II SA/Go 993/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-12-18

Skład orzekający: Marek Szumilas, Ireneusz Fornalik, Jacek Jaśkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zredukował powierzchnię działki rolnej kwalifikującą się do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktycznie użytkowaną rolniczo, w tym obszary niekwalifikujące się do płatności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zredukowały powierzchnię kwalifikującą się do płatności ONW. Stwierdzono, że płatności te przysługują do faktycznie użytkowanych rolniczo działek rolnych, a ich powierzchnia musi mieścić się w granicach działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Różnice wynikające z kontroli terenowej, w tym obszary niekwalifikujące się do płatności (np. zakrzaczone, zadrzewione), uzasadniają redukcję przyznanej kwoty. Organy prawidłowo zastosowały przepisy unijne i krajowe dotyczące identyfikacji działek rolnych i obliczania płatności.
Stan faktyczny
Rolnik Z.S. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2012. W trakcie kontroli stwierdzono różnicę między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną powierzchnią działki rolnej. Organy administracji, uwzględniając wyniki kontroli i przepisy unijne, przyznały płatność pomniejszoną o kwotę wynikającą z różnicy powierzchni. Rolnik wniósł odwołanie, a następnie skargę do sądu, kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych i zastosowanie przepisów prawa, zarzucając m.in. naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących powierzchni kwalifikującej się do płatności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Dnia 15 lutego 2012 roku Z.S. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2012 rok. Dnia 3 lipca 2013 roku wnioskodawca cofnął wniosek w części, co wynikało z przejęcia przez inną osobę, S.S. działek ewidencyjnych nr [...] położonych w [...]. Z uwagi na to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW w części dotyczącej działek C, D, F, G, GG, I, K, Ł, M, dlatego wniosek był rozpatrywany odnośnie działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej [...]. Dnia [...] sierpnia 2012 roku inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w gospodarstwie Z.S., informując go o tym uprzednio. Na podstawie wyników powyższej kontroli Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (15,00 ha) a powierzchnią stwierdzoną (14,56 ha) dla jednolitej płatności obszarowej wynoszącą 0,44 ha, przy czym różnica ta wyrażona w procentach wyniosła 3,02 %. W świetle powyższych ustaleń, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Z.S. płatność z tytułu ONW na rok 2012 w wysokości 2.448,72 zł, pomniejszoną o kwotę 157,52 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Jednocześnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW w części dotyczącej działek GG, F, K, D, G, I, M, C, Ł. W oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, art. 6 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz z art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dokonał ustalenia I powierzchni działek rolnych, do której przysługują płatności ONW. W przypadku działki "A" dokonano redukcji powierzchni stwierdzonej do wartości powierzchni znajdującej się w j granicach działki referencyjnej powierzchnię 0,44ha. Stosując przepis art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 65/2011 wyliczenie płatności nastąpiło dla obszaru 14,56 ha pomniejszoną o różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną do płatności. Od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Z.S. wniósł odwołanie, w którym zarzuca w/w decyzji: naruszenie art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez przeprowadzenie niedostatecznie wnikliwego postępowania, czego następstwem jest wadliwe zastosowanie przepisu prawa materialnego; naruszenie art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ; naruszenie art. 37 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 poprzez jej niezastosowanie; naruszenie art. 34 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez jego niezastosowanie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż kwestią sporną są ustalenia faktyczne dotyczące działki rolnej "A" (położonej na działce ewidencyjnej [...]), z której wykluczono powierzchnię 0,44 ha. Powyższe wykluczenie organ I instancji dokonał na podstawie ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych. Pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności dokonano przy pomocy urządzenia GPS. Ślad pomiaru urządzeniem GPS został naniesiony na ortofotomapę w systemie LPIS, a następnie został wygenerowany i wydrukowany szkic obrazujący pomiar działki rolnej na przedmiotowej ortofotomapie. Ze szkicu wynika, iż do kwalifikowanego obszaru działki rolnej "A" nie został włączony pas gruntu rolnego, który nie jest terenem kwalifikującym się do płatności, co potwierdzają fotografie. Zastosowano również kod nieprawidłowości DR50 - granice uprawy wykraczają poza granicę działki referencyjnej. Przyznanie płatności do części działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej niezadeklarowanej przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności ONW, byłoby naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. oraz § 2 pkt 1 i § 3 ust. 1 Rozporządzenia ONW. Dlatego zredukowano powierzchnię działki rolnej wyłącznie do jej obszaru mieszczącego się w granicach odniesienia działki nr [...], tj. do wartości 14,56 ha. Organ wskazał, że płatności ONW przyznawane są zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia ONW, który ustala płatność jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Zgodnie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia ONW płatności ONW przyznawane są do powierzchni działki rolnej. Źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli administracyjnej. Przy weryfikowaniu powierzchni nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne położone w granicach działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o płatności, ponieważ to do tych terenów przysługują płatności ONW. Organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej powierzchnia uprawniona do płatności ONW jest o 0,44 ha mniejsza niż całkowita powierzchnia zadeklarowana we wniosku. W związku z tym przypadku płatności ONW różnica między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym wyniosła 3,02%. Wobec tego organ zastosował art. 16 ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) 65/2011, który stanowi, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3% albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Organ drugiej instancji dokonał własnego obliczenia wysokości płatności, które okazało zbieżność z wyliczeniem organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że powierzchnia referencyjna działki ewidencyjnej określona w oparciu o system informacji geograficznej nie może stanowić jedynej powierzchni uznawanej za kwalifikowaną wskazał, iż weryfikacja powierzchni zgłoszonych we wniosku, uprawniających do płatności następuje na podstawie wszelkich metod zmierzających do poprawnej analizy danych w ramach tzw. kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu, które w oparciu o bazę referencyjną LPIS zostały zweryfikowane. Odnośnie zarzutu przyjęcie niedopuszczalności przyznania płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchni referencyjnej organ odwołał się do art. 34 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stwierdzając, że nie można przyjąć, iż na podstawie w/w przepisu dopuszczalne jest przyznanie płatności do powierzchni wykraczającej pozą powierzchnię referencyjną. Natomiast odnośnie naruszenia art. 37 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie płatności ONW organ wyjaśnił, że przyczyną wykluczenia powierzchni z płatności ONW był fakt zadeklarowania większej powierzchni użytków rolnych na działce ewidencyjnej nr [...] (działka A), niż wynosiła faktyczna powierzchnia użytkowana rolniczo na deklarowanej działce ewidencyjnej. Organ podkreślił, że płatności ONW mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Uznaniowość prowadziłaby bowiem do nierównego traktowania producentów Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR Z.S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości podnosząc następujące zarzuty: naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 KPA), zasady praworządności (art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW) ora zasady pogłębiania zaufania (art. 8 KPA) oraz naruszenie, a to art. 37 ust. rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 poprzez niewłaściwe zastosowanie wynikające z mylnego wyboru normy prawnej wyrażonej w art. 6 ist. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 podczas gdy podstawę prawną przyznania płatności ONW do pełnej powierzchni, na której stwierdzono istnienie zadeklarowanej uprawy, jako "wykorzystywanych użytków rolnych". Skarżący podniósł zarzut prawidłowości i legalności zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim organ przyznał skarżącemu płatności bezpośrednie z uwzględnieniem pomniejszeń a to z powodu wykluczenia części powierzchni zadeklarowanych do płatności działek. Organy bowiem pominęły moc dowodową ustalenia z kontroli i dla działki rolnej A wpisano powierzchnię stwierdzoną uprawy 15,00 ha. Redukcja powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności do obszaru działki [...] tj. do wartości 14,56 ha jest w istocie próbą dopasowania ustaleń faktycznych do przewidywanego przez organ wyniku sprawy. Pomimo szeregu uwarunkowań: zakrzaczenia, zadrzewienia, hałdy ziemi, zadeklarowana uprawa istniała na obszarze 15,00 ha, który beneficjent traktował jako działkę rolną pomieszczoną w granicach działki ewidencyjnej nr [...]. Stwierdzone przez inspektorów nieprawidłowości nie wpływają na to, jaka powierzchnia powinna być uznana za kwalifikującą się do wnioskowanych przez beneficjenta płatności. Powierzchnia działki referencyjnej wynikająca z danych GIS nie może mieć charakteru absolutnie wiążącego i deprecjonującego fakty wynikające z oględzin skoro nie można wykluczyć niedokładności ortofotomapy. Może się zdarzyć, że wektoryzacja nie została przeprowadzona wystarczająco precyzyjnie. Należy uwzględnić, że obszar wykluczenia czyli 0,44 ha jest stosunkowo niewielki dla działki A. Zdaniem skarżącego na organie spoczywał obowiązek przeprowadzenia analizy ustaleń faktycznych i przedstawienia toku rozumowania aby przekonać stronę, że o jej prawach i obowiązkach rozstrzygnął z uwzględnieniem poszczególnych okoliczności istotnych w indywidualnej sprawie, i sposób załatwienia sprawy jest obiektywnie słuszny. Jednak zaskarżona decyzja temu nie sprostała. W skardze wskazano, że bezzasadnie pominięto przepis art. 37 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, w świetle którego skoro grunty zadeklarowane przez beneficjenta w całej swej powierzchni były wykorzystywane na cele rolnicze to z samego tego faktu kwalifikują się do przyznania płatności ONW, bez względu na różnice do powierzchni działek referencyjnych ujętych w GIS. Zredukowanie powierzchni działki rolnej wyłącznie do działki nr [...], tj. do wartości 14,56 ha nie znajduje oparcia zarówno w prawie krajowym jak i w prawie unijnym. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW stanowi o powierzchni "gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ON W nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Choć § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW przewiduje przyznanie płatności ONW do powierzchni działki rolnej, definiowanej przez art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jako zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, to nawet powyższe regulacje nie wykluczają przyznania płatności ONW do powierzchni, która faktycznie jest użytkowana rolniczo (w okolicznościach sprawy 15,00 ha), nawet jeżeli według danych z systemu LPIS granice powierzchni uprawionej przez skarżącego przekraczają granice odniesienia tego fragmentu powierzchni, która przez Agencję na podstawie danych GIS jest traktowana jako działka rolna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku poz. 270), dalej przywoływanej jako p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Unormowania prawne określające warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zawiera ustawa z dnia 7 marca 2007 roku wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 roku, nr 64, poz. 427) i wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a tej ustawy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.), w dalszej części nazywane jako rozporządzenie ONW. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia płatność ONW przysługuje rolnikowi, w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16), zwanemu dalej "rolnikiem": 1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w: a) art. 14 ust. 2 tiret drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 roku W sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26 czerwca 1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 roku W sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005"; 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 grudnia 2009, str. 654), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha; 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha; 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 roku w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005, str. 1, z późn. zm.). Mając na uwadze cytowane przepisy należy zgodzić się interpretacją organu przedstawioną w zaskarżonej decyzji, że płatność ONW jest przyznawana do powierzchni działek rolnych lub ich części. Generalną zasadą jest, że postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych wszczynane jest na żądanie strony, która składa wniosek o przyznanie tej płatności (art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu obszarów wiejskich). Wystąpienie z wnioskiem obliguje organ do przeprowadzenia kontroli wniosku i zawartych w nim informacji, m.in. poprzez przeprowadzenie kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Z każdej kontroli przeprowadzonej na miejscu sporządza się sprawozdanie, według przewidzianych wymogów (art. 32 ust. 1 rozporządzenia). W świetle powyższego stwierdzić należy, że organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która to najpełniej jest w stanie oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku. Odnotować też trzeba, że na zasadzie art. 54 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, przy czym informacje o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach są rolnikowi przedkładane. Z kolei, z przepisu art. 31 ust. 6 ustawy wynika, że z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009. W przypadku natomiast, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może on zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu (ust. 7). Okolicznością niesporną w sprawie jest fakt zgłoszenia przez skarżącego dla płatności ONW w 2012 roku w złożonym wniosku działki nr [...]. Dnia [...] sierpnia 2012 roku inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w gospodarstwie Z.S., stwierdzając różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (15,00 ha) a powierzchnią stwierdzoną (14,56 ha) dla jednolitej płatności obszarowej wynoszącą 0,44 ha, przy czym różnica ta wyrażona w procentach wyniosła 3,02 %. Z pomiarów dokonanych urządzeniem GPS, których wyniki naniesiono na ortofotomapę wynika, iż do kwalifikowanego obszaru działki rolnej "A" nie został włączony pas gruntu rolnego położonego przy południowowschodniej granicy działki ewidencyjnej nr [...], jest to bowiem teren tymczasowo nie kwalifikujący się do płatności, co potwierdzają fotografie wykonane podczas czynności kontrolnych w dniu [...] sierpnia 2012 roku. Widoczne na fotografiach są pasy zakrzaczone oraz zachwaszczone z roślinnością wieloletnią oraz hałdy ziemi. Obszary zakrzaczone oraz zadrzewione opisane powyżej, zlokalizowane w granicach działki rolnej zadeklarowanej do płatności przez stronę są obszarami, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza w myśl § 2 pkt 1 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW stanowiącego, że płatność ONW jest przyznawana rolnikowi do działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, użytkowanych jako wykorzystywane użytki rolne, o których mowa w art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu organ słusznie uznał, iż powierzchnię działki rolnej wskazanej dla omawianej dopłaty, należy zredukować wyłącznie do jej obszaru mieszczącego się w granicach odniesienia działki nr [...], tj. do wartości 14,56 ha pomimo, iż strona zadeklarowała dla tej działki powierzchnię uprawy 15,00 ha. Podczas prowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono, zgodnie ze wskazaniem Z.S., że użytki rolne prowadzone na działce [...] wykraczają poza jej granice. Beneficjent domagał się wliczenia tego areału, przylegającego do północnej oraz północno zachodniej granicy działki, do zadeklarowanego obszaru 15 ha, dla którego domagał się dopłaty ONW. W ocenie Sądu, organ zasadnie odmówił takiego doliczenia. We wniosku o dopłatę ONW za rok 2012, Z.S. zadeklarował działkę nr [...] w pełnym jej areale, tymczasem pas gruntu przylegający do północnej i północno zachodniej granicy działki [...] znajduje się w granicach innych działek [...], które ani w całości, ani w części nie zostały zadeklarowane do dopłat. Niezależnie od powyższego wskazać należy na przepis art. 16 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/211 z dnia 27 stycznia 2011 roku (Dz.U.UE.L.2011.25.8) zatytułowany – Zmniejszenia i wykluczenia w odniesieniu do wielkości obszaru, który w ust. 1 stanowi, iż: jeżeli stwierdzi się, że zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw jest większy niż obszar zadeklarowany we wniosku o płatność, do obliczania pomocy stosuje się obszar zadeklarowany. Jak powiedziano obszarem zadeklarowanym do przedmiotowej dopłaty była działka [...]. Definicję legalną działki rolnej zamieszczono w Rozporządzeniu Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku Ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65) stanowiąc w art. 2 pkt 1, że: "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej. W art. 6 dotyczącym identyfikacji działek rolnych, w ust. 1 akapit 1 oraz 3 zapisano, że system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej. Definicja legalna działki referencyjnej została zamieszczona w art. 2 pkt 27 Rozporządzenia 1122/2009, który stanowi: "działka referencyjna" oznacza wyznaczony obszar geograficzny, któremu przypisany jest niepowtarzalny numer identyfikacyjny zarejestrowany w GIS w systemie identyfikacji państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia (WE) nr 73/2009; Zestawienie wszystkich przywołanych przepisów wskazuje, że dopłaty ONW przysługują wyłącznie do zgłoszonych działek rolnych znajdujących się na działkach ewidencyjnych lub ich częściach i nie mogą wykraczać poza tak ściśle określone granice, nawet jeżeli jednolita uprawa znalazła się na obszarze sąsiednich działek ewidencyjnych, które jednak nie zostały zgłoszone. Odmienny pogląd umożliwia rolnikowi, w przypadku gdy obszar upraw okaże się mniejszy od zadeklarowanego, wskazanie każdej innej części jego własności dla uzupełnienia brakującego areału, w rezultacie prowadziłoby do braku stabilności i przejrzystości zasad przyznawania dopłat. W podsumowaniu tej kwestii należy wskazać, że nie istniały przeszkody, aby Z.S. zgłosił do dopłat ONW na rok 2012 części działek [...] w każdym bądź razie takich przeszkód nie wskazał. Wskazany w skardze przepis art. 37 ust 1 Rozporządzania Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U.UE.L.2005.277.1) w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) stanowiąc, że płatności z tytułu naturalnych utrudnień na obszarach górskich oraz płatności na innych obszarach z utrudnieniami, przewidzianych w art. 36 lit. a) ppkt i) oraz ii) udziela się rocznie na hektar wykorzystywanych użytków rolnych (zwanych dalej "WUR") w rozumieniu decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. odnoszącej się do definicji cech charakterystycznych, listy produktów rolnych, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, odnoszących się do badań statystycznych w zakresie struktury gospodarstw rolnych(19). Płatności powinny rekompensować dodatkowe koszty rolników oraz utracone dochody związane z utrudnieniami dla produkcji rolnej na danym obszarze. Powyższa treść tego przepisu wskazuje na jego ogólny charakter, mianowicie ustanawiający wsparcie dla utrudnień związanych z prowadzeniem upraw. Wskazana w tym przepisie zasada odpłatności na hektar wykorzystywanych użytków rolnych, została zachowana przez organy obydwu instancji. Ustanowione później przepisy prawa unijnego oraz krajowego określają sposób obliczania wsparcia, tak jak zostało przedstawione wyżej. Przepis powyższe ustanawiają zasady wiarygodnej identyfikacji działek rolnych w tym obowiązek dokładnego określenia we wniosku szczegółowych danych identyfikujących lokalizację działki, której dotyczy wniosek o dopłatę i umożliwiających jej precyzyjny pomiar. Z tej racji zarzut skargi naruszenia art. 37 ust. 1 nie może się ostać. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, dla obliczenia obszaru zadeklarowanej działki [...] organ posłużył się ortofotomapą. Dla identyfikacji działek powołany wyżej przepis art. 6 Rozporządzenia nr 1122/2009 odsyła do art. 17 Rozporządzenia nr 73/2009, który stanowi: System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Ortofotomapa posiada skalę gwarantującą dokładność pomiaru działek na poziomie 0,25-0,5 metra, nadto mogą powstać niedokładności związane, np. z rozkładem cieni. Skoro nie można wykluczyć błędu w zakresie jej sporządzania, dlatego powierzchnię działek rolnych należy ustalać na podstawie wszelkich odpowiednich metod wyznaczonych przez właściwy organ. Kontrola i wykonane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Skoro o obszarze działek rolnych decydują rolnicy, organ za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników weryfikuje wskazany obszar. Tym samym raport z kontroli ma decydujące znaczenie jeśli chodzi o dane dotyczące powierzchni działek rolnych. Podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza automatycznie, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych (por. glosa Elżbiety Kremer do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008r., sygn. II GSK 295/07, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1/2009). Podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu w dniu [...] sierpnia 2012 roku dokonano obmiarów obszaru zadeklarowanej działki niekwalifikujący się do płatności. Dla potwierdzenia istnienia takich obszarów wykonano zdjęcia fotograficzne znajdujące się w aktach administracyjnych, natomiast dla obliczenia ich powierzchni dokonano obmiarów. Z zapisów zamieszczonych w znajdującym się w aktach administracyjnych raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr dokumentu [...] w części dotyczącej pomiaru powierzchni i obwodu działki rolnej, wskazano zastosowany sprzęt pomiarowy, a to; odbiornik GPS, odbiornik GPS z zastosowaniem sieci ASG-EUPOS, tachometr elektroniczny, taśmę mierniczą, także przy zastosowaniu odbiornika GPS, pomiar na podstawie wektoryzacji ortofotomapy. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji ślad pomiaru urządzeniem GPS został naniesiony na ortofotomapę w systemie LIPS, a następnie został wygenerowany i wydrukowany szkic obrazujący pomiar działki rolnej na ortofotomapie. Prawidłowo organy przyjęły wyniki kontroli jako miarodajne dla dokonania ustaleń i brak jest podstaw dla kwestionowania ich jako uzyskiwanych z pominięciem innych dowodów. W ocenie Sądu zastosowane przez organ sposoby pomiaru gwarantują całkowitą dokładność, wykluczającą błędy jakie mogą powstać przy zastosowaniu wyłącznie ortofotomapy. Wyliczenie zatem obszaru niekwalifikującego się do płatności ONW na rok 2012 jest właściwe. Ocena powyższa dotyczy także obszaru upraw wykraczającego poza granice działki [...]. Tym samym obszar faktycznie użytkowany przez wnioskodawcę został ustalony zgodnie z wynikami kontroli. Zgodnie z art. 16 ust. 3 akapit drugi Rozporządzenia nr 65/2011, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Stosownie zaś do treści ust. 5 tego przepisu, w przypadku o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3% albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeśli wspomniana różnica przekracza 50%, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem. Na podstawie art. 16 ust. 7, kwota wynikająca z wykluczeń przewidzianych w ust. 5 akapit trzeci oraz ust. 6 akapit drugi niniejszego artykułu zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006. W ocenie Sądu, w świetle powyższych przepisów i ustaleń faktycznych wyliczenie wysokości płatności ONW, po uwzględnieniu zmniejszenia płatności jest prawidłowe. Przepis ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w art. 21 ust. 1 stanowi, iż do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Agencja jednak nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy spoczywa zatem obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W ocenie Sądu z akt administracyjnych sprawy wynika, że organy nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym w art. 7, 8, 77, 80 k.p.a., podjęły działania w interesie skarżącego. Zarzut skargi naruszenia art. 7 k.p.a. okazał się niezasadny. Z tej racji, z uwagi na prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, należy zgodzić się z twierdzeniami organu przedstawionymi w zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim stwierdzić należy, że organ słusznie uznał, iż kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy. Składając wniosek o przyznanie płatności producent rolny winien wskazać powierzchnię rzeczywistą spełniającą wymagania przepisów prawa. Powierzchnia faktyczna deklarowana do przyznania płatności winna być przez wnioskodawcę zweryfikowana, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w obrysie użytkowanej powierzchni na załączniku graficznym, z wyłączeniem terenów niekwalifikujących się do objęcia płatnościami (takich jak tereny zadrzewione, zakrzaczone oraz zachwaszczone z roślinnością wieloletnią ,hałdy ziem, zabudowania, drogi, rzeki, inne zbiorniki wodne). Organ ostatecznie prawidłowo ustalił obszar działki rolnej kwalifikującej się do dopłaty z tytułu ONW w 2012 roku i powołując się w zaskarżonej decyzji na właściwe przepisy prawa prawidłowo wyliczył wysokość płatności. Organ odwoławczy prawidłowo przeanalizował stan sprawy oraz ocenił uwagi zgłaszane w odwołaniu. Sąd nie dopatrzył się nadto naruszenia przez organy art. 107 § 3 kpa. Art. 107 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, iż każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślić należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia kryteria art. 107 § 1 i 3 k.p.a.. Powołany przepis stanowi, iż każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ drugiej instancji odniósł się w sposób prawidłowy do wszystkich zarzutów odwołania, wskazał też regulacje prawne. Mając na uwadze powyższe rozważania i wnioski, Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje organów obu instancji zostały wydane prawidłowo, bez naruszenia przepisów wspólnotowych i krajowych powołanych w skardze. W tym stanie sprawy należało uznać skargę za bezzasadną i orzec o jej oddaleniu z powołaniem na przepis art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło