II SA/Ol 1045/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-12-19
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Katarzyna Matczak, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu, zatrzymaniu produktów oraz nakazaniu zaprzestania prowadzenia działalności, nadana rygorem natychmiastowej wykonalności, była zgodna z prawem, w sytuacji gdy istniało uzasadnione podejrzenie, że produkty te stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, a postępowanie kontrolne zostało przeprowadzone w trybie uproszczonym ze względu na bezpośrednie zagrożenie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy inspekcji sanitarnej działały prawidłowo, wydając decyzję o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu, zatrzymaniu produktów i nakazaniu zaprzestania działalności, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Istniało uzasadnione podejrzenie, że produkty stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, co potwierdzały informacje o zatruciach i wyniki badań wskazujące na obecność substancji psychoaktywnych. Postępowanie kontrolne było zgodne z prawem, nawet w trybie uproszczonym, ze względu na bezpośrednie zagrożenie.Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Decyzje te nakazywały wstrzymanie wprowadzania do obrotu, zatrzymanie produktów (dodatek do piasku, rozpałka do pieca) oraz zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie, ze względu na uzasadnione podejrzenie, że produkty te stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, a także mogą być środkami zastępczymi. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak czynnego udziału strony, niewłaściwe uzasadnienie i nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarga została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia produktów do obrotu, ich zatrzymania i zaprzestania prowadzenia działalności oddala skargę.
Decyzją z dnia "[...]" Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o
Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.), oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), nakazał Spółce A.
1. wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów o nazwach:
a. dodatek do piasku koloru pomarańczowego - 7 sztuk,
b. rozpałka do pieca koloru żółtego – 30 sztuk,
c. rozpałka do pieca koloru pomarańczowego – 43 sztuki, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań w/w produktów, to jest do dnia 10 sierpnia 2013 r.,
2. zatrzymał produkty wymienione w pkt 1, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia – okres trzech miesięcy, to jest do dnia 10 sierpnia 2013 r.,
3. nakazał zaprzestania działalności w sklepie A w A przy ul. A na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia – okres trzech miesięcy, to jest do dnia 10 sierpnia 2013 r.,
4. decyzji w pkt 1 – 3 nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że w dniu 10 maja 2013 r. otrzymał informację ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego o kolejnych nagłych zachorowaniach młodych osób, które wystąpiły po zażyciu preparatu o nazwie " Rozpałka do pieca koloru pomarańczowego", który można nabyć w sklepie A w A.
W wyniku przeprowadzonej w powyżej wskazanym sklepie kontroli sanitarnej ustalono, że w obrocie znajdują się produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, iż stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia. Produkty o nazwach wymienionych w pkt 1 decyzji są podobne do produktów zatrzymanych w czasie wcześniejszych kontroli przeprowadzonych w tym sklepie, które po badaniach laboratoryjnych okazały się środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zachodzi więc uzasadnione podejrzenie, że zatrzymane w czasie kontroli produkty mają działanie psychoaktywne i powodują zagrożenie dla życia i zdrowia osób je zażywających.
Wskazane ustalenia uzasadniały, w ocenie organu, podjęcie rozstrzygnięć zawartych w wydanej decyzji, a ochrona życia i zdrowia ludzi wymagała nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji odwołała się Spółka zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie:
- art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów art. 79, art. 79a, art. 79 b oraz art. 84c ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej;
- art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 81 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w postaci braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów;
- art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a. , art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, nie ma bowiem żadnych podstaw by sądzić, że zatrucie zgłoszone ze szpitalnego oddziału ratunkowego dotyczy jakichkolwiek produktów objętych treścią decyzji, albo że działalność sklepu związana jest ze zgłoszonym zarzutem, produkty sprzedawane w sklepie nie służą bowiem do spożycia i nie są sprzedawane nieletnim, nie wyjaśniono także zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności;
- art. 108 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku istnienia do tego podstaw faktycznych i prawnych;
- art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku "uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi";
- art. 27c ust. 3 pkt. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku niezbędnych przesłanek, nie wskazanie zagrożenia, któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności, skoro zatrzymane zostały kwestionowane przez organ substancje.
Decyzją z dnia "[...]" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kontrola przeprowadzona została w obecności funkcjonariuszy policji oraz pracownicy sklepu, która o wniesieniu sprzeciwu poinformowała osoby przeprowadzające kontrolę już po jej zakończeniu. Z uwagi na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi PPIS w A działając na podstawie art. 10 § 2 k.p.a. odstąpił od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Pracownicy PSSE w A wchodząc na teren sklepu okazali sprzedawczyni legitymacje służbowe oraz upoważnienia do kontroli. Wyjaśnili cel kontroli oraz dokonali wpisu w książce kontroli, iż kontrola podjęta została na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) W protokole kontroli wskazano na art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jako podstawę do braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli (bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia).
W związku z uzasadnionym podejrzeniem, że wyżej wskazane produkty mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, PPIS w A decyzją wydaną na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 nr 212, poz. 1263 ze zmianami) wstrzymał wprowadzanie do obrotu wyszczególnione produkty znajdujące się w ofercie sklepu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań.
Od 2 października 2012 r. do 10 maja 2013 r. odnotowano 29 przypadków zatruć środkami o działaniu psychoaktywnym, w pięciu przypadkach osoby hospitalizowane wskazywały nazwy produktów, które znajdowały się w sklepie przy ul. Jagiellońskiej. Produkty te pomimo zawartych na opakowaniach informacji mają zastosowanie, które nie ma nic wspólnego ze wskazaniami producenta zawartymi na etykietach. Badania próbek pobranych wcześniej (o tych samych nazwach) wykazało zawartość w nich substancji psychoaktywnych, których działanie pozwala je zakwalifikować do środków zastępczych.
W dniu 8 maja 2013 r. wstrzymano wprowadzenie do obrotu dodatku do piasku koloru pomarańczowego, rozpałki do pieca koloru żółtego, rozpałki do pieca koloru pomarańczowego, a mimo tego produkty te w dniu 10 maja 2013 r. znajdowały się w sklepie. Samo zatrzymanie produktu nie niweczy więc zagrożenia dla życia i zdrowia.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła spółka A wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Spółka powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu rozszerzając je na postępowanie prowadzone przed organem odwoławczym.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy obu instancji nie uzasadniły decyzji na gruncie stosowanych przepisów prawa, jak również tego dlaczego nie wstrzymano kontroli po zawiadomieniu kontrolujących przez pracownika spółki o wniesionym sprzeciwie. Nie zostało także wskazane zagrożenie, któremu nakaz miał zapobiec albo doprowadzić do jego usunięcia. Nadto, wydana decyzja nie ma żadnej podstawy prawnej ani faktycznej, gdyż organ w ogóle nie uzasadnił na jakiej podstawie uznał, że zachodzi "uzasadnione podejrzenie, iż produkt stwarza zagrożenie". W uzasadnieniu swej decyzji organ nie wskazał żadnych dowodów związanych ze spółką, na których mógłby oprzeć swoje wnioski. Przed wszczęciem kontroli nie okazano legitymacji służbowych upoważniających do jej przeprowadzenia. Organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakie konkretnie powody przemawiały za zastosowaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, nie odniósł się też do tego, że zatrzymane produkty nie są przeznaczone do spożycia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Powyższe ustalenia dokonywane są wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, a sąd nie jest w ich toku związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną w niej podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: p.p.s.a.
W niniejszej sprawie, zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą wstrzymano na okres do 10 sierpnia 2013 r., wprowadzenie do obrotu produktów o nazwach dodatek do piasku koloru pomarańczowego, rozpałka do pieca koloru żółtego, rozpałka do pieca koloru pomarańczowego. Niezależnie od uwag i napisów znajdujących się na opakowaniach tych środków, w świetle poczynionych ustaleń przez organy sanitarne, nie może budzić wątpliwości to, iż były one zażywane. Tak więc informacje zawarte na opakowaniach nie były skuteczne i nie powstrzymywały młodych osób przed ich zażywaniem.
Obserwowane u pacjentów zaburzenia po zażyciu tych i podobnych produktów oraz liczba zachorowań rodziły obawy, że zawierają one środki zastępcze, stwarzające zagrożenie dla zdrowia ludzi, określone w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, produkty te zatrzymano i zabezpieczono w sklepie A w A, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 10 maja 2013 r. organ inspekcji sanitarnej pierwszej instancji został poinformowany przez Szpitalny Oddział Ratunkowy Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego o wystąpieniu kolejnych nagłych zachorowań młodych osób po zażyciu środka o nazwie rozpałka do pieca koloru pomarańczowego, który można nabyć w sklepie A w A. Zachorowania te miały charakter zatrucia o przebiegu podobnym do zatruć substancjami psychoaktywnymi.
Zauważyć należy, że w art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, zawarty został zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z art. 4 pkt 27 tej ustawy, środkami zastępczymi są substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Wprowadzaniem do obrotu, stosownie do pkt 34 art. 4 ustawy jest natomiast udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie natomiast z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W art. 27c ust. 1 tej ustawy przewidziano, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny: zatrzymuje produkt i nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące (ust. 2).
Z treści cytowanych przepisów wynika, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, uzależnione zostało od stwierdzenia, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że określone produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Niewątpliwie przesłanka ta, w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała. Jak wynika bowiem z protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 10 maja 2013 r. w sklepie A w A, w którym skarżąca Spółka prowadziła działalność handlową, stwierdzono, że są wprowadzane do obrotu produkty o nazwach dodatek do piasku koloru pomarańczowego, rozpałka do pieca koloru żółtego, rozpałka do pieca koloru pomarańczowego. Odnalezienie tych produktów w sklepie w powiązaniu z informacją ze szpitala o zatruciu młodych osób substancją o nazwie rozpałka do pieca koloru pomarańczowego uzasadniało podejrzenie, że powyższe produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Dodatkowe, może nawet bardziej uzasadnione podejrzenia, co do stwarzania przez te środki zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi mógł budzić fakt, że w tym samym sklepie decyzją z dnia 8 maja 2013 r., te same produkty zostały zatrzymane, orzeczono również o zakazie wprowadzania ich do obrotu.
Wystąpienie uzasadnionego podejrzenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi obligowało z kolei organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzenia do obrotu tych produktów na okres niezbędny do przeprowadzenia stosownej oceny i badań jego bezpieczeństwa, a także do ich zatrzymania. Nie można przecież było zignorować faktu, że zatrucie nastąpiło po zażyciu środka o nazwie rozpałka do pieca koloru pomarańczowego, który można było nabyć w sklepie A w A. Natomiast fakt odnalezienia w sklepie produktów, co do których dwa dni wcześniej zastosowano zakaz wprowadzania ich do obrotu, dowodził jego nieskuteczności i w całej rozciągłości uzasadniał nakazanie zaprzestania działalności w sklepie przy ul. A w A.
Zgodnie z dołączoną do akt sprawy ekspertyzą z dnia 18 grudnia 2012 r. takie związki jak Pentedron i UR-144 wyczerpują pojęcie "środek zastępczy" w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
W ekspertyzie kryminalistycznej z zakresu badań chemicznych z dnia 24 maja 2013 r., przeprowadzonej w Centrum Badań Kryminalistycznych w Szczecinie, biegły stwierdził, że dodatek do piasku koloru pomarańczowego zawiera pentedron, rozpałka do pieca koloru żółtego zawiera UR-144, podobnie jak rozpałka do pieca koloru pomarańczowego.
Badania te co prawda zostały wykonane w innej sprawie i na ich podstawie nie można mieć pewności, że produkty o tej samej nazwie zabezpieczone w dniu 10 maja 2013 r. zawierają pentedron lub UR-144, ale prawdopodobieństwo zaistnienia takiej sytuacji jest duże.
Okoliczność, że środki zastępcze mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego jest oczywista, powszechnie znana i jakiekolwiek wywody w tej kwestii są zbędne.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zaistniała sytuacja uprawniała organ inspekcji sanitarnej do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu przedmiotowych produktów i ich zatrzymaniu na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów: art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 82 i art. 84c ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Stosownie do art. 79 ust. 1 organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli, jednakże w myśl ust. 2 pkt 5 tego przepisu, zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Jak wykazano wyżej, ta przesłanka bezspornie zaistniała w stanie faktycznym sprawy.
W art. 79a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przewidziano, że czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organów kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że przepisy szczególne przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż trzeciego dnia od wszczęcia kontroli. Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, że czynności kontrolne w sklepie A w A w dniu 10 maja 2013 r. były podjęte przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych i wręczeniu pracownicy przedsiębiorcy prawidłowo wystawionych upoważnień do przeprowadzenia kontroli, których przyjęcia jednak ona odmówiła. Z protokołu z kontroli wynika również, że poinformowano sprzedawczynię o prawach i obowiązkach kontrolowanego. W tej sytuacji nie miał zastosowania art. 79b cytowanej ustawy, który przewiduje obowiązek poinformowania kontrolowanego przedsiębiorcę lub osobę, wobec której podjęto czynności kontrolne, o jego prawach i obowiązkach w trakcie kontroli w przypadku wszczęcia czynności kontrolnych tylko po okazaniu legitymacji służbowej. Ponadto zauważyć należy, że pracownica mogła być – stosownie do art. 80 ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej uznana za osobę, o której mowa w art. 97 k.c. Wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się bowiem, w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Przesłanka ta również zaistniała w stanie faktycznym sprawy.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 82 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zakazujący – z enumeratywnie wymienionymi wyjątkami - równoczesnego podejmowania i prowadzenia więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy. Organ inspekcji sanitarnej podjął tylko jedną kontrolę w skarżącej Spółce – w sklepie w A, którą zakończył zaskarżoną decyzją.
Bezpodstawnie również skarżąca zarzuca organowi inspekcji sanitarnej naruszenie art. 84c, zgodnie z którym przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia
i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 79 - 79b,
art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem art. 84d. Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli z chwilą doręczenia kontrolującemu zawiadomienia o wniesieniu sprzeciwu do czasu rozpatrzenia sprzeciwu, a w przypadku wniesienia zażalenia do czasu jego rozpatrzenia. W sprawie tej nie można było wstrzymać czynności kontrolnych, bowiem wówczas gdy pracownica skarżącej spółki poinformowała osoby kontrolujące o wniesieniu sprzeciwu to kontrola była już zakończona.
Uwzględniając powyższe, za bezzasadny należy uznać także zarzut naruszenia
art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wyłączający możliwość uznania za dowód, w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy, dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa
w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, gdyż jak wyżej wykazano, organ inspekcji sanitarnej nie naruszył przepisów tej ustawy.
Nie można podzielić także zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ inspekcji sanitarnej nie naruszył art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a., gdyż w przypadku gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, na którą to okoliczność zasadnie powołano się w kwestionowanej decyzji, istnieje możliwość odstąpienia od zasady zagwarantowania stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W tym przypadku ograniczony zostaje również obowiązek organu zaznajomienia strony z wynikiem procesu dowodzenia, zawarty
w art. 81 K.p.a. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji powziął uzasadnione podejrzenie, że wprowadzane przez skarżącą do obrotu produkty stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, to zasadnie zastosował art. 10 § 2 K.p.a., gdyż załatwienie sprawy wymagało podjęcia szybkich działań ze względu na niebezpieczeństwo dla, co najmniej, zdrowia ludzkiego.
Ponadto, zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (patrz: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005,
z. 4, poz. 66, wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10, LEX nr 786594 i z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157). Skarżąca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Zarzut naruszenia art. 7 K.p.a., art. 11 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak właściwego uzasadnienia decyzji również nie jest zasadny. W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wystarczający uzasadniły wydane przez siebie decyzje, przedstawiając stan faktyczny sprawy, w tym okoliczności, które wzbudziły uzasadnione podejrzenie co do szkodliwości zabezpieczonych produktów oraz przywołując i dokonując wykładni stosowanych przepisów prawa.
Odnosząc się do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdzić trzeba, że tym zakresie wskazano na potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzkiego, co w sytuacji uzyskania wiarygodnych informacji o podjętych interwencjach medycznych w przypadkach zatruć spowodowanych określone produkty, które znajdują się także w sklepie skarżącej, należy uznać za zasadne. Stosownie bowiem do art. 108 § 1 K.p.a., decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, również, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. Taka konieczność ochrony zaistniała w kontrolowanej sprawie.
W tej sytuacji, organ odwoławczy słusznie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło