I OZ 174/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-14
Skład orzekający: Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy problemy zdrowotne skarżącej i jej syna, a także pochodzenie zagraniczne, mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego, jeśli nie zostały one należycie uprawdopodobnione i nie wykazano ich bezpośredniego wpływu na niedochowanie terminu?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Okoliczności takie jak problemy zdrowotne, pochodzenie zagraniczne czy problemy z synem, nie zostały należycie wykazane ani nie wykazano ich bezpośredniego wpływu na niezłożenie skargi w terminie. Brak winy w uchybieniu terminu wymaga zaistnienia niezależnych od strony okoliczności, niemożliwych do przezwyciężenia, a nie ogólnikowych stwierdzeń.Stan faktyczny
R. G. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku celowego. Decyzja została jej doręczona ze skutkiem doręczenia, gdyż nie została podjęta. Po powtórnym awizo przesyłka wróciła do organu. Pełnomocnik R. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, wskazując na problemy zdrowotne skarżącej i jej syna, a także jej zagraniczne pochodzenie i niezrozumienie procedur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieuprawdopodobniony. R. G. złożyła zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 907/13 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.
W dniu 29 lipca 2013 r. R. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego.
Przesyłka zawierająca ww. decyzję nie została przez skarżącą podjęta w terminie i pozostała w aktach ze skutkiem doręczenia. Po powtórnym awizo, w dniu [...] czerwca 2013 r., przesyłka została zwrócona do organu odwoławczego. W dniu [...] lipca 2013 r. wydano R. G. kopię ww. decyzji.
Pismem z dnia 23 września 2013 r., pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazując, że skarżąca nie nawiązała z nim kontaktu, jednak z analizy akt wynika, że R. G. w toku postępowania odwoławczego, nie zrozumiała swoich uprawnień jako strona. Pełnomocnik, jako przyczynę uchybienia terminu do dokonania powyższej czynności wskazywał także okoliczność wystąpienia u skarżącej problemów zdrowotnych skutkujących jej bierną postawą. Ponadto pełnomocnik zaakcentował, iż skarżąca jest z pochodzenia A. i pomimo faktu wieloletniego zamieszkiwania w Polsce nie rozumie zawiłości proceduralnych. Podkreślił również, że na niedochowanie ww. terminu miał wpływ stan zdrowia oraz problemy z synem, które mogły wyłączać R. G. ze świadomego funkcjonowania.
Odmawiając przywrócenia terminu do złożenia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do dokonania ww. czynności.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, zaskarżona decyzja została wydana na skutek złożonego przez skarżącą odwołania, a zatem powinna ona spodziewać się, że zostanie wydane i doręczone jej rozstrzygnięcie organu odwoławczego. W dniu 1[...] lipca 2013 r. skarżąca zgłosiła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i odebrała osobiście kopię decyzji. Miała więc świadomość toczącego się postępowania.
Powyższe oznacza, że nie "wykazała" ona istnienia okoliczności wskazujących na brak winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi do sądu. Nie wskazała w szczególności żadnej przeszkody uniemożliwiającej dotrzymanie terminu do wniesienia skargi.
R. G. w zażaleniu, zaskarżając powyższe postanowienie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i merytoryczne rozpoznanie wniosku, zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach niewłaściwą interpretację podanych we wniosku okoliczności usprawiedliwiających uchybienie terminu do złożenia skargi, błędne ustalenie, że nie wykazała należytej staranności o własne interesy oraz pominięcie przy dokonywaniu oceny przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu problemów zdrowotnych skarżącej oraz jej syna jako okoliczności ograniczających jej "społeczne funkcjonowanie".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na zażalenie, wniosło o jego oddalenie, jako nieusprawiedliwionego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku i dopełnienie uchybionej czynności.
Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy, mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie ocenił, że nie został dostatecznie uprawdopodobniony brak winy skarżącej w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o jego przywrócenie nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Z pewnością za takie nie mogą bowiem zostać uznane lakoniczne sformułowania, iż podstawą niezawinionego uchybienia ww. terminu były problemy zdrowotne wnioskodawczyni i jej syna w sytuacji, gdy strona w żaden sposób nie uprawdopodobniła tej okoliczności. Po za tym choroba skarżącej lub jej syna mogłaby stanowić dostateczną podstawę uzasadniającą przedmiotowy wniosek gdyby w sposób bezpośredni miała wpływ na niezłożenie przez nią skargi w terminie do tego przepisanym. Takie okoliczność nie zostały jednak w żadnym zakresie przedstawione. We wniosku nie podano nawet katalogu schorzeń, które mogły uniemożliwić skarżącej dokonanie ww. czynności, albo wymagałyby nieustannego czuwanie nad synem. Nie wynikają one nawet z dołączonej do zażalenia dokumentacji medycznej obejmującej lata 2011- 2012, która i tak nie mogłaby zostać uwzględniona z uwagi na jej ujawnienie dopiero na etapie postępowania odwoławczego.
Nie sposób także uznać, że okoliczność a. pochodzenia skarżącej, która od 2002 r. jest obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej, mogłoby wpływać na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi z powodu niezrozumienia swoich uprawnień. Skarżąca brała samodzielnie udział w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Tym bardziej zatem tak sformułowany wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło