VII SA/Wa 1995/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-24
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Justyna Mazur, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca współwłaścicielką działki sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji budowlanej (tuczarni), posiada interes prawny uzasadniający jej status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy organy administracji uznały, że jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu?Ratio decidendi
Skarżąca posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ jej nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej tuczarni. Niewłaściwe ustalenie liczby dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) w dokumentacji projektowej, które skutkowało uznaniem inwestycji za nieznacząco oddziałującą na środowisko, stanowiło podstawę do uchylenia decyzji organu odwoławczego, który umorzył postępowanie z powodu braku statusu strony skarżącej. Organ odwoławczy powinien rozpoznać odwołanie merytorycznie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tuczarni, argumentując, że jest stroną postępowania ze względu na sąsiedztwo swojej nieruchomości. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że inwestycja nie narusza prawa i skarżąca nie jest stroną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję GINB, stwierdzając, że skarżąca ma interes prawny i powinna być uznana za stronę postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. C.-K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D. C.-K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [....] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. C.-K. kwotę 457 złotych (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] czerwca 2012 roku znak [....], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania D. C.-K. z dnia 9 maja 2012 r., od decyzji Wojewody [....] (dalej: "organ I instancji") z dnia [....] kwietnia 2012 roku Nr [....] znak: [....], odmawiającej stwierdzenia, na wniosek D. C.-K. (dalej: "skarżąca"), nieważności decyzji Starosty [....] z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [....], znak: [....], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. K. pozwolenia na budowę budynku tuczarni wraz z infrastrukturą oraz silosu zbożowego na działce o nr ewid. [...], położonej w miejscowości [....], gmina [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [....] lipca 2011 r. Nr [....] znak sprawy: [....] Starosta [....] zatwierdził projekt budowlany
i udzielił S. K. pozwolenia na budowę budynku tuczarni wraz
z infrastrukturą oraz silosu zbożowego na działce o nr ewid. [...], w m. [...] gmina [....].
D. C.-K. wnioskiem z dnia 28 listopada 2011 r., uzupełnionym pismem z dnia 30 listopada 2011 roku wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Skarżąca nie została uznana przez Starostę [....] za stronę w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę budynku tuczarni wraz
z infrastrukturą oraz silosu zbożowego.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku Nr [....] wydaną na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku D. C.
-K. z dnia 28 listopada 2011 r., uzupełnionego pismem z dnia 30 listopada 2011r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2011r. Nr [....], znak sprawy: [....], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono S. K. pozwolenia na budowę budynku tuczarni wraz z infrastrukturą oraz silosu zbożowego na działce o nr ewid. [....] w m. [...] gmina [...], odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż z zebranych w sprawie dowodów wynika, że działka D. C.-K. graniczy z działką S. K., a budynki mieszkalne wnioskodawczyni usytuowane są bezpośrednio przy granicy z działką inwestora. Wskazano jednocześnie, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), (dalej: "prawo budowlane"), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę obowiązkiem organów jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm prawa materialnego. O ile decyzja nie wykazuje sprzeczności z powyższymi wymaganiami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Samo zachowanie wymaganych odległości co do usytuowania budynku na działce nie oznacza, że osoby mające tytuł prawny do działek znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu nie posiadają interesu prawnego
i nie mogą być stroną w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Także niezaliczenie projektowanego obiektu budowlanego do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010r. Nr 213, poz. 1397) nie pozbawia właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w otoczeniu projektowanego obiektu prawa do bycia stroną w takim postępowaniu. Skuteczne kwestionowanie poczynań inwestora jest możliwe tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z uzasadnionym interesem, o którym mowa w art.
5 ust. 1 pkt 9 ustawy prawo budowlane. Zarzuty takie przysługują właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania obiektu.
Dokonując oceny zasadności wniosku skarżącej na gruncie art. 156 k.p.a. organ dokonał powyższej oceny w oparciu o dokumentację projektową dołączoną do akt administracyjnych oraz w kontekście zachowania wymogów z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz. U. nr 75 z 2002 roku poz. 690 z póź. zm.). Ustalono także, iż działka S. K., na której zaprojektowano budowę spornej tuczami, oznaczona nr [....] położona jest we wsi [....]
i objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [....] zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [....] Nr [....] z dnia 22 lipca 2003r. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [....] Nr [....], poz. [....]
z dnia 15 września 2003r. Przywołując ustalenia powyższego planu organ I instancji podniósł, iż część działki S. K. objęta projektowaną tuczarnią znajduje się
w jednostce planistycznej "GMR" miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [....], dla której ustalenia tego planu jako funkcję podstawową przewidują zabudowę zagrodową i mieszkaniową. Wskazano jednocześnie, iż powyższy plan dopuszcza zabudowę usługową i produkcyjną o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki. Ponadto przewiduje adaptację istniejącej zabudowy oraz zakaz lokalizacji zabudowy inwentarskiej powyżej 50 DJP. Dokonując oceny planowanej inwestycji na gruncie § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz. U. nr 75 z 2002 roku poz. 690 z póź. zm.) oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592 ze zm.) organ I instancji uznał, iż planowana inwestycja stanowić będzie dopełnienie zabudowy zagrodowej inwestora i zagospodarowanie jego działki.
W projektowanym budynku tuczarni przewiduje się hodowlę 360 szt. tuczników, co
w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 37,8 DJP, zaś łącznie
z przewidzianą do zachowania obsadą zwierzęcą w ilości 1.14 DJP stanowi 38,94 DJP. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010r. Nr 213, poz. 1397) chów lub hodowla zwierząt w liczbie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP) nie należy zarówno do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko jak i do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym projektowana inwestycja w ocenie organu I instancji nie podlega zaliczeniu do zabudowy usługowej
i produkcyjnej, dopuszczonej do realizacji w jednostce planistycznej (GMR) odpowiadającej lokalizacji działki inwestora, gdyż nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzanie raportu może być wymagane, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazano także, iż tuczarnia nie jest sprzeczna z zakazem lokalizacji zabudowy inwentarskiej powyżej 50 DJP oraz zakazem dotyczącym realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w przepisach szczególnych na całym obszarze. Organ I instancji nie dopatrzył się także innych naruszeń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003r. Nr 120 poz. 1133 ze zmianami) i rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie ( Dz. U. z 1995r. Nr 25, poz. 133). Wskazano, iż w toku postępowania
o wydanie pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej bada jedynie zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, nie ma zaś możliwości ingerencji w treść mapy geodezyjnej (zatwierdzonej przez właściwy ośrodek dokumentacji geodezyjno-kartograficznej), na której opracowany został projekt zagospodarowania. Wskazano, iż zarzuty skarżącej potwierdzają to, iż na załączonej przez nią mapie w skali 1:1000 budynek usytuowany na jej działce bezpośrednio przy granicy z działką inwestora, oznaczony jako gospodarczy, jest faktycznie budynkiem mieszkalnym. W ocenie organu I instancji to nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie i nie może być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Wobec tego, iż Wojewoda [...] w toku prowadzonego postępowania nie stwierdził naruszenia prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy, w tym także w zakresie sprawdzenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (właściwy do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę) zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wobec tego, że wnioskodawczyni nie wykazała żadnej przesłanki ograniczającej zagospodarowanie jej terenu, a tym samym naruszenia prawem chronionego interesu prawnego uznano, iż budowa spornej inwestycji nie narusza prawa własności i nie wywoła żadnych ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu działki skarżącej. Wobec tego stwierdzono, że decyzja Starosty [....] z dnia [....] lipca 2011 r. Nr [....] znak sprawy: [....] nie jest dotknięta żadną
z wad określonych w art. 156 k.p.a.
Odwołanie od tej decyzji wniosła D. C. – K.. Podniosła, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem Wojewody [....] o braku rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu kwestionowanej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę spornej inwestycji. Wskazała, iż taka inwestycja jak chlewnia wykracza uciążliwością poza granice działki i żaden przepis prawa nie stanowi, że inwestycje poniżej 40 DJP są nieuciążliwe. Kwestionując ustalenia organu I instancji i dokonaną ocenę prawną podniosła, iż odwołuje się od decyzji w całości.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2012 roku znak [....], wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania D. C.-K. z dnia 9 maja 2012 r., od decyzji Wojewody [....] z dnia [....] kwietnia 2012 roku Nr [....] znak: [....], odmawiającej stwierdzenia, na wniosek D. C.-K., nieważności decyzji Starosty [....]z dnia [....] lipca 2011 r., Nr [....], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S.K. pozwolenia na budowę budynku tuczarni wraz z infrastrukturą oraz silosu zbożowego na działce o nr ewid. [....], położonej w miejscowości [....], gmina [....] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji GINB podniósł, iż zgodnie z brzmieniem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wskazano jednocześnie, iż organ administracji publicznej jest obowiązany umorzyć postępowanie z urzędu, w sytuacji gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny, zaś bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego występuje wtedy, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania, elementu przedmiotowego lub podmiotowego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa
w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i wobec tego nie można wydać decyzji co do istoty sprawy. Powołując się na art. 28 k.p.a. GINB podniósł, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza możliwość ustalenia powszechnie obowiązującego przepisu prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Wskazano także, iż w postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane, który ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wskazano jednocześnie, iż przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 prawa budowlanego teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia
w zagospodarowaniu tego terenu. Obszar oddziaływania obiektu musi być określony
w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa, a samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Z analizy akt sprawy GINB wywiódł, iż D. C.-K. swój interes prawny do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [....] lipca 2011 r., Nr [....], znak: [...], wywodzi z tytułu prawa współwłasności do działki nr ewid. [....], sąsiadującej z nieruchomością, na której zaplanowana została sporna inwestycja. Biorąc pod uwagę rodzaj inwestycji, jej usytuowanie, wysokość budynku tuczarni, organ odwoławczy wskazał, iż sporna inwestycja nie powoduje ograniczeń
w zagospodarowaniu działki o nr ewid. [....]. Projektowany budynek tuczarni jest oddalony od granicy z działką nr ewid. [...] o ok. 5,5 m, zaplanowany bezodpływowy zbiornik na gnojowicę znajduje się w odległości ok. 25 m od granicy z w/w działką, zaś silos zbożowy jest usytuowany w odległości ok. 20 m od granicy działki, należącej do skarżącej, jego wysokość określono na 5,14 m. Skarżąca może bez przeszkód zagospodarować działkę będącą jej własnością, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji
w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres - wyznaczony przepisami prawa
- dopuszczalnego zagospodarowania. Wskazano także, iż działka o nr ewid. [....], której współwłaścicielką jest skarżąca nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 6 ust. 3 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 1997 r., Nr 132, poz. 877 ze zm.), z którego wynika, że odległość zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce, mierzone od pokryw i wylotów wentylacyjnych powinny wynosić co najmniej 15 m od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich oraz 4,0 m od granicy działki sąsiedniej, a także § 8 pkt 1 i 5, dotyczący odległości silosów na zboże i pasze od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz budynków inwentarskich. Dokonano także oceny w kontekście § 12, § 13, § 22, § 23, § 57, § 60, § 271 i nast. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W konkluzji wskazano, że działka skarżącej nie znajduje się
w obszarze oddziaływania zaprojektowanej inwestycji, ona sama zaś nie jest ograniczona w możliwości jej zagospodarowania. Skarżąca nie wskazała okoliczności uzasadniających jej interes prawny w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z dnia [....] lipca 2011 r., Nr [...], znak: [....]. W tych okolicznościach w ocenie organu odwoławczego, skarżącej nie przysługuje przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Tym samym zaistniała przeszkoda prawna do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [....] z dnia [...] lipca 2011 r., Nr [....], znak: [...] z wniosku skarżącej. Wskazywane przez skarżącą okoliczności związane
z użytkowaniem obiektu, w szczególności emisja zapachu mogą stanowić jedynie
o interesie faktycznym, a nie prawnym.
Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] czerwca 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez D. C.-K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, skarżąca zarzuciła jej naruszenie przepisów:
– art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d i pkt 9, art. 28 ust. 2 i art. 35 prawa budowlanego,
– art. 71 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
– § 18 ust. 2 pkt 1 i 6, § 21 ust. 1 pkt 1, 4 i 5, § 23 pkt 5, § 39 ust. 2 pkt 3 lit. b,
§ 39 ust. 3 pkt 2, 3, 4 lit e uchwały Rady Gminy [...] nr [....] z dnia [...] lipca 2003 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [....],
– prawa proceduralnego, które miało wpływ na wynik postępowania,
w szczególności w zakresie naruszenia przepisów art. 28, art. 105, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz zasad postępowania administracyjnego, w szczególności określonych przepisami art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a.
Uzasadniając skarżąca podniosła m.in., iż jest właścicielką działki sąsiadującej
z działką na której ma być realizowana inwestycja, a budynki mieszkalne posadowione na jej działce znajdują się bezpośrednio przy granicy. Wskazała, iż z uwagi na fakt posiadania przez nią tytułu prawnego do zajmowanej działki, a także posiadania interesu prawnego w zakresie, w jakim sporne zamierzenie koliduje z jej uzasadnionym interesem należało przyjąć, jak słusznie uznał Wojewoda [....], że jest ona stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nr [....].
Skarżąca podniosła także, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję, a w szczególności umarzając postępowanie w sprawie usankcjonował funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji, przy wydaniu której organ nie sprawdził zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do czego zobowiązany jest na podstawie przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego.
Powołując się na treść § 39 obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym znajduje się działka objęta sporną inwestycją wskazała, iż dopuszczalne jest przeznaczenie go pod zabudowę usługową i produkcyjną o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki.
Nadto wskazała, że przedmiotowy obiekt emitował będzie do środowiska szkodliwe związki, które przenikać będą na teren sąsiednich nieruchomości i utrudniać będą korzystanie z nich zgodnie ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem, naruszając tym samym przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska. Podniosła także, iż sprzeczność przedmiotowej inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego jest o tyle istotna, że emisje gazów do powietrza,
a także emisja odorów stanowią poważny problem, szczególnie w stosunku do zabudowy mieszkalnej lokowanej wokół źródła emisji.
W ocenie skarżącej naruszenie prawa miejscowego, w połączeniu z naruszeniem pozostałych regulacji prawnych wskazanych w skardze daje jednoznaczną podstawę do uznania jej jako stronę postępowania, bowiem realizacja przedmiotowej inwestycji
w sposób oczywisty, oddziaływać będzie na sąsiednie nieruchomości i znacząco ograniczy zagospodarowanie terenu, stanowiącego własność skarżącej.
Zdaniem skarżącej organ wydając zaskarżoną decyzję całkowicie pominął, iż dla wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu należy także mieć na względzie normy zawarte w przepisach o ochronie powietrza i ochronie sanitarnej. Jak wynika
z uzasadnienia decyzji, obszar ten nie został przez organ wydający decyzję ustalony pomimo, że nie budzi wątpliwości fakt, iż inwestycja, jaką jest tuczarnia wykracza uciążliwością poza granice działki, na której ma być realizowana. Zauważyła, iż bez znaczenia dla sprawy ma przyjęcie przez organ, że sporna inwestycja nie przekracza 40 DJP w sytuacji, gdy brak jest regulacji prawnej, dotyczącej stwierdzenia, że inwestycje poniżej 40 DJP są nieuciążliwe dla nieruchomości sąsiadujących. Odnosząc się szerzej do powyższego stwierdzenia skarżąca wskazała, iż podkreślić należy, że organ nadzoru budowlanego uznał za prawidłowe wyliczenie ilości sztuk DJP
w projektowanej "chlewni", wykonane przez specjalistę z Ośrodka Doradztwa Rolniczego w [....], które w istocie nie może stanowić dokumentu, w oparciu, o który między innymi odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji. Powodem takiego stwierdzenia jest fakt, iż wyliczenie wykonane zostało na wniosek inwestora i nie powołuje się na obowiązujące przepisy prawa, a przede wszystkim nie zostało poparte wnikliwą analizą, do przeprowadzenia, której zobowiązany jest organ administracji przepisami art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Podniosła, iż jak wynika z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wskaźnik przeliczeniowy dla tucznika wynosi 0,14. Nadto zauważyła, iż z dokumentacji projektowej, a także powołanego wyżej pisma specjalisty wynika, że budynek tuczarni przeznaczony będzie do hodowli 360 tuczników w jednym cyklu produkcyjnym, co stanowi 50,40 DJP, a to powoduje zaliczenie przedsięwzięcia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku natomiast tego rodzaju inwestycji, koniecznym jest przeprowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, które to postępowanie poprzedzać będzie decyzję o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, iż sam fakt, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której zaplanowano realizację spornej inwestycji nie jest wystarczającą podstawą do uznania jej za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [....] z dnia [....] lipca 2011 r. Dodał, iż podnoszone przez skarżącą argumenty, wskazujące na emisję "związków odznaczających się nieprzyjemnym zapachem", emisje gazów do powietrza, a także emisje odorów nie mogą być podstawą do uznania, że należąca do skarżącej działka nr ewid. [....], znajduje się w obszarze oddziaływania zaprojektowanej inwestycji. Zdaniem organu odwoławczego są to okoliczności faktyczne mogące powodować zmniejszenie komfortu korzystania z nieruchomości, a skarżąca może skorzystać ze środków prawnych przysługujących z mocy przepisów prawa cywilnego, które zapewniają ochronę przed różnego rodzaju immisjami (art. 222 § 2 k.c. w zw. z art. 144 k.c). Organ odwoławczy podkreślił także, że brak jest podstaw do uznania, że działka należąca do skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania spornego przedsięwzięcia w rozumieniu art.
3 pkt 20 prawa budowlanego, a w konsekwencji brak jest podstaw z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego do uznania jej za stronę postępowania. Tym samym zarzuty skargi organ uznał za chybione i nie zasługujące na uwzględnienie.
W piśmie procesowym z dnia 14 stycznia 2013 r. skarżąca podtrzymała żądanie zawarte w skardze. Obszernie uzasadniając, skarżąca podtrzymała m.in. zarzut braku należytej analizy przyjętego przez organ wskaźnika Dużych Jednostek Przeliczeniowych. W ocenie skarżącej organ błędnie i pochopnie przyjął wskazany przez Inwestora S. K. sposób kalkulacji Dużych Jednostek Przeliczeniowych. Wskazała, iż Wojewoda [....] w uzasadnieniu decyzji nr [....] z [....] kwietnia 2012 roku stwierdził, iż "w projektowanym budynku tuczarni przewiduje hodowlę 360 sztuk tuczników, co w przeliczeniu na Duże Jednostki Przeliczeniowe wynosi 37,8 DJP" (str.
7 uzasadnienia). Podniosła, iż Wojewoda, podobnie jak Starosta Powiatowy w [...] przy wydaniu spornej decyzji, dokonał błędnego przeliczenia wskazanej we wniosku
o pozwoleniu na budowę ilości trzody chlewnej. Zauważyła, iż podstawą normatywną dokonywanych przeliczeń trzody chlewnej na Duże Jednostki Przeliczeniowe jest bowiem załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 12 listopada 2010 poz. 13971). W załączniku tym w sposób klarowny wskazane są zasady przeliczeń poszczególnych rodzajów trzody na DJP. I tak, dla tucznika wskaźnik ten wynosi 0,14. Zatem dla 360 sztuk tuczników łączny wskaźnik wynosi 50,4 DJP, a nie, jak przyjął organ 37,8 DJP. Łącznie zaś z przewidzianą do zachowania obsadą zwierzęcą
w ilości 1,14 DJP – DJP liczone łącznie wynosi 51,54. Zauważyła, iż organ dokonując wyliczeń, przyjął za wyliczeniami Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedzibą
w [....], przedstawionymi przez Inwestora, kalkulację stanów średniorocznych tuczników, a co za tym idzie przyjął, iż połowa tj. 180 sztuk, mimo takiego wskazania przez Inwestora, nie jest tucznikami, lecz warchlakami, które posiadają niższy współczynnik DJP, tj. 0,07.
W ocenie skarżącej taka metodologia przeliczenia nie jest wskazana jako dopuszczalna ani w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 12 listopada 2010 poz. 13971), ani też w Ustawie o udostępnianiu informacji o
środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), na podstawie którego Rozporządzenie to zostało wydane. Dokonane przeliczenie zostało zatem wykonane z naruszeniem jednoznacznie brzmiących wytycznych w Rozporządzeniu. Nadto Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą
w [...] nie jest organem uprawnionym do autorytatywnego wyliczenia DJP, załączony dokument jest zatem niczym innym, jak tzw. dokumentem prywatnym. Do dokonania stosownego wyliczenia obowiązany był organ we własnym zakresie. Zauważyła także, iż S. K. składając wniosek o pozwolenie na budowę nie wskazywał w nim, iż planuje w planowanej tuczami hodowlę 180 sztuk warchlaków i 180 sztuk tuczników. Gdyby takie wskazanie miało miejsce, wyliczenie DJP zgodnie
z Rozporządzeniem dałoby sumę 37,8 DJP. Przyjęcie przez organ, iż Inwestor pisząc
o tucznikach, miał de facto na myśli połowę tuczników, połowę zaś warchlaków, jest przyjęciem błędnym i doprowadziło do wydania wadliwej decyzji, niezgodnej
z wnioskiem. Dla właścicieli działek sąsiednich rodzi to niebezpieczeństwo powoływania się następnie na prawomocną decyzję o pozwoleniu na budowę tuczarni dla 360 sztuk tuczników i w konsekwencji posiadania hodowli maksymalnie i jednorazowo 360 sztuk tuczników.
Wskazała zatem, iż skoro inwestycja związana z hodowlą zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP w odległości nie mniejszej niż 100 metrów od terenów mieszkaniowych i innych zabudowanych, jest uznana za należącą do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to nie można mieć wątpliwości, iż celem tego przepisu jest ochrona zdrowia ludzi zamieszkałych
w promieniu 100 m od planowanej inwestycji. Zatem nieruchomości te znajdują się
w obszarze oddziaływania planowanego obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, co powoduje, iż skarżącej w niniejszym postępowaniu przysługuje przymiot strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zgodnie
z art. 1 § 2 tej ustawy dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności
z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, Nr 270) (dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zarzuty skargi zmierzające do wykazania naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 prawa budowanego oraz art. 7 i 8 k.p.a. należy uznać za zasadne w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego skarżąca wykazała istnienie interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Jak trafnie wskazano oceny powyższego należy dokonać na podstawie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z uwagi na przedmiot kwestionowanej decyzji Starosty [...] badanie istnienia przymiotu strony powinno uwzględniać treść art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. W myśl tego przepisu stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z analizy części opisowej projektu zagospodarowania działki (pkt 7), stanowiącej część dokumentacji w oparciu, o którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono S. K. pozwolenia na budowę, wynika, iż w projektowanej tuczarni przewiduje się liczbę inwentarza wynoszącą 37,8
< 40 DJP. Jednocześnie w opisie technicznym projektu architektoniczno
– budowlanego z punkcie 2 dotyczącym formy architektonicznej i funkcji znajdujemy informację, iż w tuczarni przewiduje się hodowlę do 360 tuczników, z jednoczesnym wskazaniem, że stanowi to koncentrację zwierząt na poziomie 37,8 DJP. Wprawdzie
w piśmie z dnia 26 marca 2012 roku pochodzącym z Łódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego z siedziba w [...], dołączonym do akt administracyjnych Wojewody [....] wskazano, że w tuczarni przewiduje się stan średnioroczny warchlaków, wynoszący 180 sztuk - liczbę DJP dla warchlaków wynoszącą 12,6 (180 sztuk x 0,07) oraz stan średnioroczny tuczników wynoszący 180 sztuk – liczbę DJP dla tuczników wynoszącą 25,2 (180 sztuk x 0,14), co łącznie daje wartość DJP wynoszącą 37,8. Pismo to zostało złożone w związku z prowadzonym przez Wojewodę [....] postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [....], o której mowa wyżej i na potrzeby tego postępowania. W odmienny sposób kwestia ilości DJP dla projektowanej tuczarni została przedstawiona
w dokumentacji projektowej, która dla inwestora jak i dla organu jest wiążąca.
W dokumentacji projektowej wskazuje się przewidywanie hodowli 360 tuczników i ustala dla tej ilości DJP wynoszące 37,8 < 40. Tymczasem wartość DJP dla 360 tuczników ustalona w oparciu o załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) (dalej: "rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 roku") wynosi 50,4. Współczynnik przeliczenia sztuk rzeczywistych na DJP dla tuczników określono tu na wartość 0,14. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 103, rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 roku do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów i hodowlę zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność prowadzona będzie: a) w odległości mniejszej niż 100 m od następujących terenów w rozumieniu przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla zwierząt będą prowadzone: mieszkaniowych, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych, rekreacyjno-wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, b) na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1
-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 -3 tej ustawy. W tych okolicznościach z uwagi na sposób ustalenia w dokumentacji projektowej wielkości planowanej hodowli tuczników oraz ustalone przez organy położenie nieruchomości skarżącej w stosunku do projektowanej tuczarni brak jest podstaw do stwierdzenia, że D. C. – K. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu
o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...], o której mowa wyżej. Nieruchomość będąca jej własnością pozostaje bowiem w obszarze oddziaływania projektowanej tuczarni. Tym samym organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 105 § 1 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji
i umarzając postępowanie z powodu stwierdzenia braku przymiotu strony skarżącej. Odwołanie D. C. – K. winno zostać rozpoznanie merytorycznie, do czego organ będzie zobowiązany przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Z uwagi na treść kontrolowanej decyzji i konieczność merytorycznego odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania, brak jest podstaw do odnoszenia się do pozostałych zarzutów skargi, które mają charakter merytoryczny. Na obecnym etapie postępowania byłoby to przedwczesne. W niniejszej sprawie, wobec zakwestionowania przez organ odwoławczy posiadania przez skarżącą przymiotu strony, jedynie ta okoliczność mogła być przedmiotem rozważań i oceny Sądu.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak
w punkcie I wyroku. Orzeczenie z punktu II wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w treści art. 200, 205, 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Kwota 457 zł stanowi sumę kwot: uiszczonego wpisu sądowego – 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240 zł i 17 zł uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło