II OZ 634/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2637/13 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w sprawie ze skargi J. P. i T. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie z wniosku J. P. i T. P. o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddalił wniosek. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżona decyzja"), Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Wodnej uchylił w części decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2012 r. [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Budowa połączenia kolejowego MLP "Kraków-Balice" z Krakowem, odcinek Kraków Główny-Mydlniki-Balice" obejmującej: budowę i przebudowę układu torowego i odwodnienie torowiska; roboty budowlane - rozbiórkę i budowę ogrodzeń, rozbiórkę masztu sieci GSM, rozbiórkę słupów; przebudowę i budowę sieci i urządzeń telekomunikacyjnych, przebudowę i budowę sieci trakcyjnej, przebudowę i budowę sieci i urządzeń energetyki nietrakcyjnej; likwidację, przebudowę i budowę przejazdów drogowych oraz budowę dróg; rozbiórkę, przebudowę i budowę obiektów inżynieryjnych, w tym budowę ekranów akustycznych; rozbiórkę obiektów kubaturowych (budynki gospodarcze, garaże, portiernia, budynki administracyjne, kontenery np.: srk, teletechniczne i inne); budowę budynku nastawni bezobsługowej Kraków Balice "KBa" w km 11,175; rozbiórkę peronu (na przystanku końcowym Kraków Balice); budowę peronów wraz z infrastrukturą towarzyszącą na przystankach osobowych: Kraków Łobzów (km 3,278), Uniwersytet Rolniczy (km 7,575), Zakliki (km 8,274), Krzyżówka (km 10,090), Kraków Balice (km 11,942); przebudowę, budowę i demontaż instalacji sanitarnych; przebudowę i budowę urządzeń sterowania ruchem kolejowym - inwestycja realizowana będzie w km 0,663-12,038 według projektowanego kilometrażu przedmiotowej linii kolejowej oraz do 5,078 istniejącej linii kolejowej nr 118" i orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy, w pozostałej części utrzymał kontrolowaną decyzję w mocy. W skardze z dnia 10 października 2013 r. J. P. i T. P. (dalej "skarżący") zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że wykonanie zaskarżonej decyzji, a także decyzji Wojewody Małopolskiego będzie wiązało się z wyrządzeniem im znacznej szkody, albowiem niepożądane sąsiedztwo inwestycji będzie z natury rzeczy skutkowało znaczącą utratą wartości nieruchomości stanowiącej ich własność. Ponadto podnieśli, że wykonanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, przed rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem trudnych do odwrócenia skutków. W razie uwzględnienia skargi może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości. Do tego czasu inwestor może zagospodarować nieruchomość wbrew ich woli, a przywrócenie stanu poprzedniego może spowodować trudne do odwrócenia skutki. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Wodnej wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wskazując, że skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Minister podkreślił, że do rozpoczęcia realizacji przedmiotowej inwestycji wymagane jest uzyskanie przez inwestora stosownego pozwolenia na budowę, co następuje w odrębnym postępowaniu. Dlatego też w ocenie organu, skutków wywołanych rozstrzygnięciem lokalizacyjnym nie można zakwalifikować jako mogących grozić skarżącym wyrządzeniem szkody. Zastosowanie bowiem w celu realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia konkretnych rozwiązań technicznych i konstrukcyjnych będzie możliwe dopiero po zbadaniu przez właściwy organ prawidłowości przedłożonego projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmawiając wstrzymania wykonania decyzji wskazał, że wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ strony nie uprawdopodobniły zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Podniesiona przez skarżących kwestia wadliwość decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej będzie przedmiotem merytorycznej oceny zasadności skargi i nie może być powoływana jako uzasadnienie wstrzymania wykonania decyzji. Oceniając natomiast skutki wykonania zaskarżonych decyzji w postaci dokonania podziału nieruchomości oraz wywłaszczenia nieruchomości należącej do skarżących należy mieć na względzie, że podstawą wydania niniejszych decyzji jest ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 165/12, zwrócił uwagę na fakt, że specyfika uregulowań zawartych w przywołanej ustawie, której celem jest regulacja prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji kolejowej, wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy linii kolejowej. W ocenie NSA, kwestie związane ze stanem prawnym nieruchomości, jako skutki decyzji w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej, nie mogą być traktowane jako przesłanka wstrzymania decyzji, gdyż podważałoby to istotę szczególnej regulacji zawartej w cytowanej ustawie o transporcie kolejowym. Według stanowiska zaprezentowanego w omawianym postanowieniu, rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej należy uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie linii kolejowej. W ocenie Sądu I instancji, powyższe okoliczności w porównaniu z możliwymi negatywnymi skutkami wykonania przedmiotowych decyzji dla skarżących przemawiają za nieuwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Realizacja przedmiotowej inwestycji zapewnia poprawę infrastruktury kolejowej oraz zwiększa bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Dodatkowo Sąd I instancji wskazał, że decyzje, których wstrzymania wykonania żądają skarżący, ustalają lokalizację inwestycji kolejowej, do której realizacji wymagane jest, zgodnie z art. 9ac ustawy o transporcie kolejowym, uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę, co następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Zatem jak słusznie, zdaniem Sądu i instancji zauważył organ, skutków wywołanych rozstrzygnięciem lokalizacyjnym nie można zakwalifikować jako mogących grozić skarżącym wyrządzeniem znacznej szkody. Również opatrzenie decyzji lokalizacyjnej rygorem natychmiastowej wykonalności nie uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. P. i wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że podtrzymuje swe obawy wyrażone w złożonej skardze. Podniesiono, że wykonanie wadliwie wydanej decyzji może doprowadzić do nieodwracalnej szkody, która nie powinna być tłumaczona interesem społecznym. W interesie społecznym i w interesie państwa prawa jest aby decyzje były wydawane w sposób pozbawiony wad niezależnie od szczytności celu oraz aktu prawnego, na który się powołuje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl przepisu art. 61 § 3 tej ustawy po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie i piśmiennictwie akcentuje się, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powinien uwzględnić interesy prawne i stanowiska wszystkich uczestników postępowania, bowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o czym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może zachodzić nie tylko po stronie wnioskodawcy, ale również po stronie innych uczestników postępowania (Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz pod red. prof. R. Hausera, prof. M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, str. 338-339 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (art. 61 § 3 P.p.s.a.) nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Przemawia za tym porównanie podnoszonych przez żądających wstrzymania okoliczności, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wywołanych zaskarżoną decyzją zmian własnościowych, ze skutkami wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że celem realizacji inwestycji jest zapewnienie poprawy infrastruktury kolejowej oraz zwiększenie bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Regulacje dotyczące tego rodzaju inwestycji zważywszy na interes społeczny i gospodarczy zmierzają do szybkiej i sprawnej realizacji inwestycji. Podnoszone we wniosku okoliczności, sprowadzające się wyłącznie do kwestii związanych ze stanem prawnym nieruchomości, jako skutki decyzji w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej nie mogą być traktowane jako przesłanka wstrzymania. Za Sądem I instancji podkreślić należy, że zgodnie z art. 9ac ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę, następuje w odrębnym postępowaniu administracyjnym, po uzyskaniu decyzji lokalizacyjnej. Nadanie decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności nie uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych, bowiem do podjęcia takich robót uprawniać może dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę. Bez znaczenia więc pozostaje, fakt że decyzja lokalizacyjna jest elementem procesu inwestycyjnego zmierzającego do realizacji linii kolejowej, samodzielnie nie uprawnia bowiem do podjęcia robót budowlanych, stanowiąc jedynie niezbędny element innych postępowań, a przede wszystkim postępowania zmierzającego do uzyskania pozwolenia na budowę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.