VII SA/Wa 1498/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-19

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, który jest jednocześnie współużytkownikiem wieczystym gruntu, na którym posadowiony jest ten budynek, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę dotyczącym tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, który jest jednocześnie współużytkownikiem wieczystym gruntu, na którym posadowiony jest ten budynek, może posiadać przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli wykaże, że objęte decyzją zagospodarowanie nieruchomości wpłynie negatywnie na jego prawa jako współwłaściciela tej nieruchomości. W takim przypadku organ powinien przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem jego stanowiska.
Stan faktyczny
Skarżący S. D., właściciel lokali mieszkalnych sąsiadujących z inwestycją, złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego pozwolenia na budowę ogrodu zimowego i połączenie lokali mieszkalnych. Skarżący podnosił, że został pozbawiony udziału w postępowaniu, a dowody były fałszywe. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący, jako właściciel lokalu, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ interes prawny w takich sprawach ma wspólnota mieszkaniowa. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak wykazania jego interesu prawnego jako współwłaściciela nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (Prezydenta) i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. D. - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] odmawiającą uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. i M. L. pozwolenia na budowę ogrodu zimowego przy lokalu mieszkalnym nr [...] i połączeniu lokali mieszkalnych nr [...] i [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul. [...] w W. (dz. nr ew. nr [...] z obrębu [...]). Organ wskazał, że S. D. dnia 3 stycznia 2012 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] września 2010 r. podnosząc, że bez własnej winy pozbawiono go udziału w postępowaniu. Dodał, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe, tj. oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Dodał, że o decyzji dowiedział się 19 grudnia 2011 r., kiedy została mu nadesłana. Swój interes prawny wnioskodawca wywiódł z faktu, że od 2004 r. jest właścicielem lokali mieszkalnych nr [...] i [...] sąsiadujących w pionie z lokalami inwestora, objętymi pozwoleniem na budowę. Inwestycja negatywnie oddziałuje na jego lokale. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie pozwolenia na budowę na podstawie art. 28 k.p.a. posiłkowo ustala się interes prawny podmiotów określonych w art. 28 ust. 2 cyt. ustawy. Podkreślił, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wyłącza art. 21 ust. 1 ustawy z 1994 r. o własności lokali, przez co stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę czy przebudowę jest wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. Właściciel lokalu nie ma zatem, co do zasady, przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Jedynie jeżeli wykaże swój indywidualny, odrębny od interesu wspólnoty mieszkaniowej, interes prawny, może wystąpić jako strona. W ocenie organu wnioskodawca nie legitymuje się odrębnym od ww. Wspólnoty Mieszkaniowej własnym, indywidualnym interesem prawnym w tej sprawie. Nabycie współwłasności części wspólnych budynku wielorodzinnego nie kreuje indywidualnego, odrębnego od wspólnoty mieszkaniowej, interesu prawnego. Skargę na powyższą decyzję złożył S. D. zarzucając naruszenie: 1. art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że p. L. posiadali tytuł do nieruchomości; 2. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 tej ustawy w zw. z § 4 pkt 1 oraz 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania poprzez ich pominięcie wobec dowolnego przyjęcia, iż skarżący nie wskazał przepisów prawa materialnego pozwalającego na udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę, 3. art. 28 ust. 2 cyt. ustawy w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 i art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 140 k.c. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, 4. art. 40 ust. 1 I 2 k.p.a. w zw. z art. 21 ustawy ó własności lokali, gdyż stroną powinien być zarząd wspólnoty a nie poszczególni członkowie, tym bardziej, że w aktach brak jakiegokolwiek upoważnienia dla p. K., 5. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez dowolne i nie poparte materiałem dowodowym ustalenia faktyczne, szczególnie w zakresie tytułu p. L. do nieruchomości oraz pełnomocnictw dla p. K. m.in. pominięcie rejestru gruntów działki [...] z Obr. [...] i wskazanych tam ksiąg wieczystych, planów budynku wielorodzinnego oraz pisma policji ws. statusu nieruchomości, 6. art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, w szczególności niewyczerpujące odniesienie się do odwołania, w tym pominięcie, że inwestycję wykonano na nieruchomości będącej współwłasnością skarżącego oraz zapisów KW nr [...], nr [...], nr [...] i [...]. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji w celu ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł, że organy pominęły fakt, iż skarżący jest współużytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] w W. w udziale wykazanym w KW nr [...], na której zrealizowano inwestycję. Wskazał, że urzędnikom nie chciało się nawet przeczytać dokładnie pism składanych w tej sprawie m.in. pisma z dnia 21.11.2011 r.". Ponadto, w ocenie skarżącego, należało zbadać prawdziwość oświadczenia o prawie do nieruchomości, a w przypadku stwierdzenia uchybień - z urzędu powinna zostać stwierdzona nieważność decyzji Prezydenta [...] decyzji nr [...]. Zaznaczył także, że organ II instancji nie odniósł się do pozostałych zarzutów odwołania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ppsa. W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] odmawiającą uchylenia, we wznowionym postępowaniu własnej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. i M. L. pozwolenia na budowę ogrodu zimowego i połączenie lokali mieszkalnych w ww. budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Zdaniem organów S. D., jako właściciel wyodrębnionego lokalu w ww. budynku wielorodzinnym nie posiadał przymiotu strony do kwestionowania we wznowionym postępowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Oceniając legitymację skarżącego do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony podkreślić trzeba, iż działania wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez jej zarząd dotyczą nieruchomości wspólnej, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), dalej u.w.l, co wynika wprost z przepisów rozdziału 4 tej ustawy, a w szczególności z art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 3. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, jak stanowi art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali. Do części wspólnej nieruchomości należą zatem tylko te części budynku, które są niezbędne do korzystania przez wszystkich właścicieli lokali oraz grunt pod budynkiem pozostający we współwłasności lub we współużytkowaniu wieczystym. Do nieruchomości wspólnej zastosowanie znajdują przepisy ustawy o własności lokali. Natomiast nieruchomość gruntowa, znajdująca się poza budynkiem wspólnoty mieszkaniowej pozostaje we współwłasności lub we współużytkowaniu wieczystym właścicieli wyodrębnionych lokali, w określonych udziałach, do której zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego tj. art. 195 i następne, które stosuje się odpowiednio również, jeśli użytkowanie wieczyste przysługuje wspólnie kliku osobom. Z art. 199 k.c. wynika, że do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Skoro wniosek o wznowienie postępowania złożony w niniejszej sprawie dotyczył postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 30 września 2010r. wydaną w przedmiocie pozwolenia na budowę, to krąg stron należało ustalić w oparciu o art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Jak wynika z akt sprawy, już we wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazywał, że jest "współwłaścicielem nieruchomości, w tym działki nr [...]". Podobnie w skardze powoływał się na udział w nieruchomości KW [...]. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie tylko wydruk komputerowy z KW [...] dotyczącej lokalu skarżącego, niemniej wynika z niego, że skarżącemu przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu. W związku z powyższym, jeżeli przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy potwierdzą, w oparciu o urzędowe odpisy z ksiąg wieczystych, że skarżący jest współużytkownikiem wieczystym działki objętej decyzją Prezydenta [...] z dnia 30 września 2010 r. nr [...], to skarżącemu z tytułu współwłasności tejże działki będzie przysługiwał przymiot strony, w kwestionowaniu ww. decyzji we wznowionym postępowaniu. Skarżący posiada interes prawny w takim znaczeniu, że objęty powyższą decyzją zakres zagospodarowania nieruchomości współużytkowanej, wpłynie ujemnie na jego prawa jako współwłaściciela tej nieruchomości, tak w zakresie wielkości udziału jak i w zakresie korzystania z nieruchomości. Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki, Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit a oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło