II SA/Go 992/13

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-12-18

Skład orzekający: Marek Szumilas, Ireneusz Fornalik, Jacek Jaśkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia, że faktyczna powierzchnia uprawy rolnej przekracza granice działki ewidencyjnej zadeklarowanej we wniosku o płatność, można przyznać płatność do części uprawy wykraczającej poza te granice?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że płatność obszarowa może być przyznana jedynie do powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, które zostały zidentyfikowane i zgłoszone w ramach danego wniosku. Przyznanie płatności do części uprawy przekraczającej granice zidentyfikowanej działki ewidencyjnej jest niedopuszczalne, gdyż prowadziłoby do obejścia wspólnotowego systemu identyfikacji gruntów objętych pomocą i naruszałoby zasadę jednolitego stosowania prawa unijnego.
Stan faktyczny
Rolnik Z.S. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W trakcie postępowania stwierdzono różnicę między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią uprawy, a także obszary zakrzaczone i nieużytkowane na części działki. Organy administracji przyznały płatność pomniejszoną o kwotę wynikającą z tych nieprawidłowości, uznając, że część uprawy wykraczała poza granice działki ewidencyjnej. Rolnik zakwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie zasad postępowania i błędną ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r.,nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. 1. Dnia 15 maja 2012r. Z.S. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012 rok. Dnia [...] lipca 2013 r. wnioskodawca cofnął wniosek w części, co wynikało z przejęcia przez inną osobę działek ewidencyjnych nr [...] położonych w gminie [...]. Do pisma załączył umowę dzierżawy z dnia [...] czerwca 2012 r., w myśl której działki nr [...] oddał do używania wskazanej wyżej osobie. W tym zakresie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności ONW w części dotyczącej działek C, D, F, G, GG, I, K, Ł, M. Dnia [...] sierpnia 2012 r. inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w gospodarstwie Z.S.. Na podstawie wyników powyższej kontroli Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (15,00 ha) a powierzchnią stwierdzoną (14,56 ha) dla jednolitej płatności obszarowej wynoszącą 0,44 ha, przy czym różnica ta wyrażona w procentach wyniosła 3,02 %. W świetle powyższych ustaleń, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Z.S. płatność na rok 2012 w wysokości 12.912,01 zł, w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości 10.014,58 zł wynikającą z potrącenia płatności o kwotę 644,21 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości 2.897,43 zł wynikającą z potrącenia płatności o kwotę 186,38 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Jednocześnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie w sprawie przyznania JPO w części dotyczącej działek GG, F, K, D, G, I, M, C, Ł oraz postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności podstawowej w części dotyczącej działek C1, GG1, K1, I1, D1, G1, F1, M1, Ł1. Jak wskazał organ powierzchnia uprawniona do płatności została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz na podstawie art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Ze względu na fakt, że w przypadku zarówno jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) powierzchnia stwierdzona jest mniejsza niż powierzchnia deklarowana we wniosku z dnia [...] maja 2012 r. oraz różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną jest większa niż 3% ale nie większa niż 20%, płatności w niniejszej sprawie przyznano zgodnie z przywołanym przepisem art. 58 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. 2. Od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Z.S. wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 7 ust 1 pkt 2 i ust 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164) poprzez wykluczenie – jako niekwalifikowanych części powierzchni działek, które to części według ortofotomap przekraczały powierzchnię działek referencyjnych; - naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.) oraz zasady praworządności (art. 3 ust 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) poprzez przeprowadzenie niedostatecznie wnikliwego postępowania, co powoduje wadliwość postępowania, czego następstwem jest wadliwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, - naruszenie art. 124 ust 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009 poprzez przyjęcie, że do przyznania płatności obszarowych w 2011 r. niezbędnym jest wykazanie dobrej kultury rolnej wnioskowanych działek na dzień 30 czerwca 2003 r. oraz poprzez przyjęcie, że zawarte w systemie informacji geograficznej dane stanowią wyłączną podstawę do określenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Nadto wniósł o ponowny fizyczny pomiar działki A/A1 poprzez dokonanie go na gruncie, w szczególności przeprowadzenie oględzin tej działki oraz sprostowanie map dotyczących działki o powierzchnie wykorzystywane rolniczo w 2012 r. 3. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, że kwestią sporną w sprawie były ustalenia faktyczne dotyczące działki rolnej "A" (położonej na działce ewidencyjnej [...]), z której wykluczono powierzchnię 0,44 ha. Z pomiarów dokonanych urządzeniem GPS, których wyniki naniesiono na ortofotomapę wynika, że do kwalifikowanego obszaru działki rolnej "A" nie został włączony pas gruntu rolnego położonego przy południowowschodniej granicy działki ewidencyjnej nr [...], jest to bowiem teren tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, co potwierdzają fotografie wykonane podczas czynności kontrolnych w dniu [...] sierpnia 2012 r. Widoczne na nich są pasy zakrzaczone oraz zachwaszczone z roślinnością wieloletnią oraz hałdy ziemi. Obszary zakrzaczone oraz zadrzewione opisane powyżej, zlokalizowane w granicach działki rolnej zadeklarowanej do płatności przez stronę są obszarami, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza w myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowiącego, że wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Obszary zakrzaczone i zadrzewione występujące w granicach działek rolnych deklarowanych przez Stronę do płatności, nie poddawane zabiegom agrotechnicznym (co wynika ze sporządzonej podczas kontroli dokumentacji fotograficznej), nie spełniają wymogów wskazywanych wymogów, a zatem nie mogły zostać zakwalifikowane do płatności. Ponadto w przypadku działki rolnej "A" stwierdzono, że granice uprawy wykraczają poza granicę działki referencyjnej, nastąpiło przesunięcie śladu uprawy względem granic odniesienia. Część granic uprawy na działce A wykracza poza granicę działki nr [...] i obejmuje niedeklarowaną działkę nr [...]. Przyznanie płatności do części działki rolnej położonej w obrębie niedeklarowanej przez producenta rolnego działki ewidencyjnej, byłoby naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W tym stanie rzeczy organ uznał, że powierzchnię działki rolnej A należy zredukować wyłącznie do jej obszaru mieszczącego się w granicach odniesienia działki nr [...], tj. do wartości 14,56 ha pomimo, iż strona zadeklarowała dla tej działki powierzchnię uprawy 15,00 ha. Organ wskazał, że zgodnie z definicją określoną w art. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha, a więc zasadniczo różni się od definicji użytków rolnych określonych w przepisach wykonawczych, na podstawie których określane są powierzchnie użytków rolnych w EGiB. Zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności bezpośrednich. Działki rolne mogą być zlokalizowane tylko na niektórych użytkach rolnych, co oznacza, że nie są to tożsame pojęcia. Tym samym nie można pojęcia działki ewidencyjnej, bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego, traktować jako równoznacznego z pojęciem działki rolnej. Relacje pomiędzy działką rolną a działką ewidencyjną mogą się różnie kształtować. Działka rolna może, ale nie musi zajmować całej powierzchni działki ewidencyjnej, może też być położona na kilku graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych, może także na jednej działce ewidencyjnej znajdować się kilka działek rolnych. Zatem powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli administracyjnej. Przy weryfikowaniu powierzchni nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne położone w granicach działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o płatności, ponieważ to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. Do działek rolnych A/A1 płatności nie mogły zostać przyznane do całości deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności z dnia [...] maja 2012 r. obszarów, albowiem działki nie spełniają (na całości deklarowanej powierzchni) wymagań określonych w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy, art. 2 lit. c Rozporządzenia nr 73/2009 oraz § 1 ust. 1 pkt 1 oraz § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. nr 39, poz. 211). Organ odwoławczy podzielił ustalenia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (15,00 ha) a powierzchnią stwierdzoną (14,56 ha) dla jednolitej płatności obszarowej wynosi 0,44 ha, tj. 3,02 %, a także doszedł do podobnych wniosków, jeśli chodzi o kwotę przysługujących stronie płatności. W tej sytuacji zastosowanie w sprawie znalazł art. 58 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyłączeniem pomocy z tytułu ziemniaków skrobiowych i nasion, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcje 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art: 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub 2 ha, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. 4. Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR Z.S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady praworządności (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.) poprzez ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z przekroczeniem granic swobodnej jego oceny poprzez nieuwzględnienie ustaleń ujętych w raporcie z kontroli na miejscu, a wskazujących, że obszar o powierzchni 15,00 ha był w pełni użytkowany rolniczo, pomimo że na pewnych fragmentach działki ewidencyjnej występowały zadrzewienia, zakrzaczenia czy rośliny wieloletnie. Skarżący zakwestionował decyzję w zakresie, w jakim organ przyznał płatności bezpośrednie z uwzględnieniem pomniejszeń (w wysokości dwukrotności płatności w przeliczeniu na powierzchnię nieuwzględnioną przez organ tj. 0,44 ha), z powodu wykluczenia części powierzchni zadeklarowanych do płatności działek. Jego zdaniem organy dokonały dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez pominięcie mocy dowodowej ustalenia z kontroli na miejscu, której wyniki ujęto w protokole nr [...] i dla działki rolnej A wpisano powierzchnię stwierdzoną uprawy 15,00 ha. Redukcja powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności do obszaru działki rolnej mieszczącego się w granicach odniesienia działki [...] tj. do wartości 14,56 ha jest w istocie próbą dopasowania ustaleń faktycznych do przewidywanego przez organ wyniku sprawy. Skarżący podkreślił, że choć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano szereg uwarunkowań stwierdzonych przez kontrolerów w terenie (zakrzaczenia, zadrzewienia, hałdy ziemi z roślinami wieloletnimi) to niewątpliwym pozostaje, że zadeklarowana przez beneficjenta uprawa istniała na obszarze 15,00 ha, który beneficjent traktował jako działkę rolną pomieszczoną w granicach działki ewidencyjnej nr [...]. Zatem stwierdzone przez inspektorów terenowych nieprawidłowości oznaczone w raporcie kodami DR51, DR 52 i DR 50 nie wpływają w żaden sposób na to, jaka powierzchnia powinna być uznana za kwalifikującą się do wnioskowanych przez beneficjenta płatności. Powierzchnia działki referencyjnej tj. wynikająca z danych GIS nie może mieć charakteru absolutnie wiążącego i deprecjonującego fakty wynikające z oględzin upraw beneficjenta. Wszak nie można wykluczyć niedokładności ortofotomapy co do pomiaru działek rolnych, przesądzających – zdaniem organów – o powierzchni referencyjnej, która wyłącznie może być uznana jako powierzchnia, do której organ może przyznać płatności zgodnie z wnioskiem beneficjenta. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U z 2012 r., Nr 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Oznacza to, że kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenia prawa o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. 6. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR przyznającą skarżącemu: jednolitą płatność obszarową oraz uzupełniającą płatność obszarową na rok 2012, pomniejszone z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości. Odnosząc się do podstaw prawnych kontrolowanej decyzji należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa (JPO) do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz.U.UE L z dnia 2 grudnia 2009 r. str. 27, określane dalej jako rozporządzenie nr 1121/2009) z tym, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie. W myśl art. 124 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009 powierzchnia użytków rolnych państwa członkowskiego, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji oraz w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Do celów niniejszego tytułu "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Natomiast w myśl art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1, które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Stosownie zaś do art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchnią gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE L z dnia 2 grudnia 2009 r., str. 65, powoływane dalej jako rozporządzenie nr 1222/2009), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. 7. Spór dotyczy tylko jednego elementu decyzji mianowicie stwierdzonej przez organy różnicy w powierzchni zadeklarowanej działki rolnej A nr [...] uwzględnionej w naliczeniu płatności do powierzchni 14, 56 ha zamiast zadeklarowanej przez skarżącego 15 ha. Na podstawie przeprowadzonych ustaleń organy uznały, że granica zadeklarowanej uprawy wykracza poza granice działki referencyjnej czyli, ujmując rzecz innymi słowami, faktyczna powierzchnia spornej uprawy jest większa, jednakże niezaliczona do płatności część uprawy przekracza ewidencyjne granice działki nr [...] zadeklarowanej we wniosku o płatność (obszar ten zaznaczono kolorem fioletowym na sporządzonej mapie). Natomiast faktyczna wielkość uprawy na działce referencyjnej jest mniejsza i wynosi 14, 56 ha. Przeciwko tej konkluzji strona skarżąca formułuje dwa zarzuty. Pierwszy dotyczy prawidłowości pomiarów powierzchni uprawy w obrębie wskazanej działki ewidencyjnej; drugi – dopuszczalności zaleczenia do powierzchni uprawy tej jej części, która wykracza poza granice ewidencyjne działki. Pierwszy zarzut ma charakter proceduralny i dotyczy prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez organy, drugi materialnoprawny i wiąże się z problemem identyfikacji działki rolnej w sformalizowanym systemie płatności. Wskazane kwestie determinują wynik sporu bowiem, w zależności od ich rozstrzygnięcia prowadzą do konsekwencji w postaci pomniejszenia albo niepomniejszenia płatności. Wielkość pomniejszenia jest już tylko wynikiem zastosowania określonego algorytmu, którego podstawy prawne i wynik nie budzą zastrzeżeń. 8. W istotnym dla sporu zakresie, odnoszącym się do kwestii powierzchni objętej systemem jednolitej płatności obszarowej wskazać należy, że zgodnie z art. 124 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, powierzchnię użytków rolnych państwa członkowskiego, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Jednakże, z treści akapitu pierwszego powołanego przepisu wynika, że "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Zgodnie zaś z ust. 2 art. 124 do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się między innymi wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach odsyła do akapitu pierwszego art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z którym "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. W postępowaniu o przyznanie płatności obszarowych istotne znaczenie ma bowiem rzeczywisty areał gruntów rolnych objętych wnioskiem i okoliczność utrzymywania ich w stanie zgodnym z normami w roku kalendarzowym, w którym beneficjent ubiega się o ich przyznanie. 9. Jeśli chodzi o rzeczywistą wielkość uprawy organ administracji obowiązany jest do przeprowadzenia m.in. kontroli administracyjnej pozwalającej na wykrycie nieprawidłowości oraz prowadzenia zintegrowanego systemu identyfikacji działek rolnych, ustanawianego na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Organ korzysta z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych - tzw. system LPIS (art. 30 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 14, art. 15 i art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 oraz art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004). Dodatkowo inne środki kontrolne administracyjne wniosków obszarowych - zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1122/2009 – uprawniają organy do weryfikacji zgodności upraw na działkach rolnych zadeklarowanych do przyznania płatności. W przedmiotowej sprawie pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności dokonano przy pomocy urządzenia GPS, zaś jego wyniki zostały naniesione na ortofotomapę. Nadto w trakcie kontroli została sporządzona dokumentacja fotograficzna potwierdzająca, że na części działki rolnej "A" ([...]) – 0, 44 ha stanowi teren zadrzewiony, zakrzaczony, zachwaszczony roślinnością wieloletnią lub nieużytkowany, nie kwalifikujący się do płatności w myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Analiza akt administracyjnych wskazuje, że powyższe ustalenia mają oparcie w materiale dowodowym sprawy. Ortofotomapa, będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Ortofotomapa gwarantuje wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie, co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni tzw. rzucie ortogonalnym. Charakteryzuje się określoną dokładnością położenia punktu i gwarantuje dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0,25m do 0,5m, co zapewnia dokładność pomiaru. Weryfikacji tych ustaleń służyły pomiary na dokonane przy użyciu urządzenia GPS i naniesione na mapę. Stan upraw potwierdzają również fotografie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 3 ust 2 pkt 3 i 4 ustawy, organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Oznacza to, że w postępowaniu o przyznanie płatności następuje osłabienie pozycji procesowej strony postępowania w stosunku do regulacji kodeksowej. Te zaś gwarancje, które obowiązują w postępowaniu o przyznanie płatności zostały zachowane. Strona była zawiadamiana o kontroli, znała jej wyniki i nie złożyła zastrzeżeń do przedstawionego jej raportu (art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Odnosząc się do zacytowanych przez stronę w uzasadnieniu skargi poglądów co do możliwej niedokładności ortofotomapy w zakresie pomiaru działek rolnych, przesądzających o powierzchni referencyjnej, która wyłącznie może być uznana jako powierzchnia, do której organ może przyznać płatności, czy też możliwej niedokładności wektoryzacji (po cieniach zamiast po miedzach), należy stwierdzić, że argumentacja ta w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku. Organy wywiodły swoje ustalenia faktyczne nie tylko z samej analizy ortofotomapy, lecz przede wszystkim z oględzin działek w terenie oraz dokonywanych w czasie tych oględzin pomiarów przy pomocy urządzenia GPS. Organy orzekające w sprawie dołożyły zatem należytej staranności w zakresie ustalenia powierzchni referencyjnej działek, stanowiącej podstawę do przyznania dopłat objętych wnioskiem. Tym samym w pełni uczyniły zadość zasadom wynikającym z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. Nie można również pominąć faktu, że argumentacja strony została zaczerpnięta z artykułu prasowego opisującego hipotetyczne sytuacje, jakie mogą się zdarzyć w przypadku pomiarów. Nie mają one jednak ona związku z niniejszą sprawą. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oceny materiału dowodowego nie można uznać za dowolną (art. 80 k.p.a.), zaś sam materiał należy uznać za wystarczający i kompletny (art. 77 § 1 k.p.a.). Zarzuty skarżącego w tym zakresie są bardzo ogólnikowe i nie podważają trafności dokonanych przez organy ustaleń. Z tych względów za niezasadny należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. 10. Odnosząc się do drugiego spornego problemu – pomniejszenia przyznania płatności ze względu na to, że część uprawy przekroczyła granice zadeklarowanej we wniosku działki nr "A" ([...]) faktyczna powierzchnia uprawy należy zgodzić się ze stanowiskiem organu. Zgodnie z powołanymi wyżej art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 płatność obszarowa przyznawana jest do powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Powierzchnia ta jest deklarowana we wniosku o przyznanie płatności, zaś dane działki rolne podlegają identyfikacji w ramach krajowego systemu ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009 działka rolna to zwarty obszar gruntu zgłoszony przez jednego rolnika. W myśl art. 6 tego rozporządzenia system identyfikacji działek rolnych, o których mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację danej działki. Na potrzeby systemu płatności odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. Wskazany przepis nakłada na państwa członkowskie obowiązek wiarygodnej identyfikacji działek rolnych, czemu służy, między innymi, podanie we wniosku szczegółowych danych identyfikujących lokalizację działki i umożliwiających jej pomiar. Z powołanych przepisów wynika, że kontrola i ustalenia stanu uprawy dotyczyć może tylko działki zgłoszonej do płatności i objętej danym wnioskiem. Jeśli faktyczna uprawa przekracza granice zidentyfikowanej i zgłoszonej w ramach danego wniosku działki przyznanie płatności w części przekraczającej dane identyfikacyjne tej działki nie jest dopuszczalne. Stanowisko prezentowane przez skarżącego prowadziłoby bowiem do obejścia wspólnotowego systemu identyfikacji gruntów objętych pomocą strukturalną. Godziłoby również w zasadę jednolitości stosowania przepisów prawa unijnego (zob. wyroki TSUE: z dnia 26 maja 2005 r. sprawa C‑498/03 Kingscrest Associates & Montecello, LEX nr 221236 oraz z dnia 10 września 2009 r. w sprawie C‑199/08, Erhard Eschig, LEX nr 514336) oraz zasadę równego traktowania beneficjentów pomocy. System identyfikacji działek i zasady udzielania pomocy strukturalne musza być bowiem takie same w każdym z państwa członkowskich i temu celowi służy znaczny stopień sformalizowania procedury składania wniosków, ewidencjonowania gruntów i przyznawania płatności. Wskazać również należy, że ze względu na cele i charakter pomocy strukturalnej jej beneficjenci zobowiązani są do ścisłego przestrzegania reguł jej udzielania. Z tych też względów w sprawie wystąpiła przesłanka do pomniejszenia płatności. W sprawie nie wystąpiły również inne uchybienia procesowe lub naruszenia prawa materialnego mogące mieć albo mające wpływ na wynik sprawy. Przy ustalonej prawidłowo powierzchni zadeklarowanej we wniosku działki rolnej uprawy wielkość pomniejszenia płatności nie budzi zastrzeżeń i znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego – art. 57 i 58 rozporządzenia nr 1122/2009. Podsumowując w rozpoznawanej sprawie wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla jej rozstrzygnięcia, zaś kwestionowane decyzje wydano z zachowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego. Zatem w braku podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało ją oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło