II OZ 205/14

Dnia 4 marca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 grudnia 2013 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2638/13 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego z [...] października 2012 r. Nr [...] w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 20 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej jako "skarżąca spółka") wstrzymania wykonania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja z [...] września 2013 r. oraz utrzymana nią w mocy oraz częściowo zmieniona decyzja Wojewody Małopolskiego z [...] października 2012 r., dotyczą ustalenia lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Budowa połączenia kolejowego [...], odcinek [...]". Wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego skarżąca spółka wskazała, że decyzja ta stanowi podstawę podziału nieruchomości oraz wywłaszczenia, a zatem wywołuje trwałe, daleko idące skutki w sferze prawa własności. Ewentualne uchylenie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, może wiązać się z koniecznością przywrócenia poprzednich granic działek oraz korygowaniem wpisów w księgach wieczystych nieruchomości, a także rekultywacją gruntu, zdegradowanego przez działania inwestora. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego Sąd I instancji wskazał, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") Sąd I instancji podkreślił, że podstawą wydania decyzji jest ustawa z 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm., obecnie tekst jedn. z 2013 r., poz. 1594 – dalej jako "ustawa o transporcie kolejowym"). Specyfika uregulowań zawartych w przywołanej ustawie, której celem jest regulacja prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji kolejowej, wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy linii kolejowej. W ocenie Sądu I instancji, kwestie związane ze stanem prawnym nieruchomości, jako skutki decyzji w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej, nie mogą być traktowane jako przesłanka wstrzymania decyzji, gdyż podważałoby to istotę szczególnej regulacji zawartej w ustawie o transporcie kolejowym. Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej należy uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie linii kolejowej. W ocenie Sądu I instancji, powyższe okoliczności w porównaniu z możliwymi negatywnymi skutkami wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego dla skarżącej spółki przemawiają za nieuwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji. Realizacja przedmiotowej inwestycji zapewnia poprawę infrastruktury kolejowej oraz zwiększa bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Sąd I instancji miał ponadto na uwadze, że decyzja, której wstrzymania wykonania domaga się skarżąca spółka, ustala lokalizację inwestycji kolejowej, do której realizacji wymagane jest, zgodnie z art. 9ac ustawy o transporcie kolejowym, uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę, co następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Skutków wywołanych rozstrzygnięciem lokalizacyjnym nie można zakwalifikować jako mogących grozić skarżącej spółce wyrządzeniem znacznej szkody. Nadanie decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności nie uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz decyzji Wojewody Małopolskiego z [...] października 2012 r. W ocenie skarżącej spółki, Sąd I instancji błędnie uznał, że w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego, a także rygoru natychmiastowej wykonalności. W odpowiedzi na zażalenie spółka A. S.A. w W. wniosła o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 § 3 p.p.s.a. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. W sprawie niniejszej zasadnicze znaczenie mają dwie kwestie. Po pierwsze, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 165/12, wydane w analogicznym stanie faktycznym i prawnym. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny w sposób szczegółowy odniósł się do specyfiki postępowania dotyczącego ustalenia lokalizacji linii kolejowych. Stanowisko to Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie w całości akceptuje i zbędne jest jego ponowne przytaczanie wobec powołania go przez Sąd I instancji. Podkreślić jedynie należy, że porównanie podnoszonych przez spółkę okoliczności, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wywołanych zaskarżoną decyzją zmian własnościowych, ze skutkami wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego, przemawia za nieuwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że celem realizacji inwestycji jest zapewnienie poprawy infrastruktury kolejowej oraz zwiększenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Po drugie, co również podkreślił Sąd I instancji, zgodnie z art. 9ac ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę, następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym, po uzyskaniu decyzji lokalizacyjnej. Nadanie decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności nie uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych, bowiem do podjęcia takich robót uprawniać może dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę. Bez znaczenia więc pozostaje, że decyzja lokalizacyjna jest elementem procesu inwestycyjnego zmierzającego do realizacji linii kolejowej, bowiem samodzielnie nie uprawnia do podjęcia żadnych robót budowlanych, stanowiąc jedynie niezbędny element innych postępowań, a przede wszystkim postępowania zmierzającego do uzyskania pozwolenia na budowę. Ewentualnemu wstrzymaniu będzie mogła natomiast podlegać decyzja dotycząca pozwolenia na budowę i w tym też postępowaniu zabezpieczone będą mogły być interesy skarżącej spółki. Na obecnym etapie dojść może natomiast do zmian własnościowych oraz skutków określonych w art. 9w ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, natomiast kwestie te nie mogą być postrzeganie w kategorii trudnych do odwrócenia skutków bądź znacznej szkody. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.