III SA/Kr 936/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25.06.2013r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. z pózn. zm.) oraz art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 2a, art. 4, art. 5 ust. 1, ust.2, ust.3, art. 6, art.8, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. - o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006r. z późn. zm.) w związku z art. 2 ustawy z dnia 19.08.2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205 poz. 1212) po rozpatrzeniu odwołania D. W. od decyzji Zastępcy Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] 2013r. znak: [...] w sprawie odmowy przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka J. W. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organy ustaliły następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Organ I instancji Zastępca Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Wójta Gminy odmówił D. W. przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka wnioskowanej na J. W. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż wnioskodawczyni nie spełniła warunku koniecznego do przyznania świadczenia albowiem nie pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży, co jest warunkiem koniecznym do przyznania tego świadczenia. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła D. W. Podniosła w odwołaniu, iż stan jej zdrowia nie wymagał wcześniejszej wizyty u lekarza ginekologa. Natomiast ze względu na długi okres oczekiwania na wizytę u lekarza pierwsza wizyta odbyła w 11 tygodniu ciąży. Ponadto skarżąca wskazała na swoją ciężka sytuację materialną (jest matka czwórki dzieci zaś mąż jest jedynym żywicielem rodziny) . Stwierdziła również, że w jej sprawie organy winny brać pod uwagę "względy słusznościowe ". Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji stwierdziło, że skarżącej świadczenie nie przysługuje, z uwagi na niespełnienie warunku koniecznego, uprawniającego do przyznania wnioskowanego świadczenia, albowiem zgodnie z treścią przepisu art. 15b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko, ale ta jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka niezależnie od wysokości dochodu ( art. 15b ust. 2), jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu (art. 15b ust. 5). Fakt pozostawania pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną (art. 15b ust. 6). Przepisy prawa, zdaniem Kolegium, wyraźnie formułują w stosunku do osób występujących o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka warunek konieczny, (choć niewystarczający), którego spełnienie jest niezbędne do uzyskania świadczenia. Warunkiem tym jest konieczność pozostawania przez kobietę będącą matką dziecka, pod opieką medyczną (potwierdzoną zaświadczeniem wystawionym przez lekarza lub położną) nie później niż od 10 tygodnia ciąży. Natomiast w przedmiotowej sprawie, co wynika z zaświadczenia lekarskiego z dnia 10 maja 2013r. z Poradni Ginekologiczno-Położniczej Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, D. W. pozostawała pod opieką medyczną od 11 tygodnia ciąży. Z oświadczenia skarżącej z dnia 4.06.2013r. złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania wynika, że nie pozostawała pod opieką lekarską przed 11 tygodniem ciąży. Odnosząc się zaś do argumentów skarżącej, oczekiwania na wizytę u lekarza, organ odwoławczy stwierdził, iż przepisy prawa regulujące kwestię przyznawania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka w sposób jednoznaczny ustalają warunki otrzymania tego świadczenia, co nie pozwala organowi na jakikolwiek luz interpretacyjny ani też zastąpienia przy orzekaniu - przepisów prawa względami słusznościowymi. D. W. wniosła skargę do WSA w Krakowie na tą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc zarzuty identyczne jak w odwołaniu, kładąc nacisk na konieczność długiego oczekiwania na wizytę u lekarza w ramach NSZ, oraz dodatkowo podniosła okoliczność, iż nie było ją stać na prywatną wizytę lekarską. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, jako bezzasadnej, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano decyzję o odmowie przyznania jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 2a, art. 4, art. 5 ust. 1, ust.2, ust.3, art. 6, art.8, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. - o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006r. z późn. zm.) w związku z art. 2 ustawy z dnia 19.08.2011r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych |Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy | |administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod | |względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, zatem, czy zaskarżony akt administracyjny | |(decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i | |obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W | |toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w uzasadnieniu przywoływana, jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w | |granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na | |względzie regulację art. 135 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w | |stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy | |skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. | |Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu. | |Na wstępie należy wskazać, że organy prowadzące postępowanie obowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w | |szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału| |dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dopiero ustalone w takich warunkach fakty mogą być uznane za podstawę | |rozstrzygnięcia sprawy. | |Zgromadzony w aktach materiał dowodowy i uzasadnienie zaskarżonej decyzji, na co wskazuje skarżąca nie wyjaśniania, daty zgłoszenia | |się D. jej w przychodni i wyznaczenia wówczas terminu wizyty u ginekologa-położnika dopiero w 11 tygodniu ciąży, co jak twierdzi | |skarżąca było skutkiem dużej liczby pacjentek oczekujących na świadczenie medyczne. | |Brak odniesienia organu do tych okoliczności nie pozwala Sądowi na stwierdzenie, że organ należycie ustalił stan faktyczny stanowiący | |podstawę do orzekania w przedmiocie przyznania wnioskowanego świadczenia. | |Natomiast odnośnie poglądu prawnego organów, że przepisy prawa regulujące kwestię przyznawania jednorazowej zapomogi z tytułu | |urodzenia dziecka w sposób jednoznaczny ustalają warunki otrzymania tego świadczenia, co nie pozwala na jakikolwiek luz | |interpretacyjny ani też zastąpienia - przy orzekaniu - przepisów prawa względami słusznościowymi, jest on o tyle nieprawidłowy, że | |generalnie przy stosowaniu prawa, w przypadku braku zawinienia przy spełnieniu określonej, koniecznej przesłanki reguły | |interpretacyjne pozwalają na sanowanie tej okoliczności. Stanowisko organu nie znajduje, więc oparcia w prawidłowej interpretacji | |przedmiotowych przepisów, na co wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie, z którym prawidłową wykładnią ustawowego | |pojęcia pozostawania pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu jest uznanie, że ta przesłanka jest także | |spełniona, gdy w tym terminie ciężarna kobieta zgłosi się do podmiotu leczniczego w celu udzielenia jej świadczenia medycznego w | |związku z ciążą (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 lipca 2013 r., sygn. akt: III SA/Kr 1838/12, wyrok WSA Szczecinie z dnia 28 11 2012r. | |sygn. akt II SA/ Sz 1066/12, wyrok WSA Szczecinie z dnia 25 04 2013r. sygn. akt II SA/ Sz 143/13)). | |Reasumując w okolicznościach niniejszej sprawy, bez dodatkowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przedwczesne było | |uznanie, że D. W. nie spełniła przesłanek do przyznania jej wnioskowanego świadczenia z tytułu urodzenia się dziecka. Przy | |przedstawionej wyżej, właściwej interpretacji pojęcia "pozostawania kobiety ciężarnej pod opieką medyczną", organ powinien ustalić, | |czy w ramach bezpłatnej opieki zdrowotnej w NZOZ, przyjmując podaną przez skarżącą wersję zarejestrowania się do lekarza przed upływem| |10 tygodnia ciąży, rzeczywiście nie miała ona możliwości poddania się wówczas badaniu medycznemu, a więc przed upływem 10 tygodnia | |ciąży. | |W ocenie sądu skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze potrzeby dokonania takich ustaleń nie dostrzegło, naruszyło tym samym przepisy | |postępowania administracyjnego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. | |Wyjaśnienia sprawy w tym zakresie ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zatem celowym było uchylenie nie tylko zaskarżonej, ale i | |poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jako niezbędne do końcowego jej załatwienia. | |Zadaniem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie należyte wyjaśnienie okoliczności faktycznych, a następnie, w zależności od ich | |wyniku zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych z uwzględnieniem wykładni dokonanej przez Sąd w niniejszym wyroku. | |Na marginesie należy wskazać, że Kolegium dokonało postanowieniem sprostowania niewłaściwej decyzji, co już mogło być podstawą | |uchylenia obu zaskarżonych decyzji z uwagi na sprzeczność ich sentencji i uzasadnienia. | |W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 ustawy | |Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. | | |