III SA/Wr 750/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-12-19
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński, Marcin Miemiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot wyznaczony przez starostę do usuwania pojazdów z drogi i umieszczania ich na parkingu strzeżonym, który nie otrzymał wynagrodzenia od właściciela pojazdu, może dochodzić zwrotu kosztów i wynagrodzenia od starosty za okres od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do dnia orzeczenia jego przepadku na rzecz powiatu?Ratio decidendi
Podmiot wyznaczony przez starostę do usuwania i przechowywania pojazdów wykonuje zadanie z zakresu administracji publicznej, a jego stosunek prawny z organem jest administracyjnoprawny. W przypadku, gdy właściciel pojazdu nie odbierze go i nie uiści należności, podmiot ten może dochodzić zwrotu kosztów i wynagrodzenia od starosty na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów, nawet jeśli umowa ze starostą zawierała zapis o dochodzeniu należności od właściciela pojazdu. Taki zapis umowny, jako sprzeczny z obowiązującymi przepisami, nie jest wiążący.Stan faktyczny
Strona skarżąca, K.S., prowadząca parking strzeżony, wystąpiła o ustalenie i przyznanie wynagrodzenia za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie powiatu. Organy administracji odmówiły przyznania wynagrodzenia za okres do dnia orzeczenia przepadku pojazdów na rzecz powiatu, powołując się na umowę ze skarżącym, która zobowiązywała go do dochodzenia należności od właścicieli pojazdów. Skarżący twierdził, że wynagrodzenie należy mu się za cały okres przechowywania pojazdów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty, zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania i określił, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca) Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o ustalenie i przyznanie wynagrodzenia z tytułu poniesionych kosztów w związku z usuwaniem i umieszczeniem na strzeżonym parkingu pojazdów usuniętych z dróg na terenie powiatu z. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Z. z dnia [...] czerwca 2013 r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wyko- naniu do dnia prawomocności wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 130a ust. 5a, 5b, 5e ustawy z dnia 20 czerwca1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137) w zw. z art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. utrzymało w mocy postanowienie Starosty Z. z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za parking strzeżony. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012 r. K.S.wystąpił o ustalenie i przyznanie na jego rzecz zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów usuniętych na parking strzeżony wyznaczony przez Starostę Z..
Postanowieniem z dnia [...]marca 2013 r. Starosta Z. oddalił wniosek skarżącego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w sprawie nie może być zastosowany art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, albowiem obowiązują w tym zakresie przepisy art. 130a ust. 10h w zw. z art. 130a ust. 5f ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem organu I instancji Starosta nie posiadał statusu organu egzekucyjnego, a wnioskodawca statusu dozorcy. Organ zwrócił także uwagę na treść umowy z [...] czerwca 2010 r. zawartej przez wnioskodawcę ze Starostą Z., z której wynikało, że kosztami usuwania i umieszczenia pojazdów na strzeżonym parkingu wnioskodawca obciąża właścicieli tych pojazdów.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. ([...]) uchyliło opisane wyżej rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazało, że istniały podstawy do zastosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności przepisu art. 102. Zdaniem Kolegium należało jednak odrębnie potraktować okres przechowywania pojazdów mający miejsce do chwili orzeczenia przepadku na rzecz powiatu oraz okres przechowywania pojazdów od dnia przejścia prawa własności na rzecz powiatu. Kolegium uznało przy tym za prawidłowe stanowisko organu I instancji tylko w zakresie kosztów odholowania i kosztów dozoru mającego miejsce do chwili przepadku pojazdu. Dla oceny tego okresu, zdaniem Kolegium, decydujące znaczenie miała umowa zawarta przez wnioskodawcę ze Starostą Z., w której w § 5 zawarto zapis, iż rachunek za usunięcie pojazdu wystawiony będzie właścicielowi tego pojazdu, a nadto wnioskodawca będzie dochodził roszczeń z tytułu opłat od właściciela pojazdu we własnym zakresie i na własny koszt, zaś umowa nie będzie stanowić podstaw do dochodzenia roszczeń od organów gminy za rozliczenie pojazdów przejętych na własność gminy. Zatem wnioskodawca, jako przedsiębiorca – jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, winien był liczyć się z treścią tak zawieranej umowy i przyjętych na siebie zobowiązań.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Starosta Z. przyznał skarżącemu wynagrodzenie w kwocie [...] zł, a w pozostałej części oddalił jego wniosek. Organ I instancji wskazał, że K.S.wnioskował o przyznanie mu wynagrodzenia w kwocie [...] zł za holowanie i przechowywanie określonych pojazdów. Zdaniem organu I instancji wynagrodzenie było natomiast należne skarżącemu tylko i wyłącznie za okres przypadający po orzeczeniu przepadku objętych wnioskiem pojazdów na rzecz powiatu. Organ wskazał, że z przepisów art. 130a ust. 10h w zw. z art. 130a ust. 5f Prawa o ruchu drogowym wynika, iż koszty związane z usunięciem i parkowaniem usuniętego pojazdu ponosi właściciel tegoż pojazdu, zaś uprawnionym do pobrania kwot z tym związanych oraz rozliczenia ich z powiatem jest właściciel parkingu, z którym umowę zawarł starosta. Ponadto, jak podkreślił organ I instancji, umowa z dnia [...] czerwca 2010 r. zawierała zobowiązanie właściciela parkingu do pozyskiwania powyższych należności od właścicieli pojazdów. Skoro wnioskodawca nie wykazał, aby dochodził należnego mu wynagrodzenia w pierwszej kolejności od właścicieli usuniętych z dróg pojazdów, to nie może w chwili obecnej domagać się tych należności od Starostwa Powiatowego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego błędne było przekonanie organu I instancji, że wynagrodzenie należy się tylko za okres po orzeczeniu przepadku pojazdów na rzecz powiatu. Podkreślił ponadto, że starostwo winno wystąpić do sądu celem orzeczenia przepadku w terminie 6 miesięcy od dnia, gdy pojazd został holowany i umieszczony na parkingu. Skarżący podkreślił ponadto, iż zawarta ze starostwem umowa jest wynikiem wykonywania przez nie zadań własnych, zaś wnioskodawca nie miał uprawnień do dochodzenia roszczeń wobec osób trzecich, gdyż nie zawierał z nimi umowy przechowania. Postanowienie umowy dotyczące konieczności dochodzenia należności za parkowanie od właścicieli pojazdów nie miały, zdaniem skarżącego, oparcia w obowiązujących przepisach. Skarżący wskazał, iż nie był w stanie ustalić, tego kto jest właścicielem holowanych pojazdów, ponieważ informacji takiej nie chciał udzielić mu Wydział Komunikacji powołując się na ochronę danych osobowych. Zdaniem skarżącego wynagrodzenie powinno być mu przyznane za cały okres przechowywania pojazdów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie wskazało, że w sprawie znajdował zastosowania art. 102 § 2-4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazano przy tym, że odnośnie kosztów poniesionych przez wnioskodawcę związanych z holowaniem pojazdów, jak i odnośnie wynagrodzenia za dozór pojazdów w okresie od umieszczenia ich na parkingu strzeżonym do wydania orzeczenia o ich przepadku na rzecz powiatu zachodzi sytuacja szczególna. Zgodnie bowiem z art. 130a Prawa o ruchu drogowym, w obowiązującej wówczas treści, Starosta Z. wyznaczył skarżącego do usuwania z drogi i umieszczania na strzeżonym parkingu pojazdów. W związku z tym zawarł z nim w dniu [...] czerwca 2010 r. umowę, której postanowienia pozostają wiążące dla obu stron. Powołując § 5 ust. 1 tej umowy, organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawca jako przedsiębiorca, czyli podmiot działający na profesjonalnym rynku, miał świadomość przyjmowanych na siebie zobowiązań. Postanowień umowy, wbrew twierdzeniom skarżącego nie można uznać za sprzeczne z obowiązującymi przepisami ustawowymi. Podkreślono, że co prawda przepis art. 102 ust. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mówi o przyznaniu dozorcy niezbędnych kosztów i wynagrodzenia, jednakże umowa przewiduje, iż dozorca będzie dochodził owych kosztów i wynagrodzenia od właściciela usuniętego pojazdu. Skarżący podpisując umowę zgodził się na tak postawiony warunek. Nie było zatem podstaw do wydania orzeczenia o takiej treści, jakiej domagał się skarżący.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Zarzucił naruszenie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niezastosowanie i oddalenie wniosku skarżącego o ustalenie wypłaty wynagrodzenia z tytułu poniesionych kosztów w związku z usunięciem z drogi i dozorem pojazdów w trybie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym na postawie łączącej strony umowy z dnia 23 czerwca 2010 r. w sytuacji, gdy przepis ten winien mieć zastosowanie w stosunku do przechowywania ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów w postępowaniu administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że na podstawie umowy zawartej w dniu [...] czerwca 2010 r. ze Starostwem Powiatowym świadczył on, na zlecenie Starostwa Powiatowego, usługi w zakresie usuwania pojazdów niewiadomego pochodzenia oraz porzuconych przez właścicieli. Za wykonane usługi skarżący wystawił faktury obejmujące koszty usunięcia z drogi (załadunki i transportu) oraz dozorowania na prowadzonym przez siebie parkingu strzeżonym czterech pojazdów w kwocie [...] zł. Starosta uchylił się jednak od ustalenia i wypłacenia skarżącemu tych kosztów. Wobec powyższego skarżący, jak wskazał, wystąpił ze stosownym roszczeniem w ramach postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, gdzie nie uzyskał zaspokojenia swoich roszczeń. Sąd powszechny uznał się bowiem za niewłaściwy rzeczowo do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w związku z tym, iż jest ona pochodną władczych rozstrzygnięć organu administracji i jako taka winna być ostatecznie załatwiona w drodze postępowania administracyjnego. W związku z takim stanowiskiem sądu powszechnego, skarżący wystąpił do Starosty o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Wydanemu wskutek rozpoznania jego wniosku rozstrzygnięciu skarżący zarzucił błędne przyjęcie, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem skarżącego organ całkowicie pominął fakt funkcjonowania w obrocie prawnym rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które w § 3 pkt 1 lit. a stanowi, iż przepis działu II rozdział 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym ma zastosowanie między innymi w stosunku do przechowywania ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów w postępowaniu administracyjnym. W dalszej części skargi skarżący powołał orzeczenia sądów administracyjnych, które – w jego ocenie - dopuszczają stosowanie art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do jednostek, które na podstawie art. 130 a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zostały wyznaczone przez Starostę do usuwania z drogi i umieszczania na strzeżonym parkingu usuniętych pojazdów.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. W szczególności podkreślono, że w sprawie ustalenia i przyznania kosztów związanych z usuwaniem i umieszczaniem na strzeżonym parkingu pojazdów usuniętych z dróg pierwszeństwo miały postanowienia zawartej przez skarżącego umowy ze Starostą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przy tym zaznaczyć, że sąd rozpoznając sprawę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczył okresu, za jaki Starosta powinien był wypłacić skarżącemu wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi i umieszczonych na parkingu prowadzonym przez skarżącego. Podkreślić przy tym należy, że podstawą usunięcia z drogi, a następnie przechowywania pojazdów przez skarżącego było wyznaczenie skarżącego do wykonywania tych czynności przez Starostę w trybie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym (dalej w skrócie: "p.r.d.") i podpisanie w dniu 23 czerwca 2010 r. stosownej umowy. W umowie tej w § 5 strony ustaliły, iż jednostka (prowadzący parking) wystawia każdorazowo właścicielowi pojazdu rachunek za wykonanie usługi objętej umową i pobiera opłatę nie wyższą niż ustalona w uchwale rady Powiatu Z. (ust. 1) oraz że jednostka będzie dochodziła roszczeń z tytułu opłat od właściciela pojazdu we własnym zakresie i na własny koszt (ust. 2). Wobec takiej treści umowy organy administracyjne obu instancji uznały, że skarżącemu należy się od Starosty wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów jedynie za okres przypadający po orzeczeniu przepadku objętych wnioskiem pojazdów na rzecz powiatu. Za okres poprzedzający orzeczenie przepadku pojazdów prowadzący parking powinien natomiast – zdaniem organów – dochodzić wynagrodzenia we własnym zakresie od dotychczasowych właścicieli. W ocenie organów administracyjnych postanowienia zawartej umowy wyłączyły stosowanie uregulowań ustawowych, w tym w szczególności art. 102 cytowanej już ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z tym stanowiskiem organów administracyjnych nie sposób się zgodzić. Spór powstały w niniejszej sprawie należało rozstrzygnąć na gruncie powołanej już ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazać przy tym należy, że ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) zmieniono z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym, w tym dokonano modyfikacji art. 130a tej ustawy.
Rozpoznawana sprawa dotyczyła przyznania wynagrodzenia za przechowywanie kilku pojazdów, które zostały zabezpieczone w okresie od [...]lipca 2010 r. do [...] czerwca 2013 r. Wniosek skarżącego o przyznanie przedmiotowego wynagrodzenia datowany jest natomiast na dzień [...] grudnia 2012 r. W konsekwencji zatem, wobec braku odmiennych uregulowań w przepisach przejściowych, w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku.
Zgodnie z art. 130a ust. 10 i 10e p.r.d. w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 tego przepisu, Starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu (miasta na prawach powiatu), jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. W sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wykonanie orzeczenia sądu o przepadku pojazdu następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy, zaś do wykonania orzeczenia jest obowiązany starosta (art. 130a ust. 10f p.r.d.).
W myśl art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi natomiast osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i), a decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Ustawodawca wprowadzając nową regulację dotyczącą wskazanych wyżej kosztów wskazał, że rozstrzygnięcie o tych kosztach następuje po zakończeniu postępowania, przy czym chodzi o postępowanie co do przepadku pojazdu na rzecz powiatu (art. 130a ust. 10), niezależnie od tego, czy wniosek o orzeczenie przepadku zostanie przez właściwy sąd uwzględniony, czy też nie. W obu bowiem przypadkach zakończy się postępowanie z wniosku starosty o orzeczenie przepadku na rzecz powiatu w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi i wówczas możliwe i konieczne będzie rozstrzygnięcie o obowiązku poniesienia omawianych kosztów. Uzupełnieniem tej regulacji są przepisy o wymagalności należności z tytułu tych kosztów, jak też jej egzekucji. Zgodnie z art. 130a ust. 10j p.r.d. termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, określony został na 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W kontekście powyższego należy zauważyć, że art. 130a ust. 10h p.r.d. wprowadzając regulację, zgodnie z którą koszty związane z usunięciem i przechowywaniem pojazdu, które powstały od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do dnia zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, nie określa jednocześnie w jakim trybie i na jakich zasadach jednostki usuwające pojazdy i prowadzące parkingi strzeżone mogą dochodzić zwrotu tych kosztów. Niemniej jednak trzeba podkreślić, że regulacja prawna problematyki usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wskazuje, że jest to zadanie publiczne o charakterze administracyjnoprawnym, wykonywane przez organy administracji publicznej, w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są właśnie jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Jeśli więc zadanie z zakresu administracji publicznej jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to łączy te jednostki z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. Jakkolwiek, co do zasady, należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, to jednak w sytuacji, gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można z tego powodu pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne, należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów (por. uchwała SN z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/07, postanowienie SN z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt V CSK 332/08, Lex nr 515452). Wobec braku odpowiedniej regulacji dotyczącej trybu zwrotu kosztów za przechowywanie pojazdu od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia do dnia orzeczenia przepadku w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym, konieczne i zasadne staje się zastosowanie w tym zakresie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej w skrócie: "p.e.a."), które regulują egzekucję należności pieniężnych z ruchomości. Możliwość taka wynika z przepisów wydanego na podstawie art. 174 p.e.a. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 46, poz. 237). Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a i c tego rozporządzenia przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia; darowizny, zrzeczenia się, dziedziczenia ustawowego oraz objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Dotyczy to zwłaszcza art.102 § 2 u.p.e.a., który nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania na żądanie dozorcy przechowującego zajętą rzecz zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Stanowisko takie przyjął również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 listopada 2010 r. w sprawie I OPS 1/10, w której stwierdził: "Jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 p.e.a .w związku z § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia" (obecnie § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia, ponieważ w aktualnym stanie prawnym przejście własności pojazdu na rzecz powiatu następuje na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku).
Powyższe wywody prowadzą do wniosku, że w sprawie nie było podstaw do odmowy przyznania skarżącemu wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów za okres od wydania dyspozycji usunięcia ich z drogi do dnia orzeczenia przepadku, w sytuacji nieodebrania tych pojazdów przez osoby będące właścicielami w chwili wydania dyspozycji ich usunięcia i nieuregulowania przez nie należności powstałych w związku z usunięciem pojazdów i ich przechowywaniem. Podkreślić przy tym trzeba, że podstawą odmowy przyznania takiego wynagrodzenia nie mogły być postanowienia zawartej przez skarżącego ze Starostą umowy z dnia [...] czerwca 2010 r., w której skarżący zobowiązał się do dochodzenia wynagrodzenia bezpośrednio od dotychczasowych właścicieli pojazdów. Taki zapis, jako sprzeczny z obowiązującą regulacją ustawową, nie był wiążący i nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania wynagrodzenia skarżącemu za żądany okres. Trzeba bowiem podkreślić, że skarżący jako jednostka prowadząca parking strzeżony zobowiązany przez Starostę do usuwania pojazdów z drogi i ich przechowywania w trybie art. 130 lit.a p.r.d., wykonywał zadanie z zakresu administracji publicznej wyznaczone przez organ. Zatem to z tym organem, a nie z właścicielem pojazdu, łączył go stosunek administracyjnoprawny. Wobec braku jakiegokolwiek umownego, czy innego stosunku prawnego łączącego prowadzącego parking strzeżony z osobą będącą właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji jego usunięcia, nie było natomiast żadnych podstaw prawnych do bezpośredniego dochodzenia należności związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu przez skarżącego od dotychczasowego właściciela.
Wobec tego organy administracyjne zobowiązane są ponownie rozpoznać wniosek skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. mając na uwadze treść art. 130 a ust. 10h p.r.d. oraz art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także sprzeczność zawartej przez strony umowy z obowiązującymi regulacjami prawnymi.
Skoro zatem postanowienia wydane w I, jak i II instancji naruszały prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to na podstawie art. 145 § 1 lit.a p.p.s.a., podlegały one uchyleniu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (punkt II sentencji).
Punkt III sentencji wyroku oparto na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło