II GZ 160/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 grudnia 2013 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2897/13 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi C. w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2013 r.; nr [...] w przedmiocie unieważnienia uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego przestrzennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt. VI SA/Wa 2897/13, na wniosek C. z/s w P. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] kwietnia 2013 r., nr Sp. [...] unieważniającej uznanie na terenie RP ochrony międzynarodowego znaku towarowego przestrzennego nr [...] W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że skarżąca Spółka uzasadniając niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dowiodła, iż odmowa wstrzymania wykonania decyzji spowoduje, że uczestnik postępowania wnioskujący o unieważnienie przyznanego skarżącej prawa, będzie mógł bez przeszkód korzystać ze znaku Spółki, aż do czasu ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd. Powyższe spowoduje dla skarżącej znaczną szkodę materialną w postaci spadku wartości przedsiębiorstwa poprzez "rozwodnienie jej pozycji rynkowej" a także szkodę niematerialną, przejawiającą się utratą renomy i osłabieniem pozycji gospodarczej, co w konsekwencji spowoduje trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki. Sąd stwierdził, że nie wymaga obszernego uzasadnienia, czym na obecnym rynku jest renoma oraz jak trudnym zadaniem jest jej przywrócenie lub odbudowa. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła B. w W., zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie. Wskazanemu rozstrzygnięciu WSA w W. zarzuciła naruszenie przepisów prawa w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. naruszenie art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 166 ppsa poprzez zbyt ogólnikowe i wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie postanowienia, wyrażające się w odstąpieniu od należytego wyjaśnienia motywów, jakimi kierował się Sąd wstrzymując wykonanie decyzji Urzędu; 2. naruszenie art. 133 ppsa w zw. z art. 166 ppsa poprzez uchybienie zasadzie orzekania na podstawie akt sprawy, wyrażające się w faktycznym oparciu postanowienia wyłącznie o stanowisko skarżącej Spółki, z jednoczesnym pominięciem pism uczestnika postępowania; 3. naruszenie art. 61 § 3 ppsa poprzez uznanie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wykonania decyzji, o których mowa w tym przepisie, podczas gdy te przesłanki w rzeczywistości nie wystąpiły, a szczególności nie wykazała ich skarżąca. W zażaleniu podniesiono, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie zostało poparte żadnym wartościowym materiałem, które pozwoliłby ocenić nieostre przesłanki zawarte w art. 61 § 3 ppsa. Zdaniem uczestnika postępowania stanowisko Sądu I instancji prezentowane w przedmiotowym postanowieniu jest lakoniczne i zbyt ogólnikowe, aby mogło dostatecznie uzasadniać zaistnienie przesłanek koniecznych do wstrzymania wykonania aktu. Podsumowanie uzasadnienia dotyczące renomy przedsiębiorstwa cechuje dowolność, która nie powinna mieć miejsca w sądowym odniesieniu do przedmiotu wniosku. W odpowiedzi na zażalenie skarżący wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa Sąd może wydać na wniosek skarżącego postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższej regulacji wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli jej rozmiary wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie, w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ppsa dotyczą zatem zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które - raz zaistniałe - powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, niepubl.). Sąd I instancji wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy a także ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Wnioskodawca ma obowiązek uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Sąd administracyjny wydając postanowienie na skutek rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej ma natomiast obowiązek, na podstawie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ppsa odnieść się do wskazanych w nim okoliczności oraz wyjaśnić, z jakich względów uznał, że w danej sprawie zachodzą bądź nie występują przesłanki wstrzymania wykonania aktu lub czynności stosownie do art. 61 § 3 ppsa. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że skarżąca wykazała łączne istnienie przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione przez Sąd I instancji argumenty przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji Urzędu nie zasługują na aprobatę. Z uwagi na nieostry charakter przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ppsa konieczne jest wskazanie konkretnych konsekwencji, jakie będą wiązały się z odmową wstrzymania wykonania decyzji. Należy zauważyć, że ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie z bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odniósł w powyższy sposób okoliczności podniesione przez Spółkę we wniosku do przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ppsa. Sąd winien wyjaśnić w motywach pisemnych podjętego rozstrzygnięcia, czy skarżący przedstawił konkretne dane na poparcie swojego stanowiska. Za trafne należy zatem uznać zarzuty zażalenia, że uzasadnienie orzeczenia Sądu I instancji nie wyjaśnia dostatecznie, na czym miałaby polegać znaczna szkoda w rozumieniu wyżej powołanego przepisu w związku z brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie, że: "nie wymaga obszernego uzasadnienia, czym na obecnym rynku jest renoma, jak długo się buduje pozycję na rynku oraz jak trudnym zadaniem jest odbudowanie utraconej renomy" nie oznacza, że w ten sposób Sąd wyjaśnił podstawy podjętego rozstrzygnięcia. Należało więc wykazać, że w danych okolicznościach zachodziły podstawy do utraty renomy i że taka okoliczność spowoduje znaczną szkodę niematerialną i osłabienie pozycji gospodarczej, co z kolei spowoduje trudne bądź niemożliwe do odwrócenia skutki. W świetle powyższego stwierdzić należy, że argumentacja Sądu I instancji jest na tyle pobieżna, że z uzasadnienia rozstrzygnięcia nie wynika, w czym WSA w W. upatruje zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że w kontekście art. 141 § 4 i 166 ppsa Sąd ten nie dopełnił wymogów uzasadnienia, nie wyjaśnił zastosowania podstawy prawnej, co do charakteru "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków". Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera takich argumentów, które w sposób logiczny świadczyłoby o zasadności jego rozstrzygnięcia w oparciu o zastosowaną podstawę prawną. Z tych zatem względów przedwczesnym jest rozstrzygnięcie, czy w okolicznościach sprawy Sąd zasadnie zastosował art. 61 § 3 ppsa. Powyższe oznacza, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wymaga ponownego rozpoznania. Sąd I instancji uwzględni wówczas powyższe wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Weryfikacja stanowiska zawartego we wniosku powinna uwzględnić stanowisko uczestnika postępowania i skarżącej. Uwzględnienie wszystkich okoliczności wskazanych przez skarżącą oraz wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy pozwoli na ocenę czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ppsa w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.