez złożenie jego odpisu dla doręczenia organowi; b) do uiszczenia wpisu od zażalenia. W wezwaniach zaznaczono, że należy je wykonać w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Doręczono je skarżącemu w dniu 15 października 2014 r. W dniu 23 października 2014 r. skarżący wniósł dwa pisma: jedno zawierało wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a drugie zostało oznaczone jako zażalenie, niemniej jednak miało odmienną treść, niż zażalenie uprzednio wniesione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zażalenie skarżącego z dnia 3 października 2014 r. podlega odrzuceniu, wskutek bezskutecznego upływu terminu do wykonania wezwań do uzupełnienia jego braku formalnego i uiszczenia wpisu od tego pisma. Jako podstawę prawną takiego stanowiska Sąd wskazał art. 47 § 1, art. 49 § 1, art. 49 § 2 zd. 1 oraz art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), który w oparciu o art. 197 § 2 P.p.s.a. do zażaleń stosuje się odpowiednio, a także art. 230, art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. Sąd wskazał, że skarżący otrzymał wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zażalenia oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od tego zażalenia 15 października 2014 r., więc wezwania te powinien wykonać najpóźniej 22 października 2014 r. Tymczasem skarżący ustosunkował się do tych wezwań w dniu 23 października 2014 r., a zatem po terminie. Co więcej, nawet wówczas nie przedstawił żądanego odpisu zażalenia, lecz pismo, które – pomimo oznaczenia – miało treść odmienną niż zażalenie. Nawet więc gdyby pismo to zostało wniesione w terminie, wezwanie nie zostałoby wykonane. W rezultacie brak formalny zażalenia nie został uzupełniony w wyznaczonym terminie, co stanowiło wystarczającą przesłankę odrzucenia zażalenia. Nie był to jednak jedyny powód tego rozstrzygnięcia, bowiem skarżący nie wykonał w terminie także wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia (wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożył po upływie tego terminu). Sąd wyjaśnił, że wniosek taki wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a zatem nie obejmuje zwolnienia od kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Dlatego wystąpienie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych przez wezwanego do uiszczenia opłaty sądowej po uprawomocnieniu się zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia tej opłaty nie chroni wezwanego przed ujemnymi konsekwencjami niewykonania takiego wezwania. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący stwierdził, że sąd odrzucił jego zażalenie mimo złego stanu zdrowia i sytuacji materialnej. Podkreślił, że mimo niepełnosprawności i leczenia się w przychodni neurologicznej sąd odrzuca jego wnioski o pomoc prawną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym postępowaniu jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 listopada 2014 r., w którym odrzucono zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału tego Sądu z dnia 23 września 2014 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny nie może w tym postępowaniu badać, czy skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy (jak to skarżący ujął, pomocy prawnej). Tymczasem argumentacja zawarta w zażaleniu jest ograniczona wyłącznie do okoliczności związanych z sytuacją materialną i zdrowotną skarżącego; nie dotyczy zaś przyczyny odrzucenia zażalenia, tj. nieuzupełnienia dwóch braków formalnych tego środka odwoławczego. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia dwóch braków formalnych zażalenia z dnia 3 października 2014 r., czego w terminie nie uczynił. To obligowało Sąd pierwszej instancji do jego odrzucenia, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 220 § 3 P.p.s.a. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., zażalenie oddalił.