V SA/Wa 1460/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-18
Skład orzekający: Izabella Janson, Piotr Kraczowski, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej grupie producentów rolnych, wynikająca ze sprzedaży produktów przez grupę do przedsiębiorstwa prowadzonego przez członka tej grupy, jest zgodna z prawem Unii Europejskiej i krajowymi przepisami wykonawczymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania pomocy finansowej grupie producentów rolnych, ponieważ sprzedaż produktów przez grupę do przedsiębiorstwa prowadzonego przez członka tej grupy narusza cel wsparcia określony w przepisach unijnych i krajowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pomoc przyznawana jest na podstawie przychodów ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Sprzedaż do przedsiębiorstwa prowadzonego przez członka grupy, nawet jeśli to przedsiębiorstwo dokonuje dalszej odsprzedaży, nie spełnia tego wymogu.Stan faktyczny
Spółdzielnia P. (dalej "Skarżąca") złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Organy odmówiły przyznania pomocy, ponieważ część produktów została sprzedana do "K." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe W. P., które jest przedsiębiorstwem prowadzonym przez W. P., będącego jednocześnie członkiem grupy. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, argumentując, że sprzedaż przez pośrednika do odbiorców zewnętrznych jest dopuszczalna. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. ze skargi Spółdzielni P. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. oddala skargę
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], mocą której odmówiono Spółdzielni Z. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca", "Grupa") przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych.
Orzeczenie wydane zostało w następujących okolicznościach:
W dniu [...] lipca 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Skarżącej o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od dnia 3 lipca 2011 r. do dnia 2 lipca 2012 r.
W toku postępowania administracyjnego organ zwrócił się do Grupy o złożenie wyjaśnień, w szczególności w zakresie odrębności podmiotu "K." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe W. P.
W odpowiedzi Skarżąca poinformowała, że W. P. posiadający gospodarstwo rolne jest członkiem Grupy, natomiast K. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe nie jest członkiem Grupy, prowadzi natomiast działalność w celu dalszej odsprzedaży towarów.
W dniu [...] stycznia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją Nr [...] odmówił Grupie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. W uzasadnieniu organ powołał, m.in. przepis § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem gpr", w którym wskazano, że wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Za kwalifikowane przychody do przyznania płatności przyjmuje się więc tylko te, które powstały ze sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwach członków Grupy, sprzedanych przez Grupę podmiotom, nie będącym członkami Grupy. Dalej organ wskazał, że weryfikacja załącznika nr 3 do wniosku doprowadziła do ustalenia przez organ I instancji wykazania przez Grupę, jako odbiorcę, "K." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe W. P. W związku z powyższym, brak było możliwości uwzględnienia jako podstawy naliczenia pomocy finansowej, sprzedaży dokonanej przez Grupę do "K." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe W. P., albowiem W. P., jako osoba fizyczna, jest również członkiem Grupy.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. Nr [...] utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał przepisy rozporządzenia gpr mającego zastosowanie w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, iż ustalenie, że odbiorcą części produktów sprzedanych przez Grupę jest W. P. skutkowało częściową niekwalifikowanością przychodów netto Grupy. Dalej Prezes ARiMR szczegółowo przedstawił sposób wyliczenia wysokości pomocy finansowej i jednocześnie wskazał, że kwota należnej pomocy wyniosła – 37.220.64, tj. 0 zł do zapłaty. Powyższe wynika z różnicy kwoty odrzuconych przychodów Grupy i kwoty zakwalifikowanej do przyznania płatności. Reasumując organ wyjaśnił, że nie podważa możliwości dokonywania sprzedaży przez Grupę produktów przez pośredników, jednakże z § 8 rozporządzenia gpr wynika wprost, iż odbiorcą sprzedawanych przez grupę produktów nie może być jej członek, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie:
I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
1. art.20 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej: "ustawa o wspieraniu rozwoju") oraz § 8 ust.1 rozporządzenia gpr poprzez ich niewłaściwe zastosowanie;
2. art.3 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przyjęcie, że do W. P. działającego pod firmą "K." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe, wpisanego do rejestru przedsiębiorców stosuje się ustawę o swobodzie działalności gospodarczej również w sytuacji, kiedy jest on rolnikiem zrzeszonym w grupie producentów rolnych;
3. art.35 rozporządzenia 1698/2005 rozporządzenia (WE) Rady z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW);
4. art.30 ust.1 in fine rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego niezastosowanie;
5. naruszenie art.4 ust.2, 4 i 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, poprzez jego niezastosowanie.
II. prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art.40 § 2 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez jego niezastosowanie;
2. art.6 i art.8 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie;
3. art.6, 9, 7 i 8 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i przedmiotu postępowania przed organem I instancji, poprzez pominięcie bezspornych dokumentów i faktów w zakresie funkcjonowania w Spółdzielni w okresie wcześniejszym, szeregu dokumentów wskazujących, że obrót sprzedaży z "K." nie budził dotychczas żadnych zastrzeżeń organu kontroli;
4. art.107 k.p.a. poprzez niewłaściwe oznaczenie strony w decyzji organu I instancji oraz brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu;
5. art.21 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Rozwijając motywy skargi Skarżąca podniosła m.in., iż z żadnej normy prawa wspólnotowego nie wynika, aby produkty wytworzone przez grupę producencką musiały być sprzedawane wyłącznie i bezpośrednio odbiorcom zewnętrznym. Z żadnej normy nie wynika także zakaz dystrybucji produktów za pośrednictwem przedsiębiorstwa powiązanego z członkiem grupy, które następnie sprzeda je odbiorcom zewnętrznym. Zdaniem Skarżącej, istotne jest, aby produkty te zostały zbyte na rzecz odbiorców zewnętrznych i ten cel został przez Spółdzielnię zrealizowany. Towary wyprodukowane przez Grupę zostały sprzedane odbiorcom zewnętrznym z wykorzystaniem pośrednictwa PUH K., które jest przedsiębiorstwem posiadającym stabilną pozycję na rynku, nadto posiada odpowiednie certyfikaty, co zdecydowanie ułatwia sprzedaż towarów wyprodukowanych przez Spółdzielnię. Skarżąca podkreśliła, że cele pomocy zostały w pełni zrealizowane i nie ma jakichkolwiek podstaw faktycznych do odmowy przyznania płatności.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie przywołując argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji.
W pismach procesowych z dnia 20 listopada 2013r. oraz z dnia 4 grudnia 2013r. skarżąca odniosła się do twierdzeń organu podniesionych w odpowiedzi na skargę oraz uzupełniła zarzuty zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 p.p.s.a., skarga tym samym nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wskazać na przepisy stanowiące podstawę przyznawania pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Zasady przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem gpr". Ustalenie wysokości udzielanej pomocy w danym roku uregulowane zostało w § 8 rozporządzenia gpr, zgodnie z którym:
1) wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy;
1) sposób obliczania oraz wysokość maksymalnych dopuszczalnych kwot udzielanej pomocy są określone w art. 25 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.);
2) pomoc jest wypłacana w złotych, a jej przeliczenie następuje zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52).
Ponadto art. 30 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich stanowi, że płatności oblicza się na podstawie tego, co uznano za kwalifikowalne podczas kontroli administracyjnych.
Państwo członkowskie sprawdza wniosek o płatność otrzymany od beneficjenta i określa kwoty, które kwalifikują się do wsparcia. Państwo członkowskie określa:
a) kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi wyłącznie w oparciu o wniosek o płatność;
b) kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku o płatność.
Jeżeli kwota określona zgodnie z lit. a) przekracza kwotę określoną zgodnie z lit. b) o więcej niż 3 %, do kwoty określonej zgodnie z lit. b) należy zastosować zmniejszenie. Kwota zmniejszenia stanowi różnicę między tymi dwiema kwotami. Zmniejszenie nie ma jednak zastosowania, jeżeli beneficjent może udowodnić, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikującej się kwoty.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Skarżąca w dniu [...] lipca 2012 r. złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" wykazując, jako roczny przychód netto w okresie od dnia 3 lipca 2011 r. do dnia 2 lipca 2012 r., kwotę 4 404 118, 06 zł. Przeprowadzona przez organ kontrola administracyjna wniosku wykazała, iż Z. C., członek Grupy w złożonym (w trybie ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich nie zadeklarował prowadzenia działalności rolniczej w zakresie produkcji zbóż, w związku z powyższym, nie mógł w tym zakresie dostarczyć do Grupy wytworzonych w swoim gospodarstwie zbóż. Powyższe zostało potwierdzone w wyjaśnieniach przekazanych przez Grupę do Dyrektora Oddziału ARiMR w dniu 19 lipca 2012 r. Zasadnie zatem organ stwierdził, iż nie można było uznać jako kwalifikowalne kosztów sprzedaży przez Grupę produktów dostarczonych przez Z. C.
Ponadto, w trakcie weryfikacji wniosku w załączniku nr 3 jako odbiorcę wykazano "K." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe W.P. Jak wynika z danych z wpisu w rejestrze REGON (Ewidencja Działalności Gospodarczej) prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy K. - "K." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe W. P., zgodnie z wykładnią przepisy art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. nr 155 poz. 1095 ze zm.), jest tożsame z osobą W. P. (który jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "K." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe W. P.). Z zebranej dokumentacji wynika, że W. P. jest również członkiem Grupy, co biorąc pod uwagę przepis § 8 Rozporządzenia, wskazuje na brak możliwości uwzględnienia jako podstawy określenia pomocy finansowej sprzedaży dokonanej przez Grupę poprzez "K." Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe W. P. Na tej podstawie słusznie organ uznał, iż kwota kwalifikująca się do przyznania pomocy powinna zostać pomniejszona o kwotę obejmującą sprzedaż przedsiębiorstwu K. 3 104 475, 69 zł.
Powyższe skutkowało niekwalifikowalnością przychodów netto Grupy w łącznej wysokości 3 132 574, 82 zł (kwota obejmująca sprzedaż produktów przedsiębiorstwu K. + kwota 28 099, 13 zł z faktury nr 117/2011 z dnia 5 sierpnia 2011 r., obejmująca sprzedaż produktów dostarczonych przez Z. C.).
W związku z powyższym, wartość kwalifikowalnych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona
wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami Grupy, wynosi 1 271 543, 24 zł. A zatem, różnica pomiędzy kwotą pomocy wyliczoną na podstawie zadeklarowanych we wniosku przychodów netto, a kwotą pomocy wyliczoną dla zakwalifikowalnych przychodów netto wynosi 246,36%. Wysokość kwoty, o którą została zredukowana przyznana pomoc obliczono, odejmując od kwoty 88 082, 36 zł (tj. kwoty wnioskowanej), kwotę 25 430, 86 zł (tj. kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku o płatność), co daje kwotę 62 651, 50 zł. Następnie, zgodnie z ww. przepisem art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, obliczono należną pomoc odejmując od kwoty, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku o płatność tj. 25 430, 86 zł, kwotę obliczonej redukcji tj. 62 651, 50 zł. Tak więc kwota należnej pomocy wyniosła: 25 430, 86 zł - 62 651,50 zł = (- 37 220, 64 zł) = tj. 0 zł do zapłaty.
W ocenie Sądu, organ działając zgodnie art. 30 ust. 1 rozporządzenia 65/2011, jak również mając na uwadze § 8 ust. 1 rozporządzenia gpr, prawidłowo odmówili Grupie przyznania płatności.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 8 ust. 1 rozporządzenia gpr, należy stwierdzić, iż jest on bezzasadny. W ocenie skarżącej powyższy przepis nie stanowi, aby produkty miałyby być zbywane bezpośrednio odbiorcom zewnętrznym. Zdaniem skarżącej istotne jest to, że K. dokonał dalszej sprzedaży produktów odbiorcom niebędącym członkami Grupy. Z taką interpretacją nie sposób się zgodzić.
Jednakże ww. przepis jednoznacznie stanowi, iż wysokość udzielanej pomocy ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Zgodnie z art. 535 kodeksu cywilnego przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Umowa sprzedaży jest umową dwustronną, zawartą między sprzedawcą (Grupą) a kupującym (odbiorca niebędący członkiem grupy). W sytuacji, gdy § 8 ust. 1 rozporządzenia gpr stanowi, że produkty powinny być sprzedawane określonym podmiotom, oznacza to, zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu, że chodzi zawarcie umowy sprzedaży między podmiotami, o których mowa w przepisie, tj. grupą i odbiorcami niebędącymi członkami grupy. Nie jest potrzebne doprecyzowanie w przepisie, że zbycie produktów powinno nastąpić bezpośrednio miedzy Grupą a podmiotem zewnętrznym, gdyż wyraz "sprzedane" ma precyzyjne znaczenie.
Ponadto wbrew temu, co twierdzi skarżąca zaproponowana przez nią wykładnia § 8 ust. 1 rozporządzenia gpr jest sprzeczna z celami działania określonymi w art. 35 rozporządzenia Komisji nr 1698/2005. Zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b ww. rozporządzenia, wsparcia udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Ponadto art. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw stanowi, że osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo (...) mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Zatem działanie polega na tym, aby zrzeszenie się producentów w grupie miało ułatwić wprowadzenie wytworzonych produktów do obrotu, tj. do podmiotów nienależących do grupy. Stąd wprowadzono do rozporządzenia MRiRW z dnia 20 kwietnia 2007 r. normę § 8 ust. 1, który stanowi, że wysokość udzielanej pomocy ustala się na podstawie wartości przychodów ze sprzedaży produktów sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Sprzedaż produktów przez grupę PUH K., prowadzonego przez producenta będącego członkiem Grupy narusza ww. cel działania, nawet gdyby przyjąć, że mamy do czynienia z innym podmiotem niż samym producentem. W rozpoznawanej sprawie trudno uznać, że utworzenie Grupy ułatwiło sprzedaż produktów wytworzonych przez W. P. osobie fizycznej prowadzącą działalność pod nazwą PUH K. W efekcie produkty nie zostały wprowadzone do obrotu w rozumieniu przepisów określających cel działania.
Jak słusznie zwrócił uwagę organ, odnosząc się jeszcze do kwestii dalszej sprzedaży produktów przez K., nie można uwzględnić tych czynności również ze względów formalnych. Zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia gpr do wniosku załącza się wykazy faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebedącym członkami grupy. Załączone materiału dowodowego faktury potwierdzające sprzedaż produktów przez K. nie mogły zostać uwzględnione, jako niewystawione przez samą Grupę.
Skarżąca wskazuje również na naruszenie art. 4 i 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 65/2011. Jednakże organ nie oparł swojego rozstrzygnięcia na przepisie art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, który reguluje kwestię stworzenia sztucznych warunków do otrzymania pomocy. W przedmiotowej sprawie organ odmówił przyznania pomocy finansowej z powodu zastosowania kwoty zmniejszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ww. rozporządzenia. W ocenie skarżącej powinien w sprawie mieć zastosowanie akapit 4 ww. przepisu, który stanowi, iż "zmniejszenie nie ma jednak zastosowania, jeżeli beneficjent może udowodnić, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikującej się kwoty." W ocenie skarżącej, Grupa nie ponosi winy, gdyż w poprzednich latach ARiMR wypłacała pomoc, pomimo, iż faktury wystawione przez Grupę na PUH K. był przedmiotem kontroli.
Jak wynika z materiału dowodowego, kontrole, o których mowa w skardze były przeprowadzane w latach 2008 i 2011. Zakres czynności tych kontroli nie obejmował weryfikacji nabywcy z faktur wynikających z załącznika nr 3 do wniosku o płatność.
Należy w tym miejscu również podkreślić, iż od dnia 9 marca 2012 r. obowiązuje zarządzenie Nr 21/2012 z dnia 8 marca 2012r. Prezesa ARiMR zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia wzoru wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania Grupy producentów rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i wzoru wniosku o płatność w ramach działania Grupy producentów rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
W nowym wzorze, w załączniku numer 3 uwzględniono dodatkowe kolumny dotyczące nazwy, adresu oraz NIP nabywcy z faktury VAT/rachunku, celem umożliwienia sprawdzenia spełnienia wymogu wynikającego z przepisu § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grup producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W tym roku, po raz pierwszy Grupa "Spółdzielnia Z. z siedzibą w K." złożyła wniosek na nowym formularzu, który umożliwił weryfikację, czy Grupa jako kwalifikowany przychód w załączniku nr 3 nie przedstawia przychodów netto ze sprzedaży odbiorcom będącym członkami grupy. W przypadku, gdy Grupa nie była wytypowana do kontroli w poprzednich okresach, nie było możliwości stwierdzenia tej konkretnej nieprawidłowości (umożliwiłoby to dopiero weryfikacja faktur VAT i rachunków wynikających z załącznika nr 3 do wniosku), a ponieważ wnioski składane przez Grupę nie budziły wątpliwości nie było podstaw do rozszerzenia weryfikacji ponad tą, która wynikała z obowiązujących procedur. Dodatkowo składając wniosek, przedstawiciele Grupy podpisali zobowiązanie do przestrzegania warunków korzystania z pomocy finansowej na wspieranie Grup producentów rolnych objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz złożyli oświadczenie o tym, iż znane im są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 Kodeksu karnego, a tym samym dane zamieszczone we wniosku o płatność oraz w załączonych dokumentach są zgodne ze stanem rzeczywistym oraz planem działalności i statutem/umową grupy. Wobec treści załącznika nr 3, gdzie z tytułu załącznika wynika, iż jest to: "Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze wzglądu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy" oraz złożonych oświadczeń i zobowiązań weryfikacja w zakresie udzielenia pomocy finansowej oparta była o wniosek z załącznikami.
Należy jeszcze dodać, iż zgodnie z akapitem 4 art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 ciężar dowodu spoczywa na beneficjencie pomocy. W toku postępowania administracyjnego Grupa nie udowodniła, że włączenie faktur wystawionych na PUH K. nastąpiło bez jej winy. Należało zatem przyjąć, że akapit 4 art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 nie może mieć w tej sprawie zastosowania a w konsekwencji należało zastosować zmniejszenie z ww. przepisu.
W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, co potwierdza obszerne i wnikliwe uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnośnie zarzutu naruszenia art.40 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie pełnomocnika przy doręczeniu postanowienia o sprostowaniu, należy zwrócić uwagę, iż powyższe w żaden nie przyczyniło się do powstania ujemnych skutków procesowych dla skarżącej.
Odnosząc się jeszcze do kwestii naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że nie mają one uzasadnionych podstaw. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 21 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Stosownie zaś do art. 21 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Jak wynika z powyższych regulacji, zasada określona w art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części 2 art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 k.p.a. Stosownie do powyższego przepisu k.p.a., na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. W art. 21 ust. 2 pkt 2 obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do przyznania pomocy.
Z kolei w myśl art. 21 ust. 3 ustawy, na wnioskodawcę został nałożony obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do przyznania pomocy.
Mając powyższe na uwadze i nie dostrzegając naruszeń prawa w działaniu zaskarżonego organu, na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło