II GZ 168/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędziowie NSA Zofia Borowicz (spr.) Gabriela Jyż Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej zażalenia G. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 17 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 1643/13 w zakresie sprostowania oczywistej omyłki w sprawie ze skargi G. R. na uchwalę Wojewódzkiego Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu gminie utraconych dochodów z tytułu zwolnienia od podatku od nieruchomości postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1643/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy R. na uchwałę Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu gminie utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości postanowił, na podstawie art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sprostować oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1643/13 w ten sposób, że na stronie 6 w wersie 9 licząc od góry zwrot "dokonał oceny charakteru prawnego zaskarżonego aktu z dnia 3 października 2013 r." zastąpić zwrotem "dokonał oceny charakteru prawnego aktu z dnia 29 sierpnia 2013 r."; 2) sprostować oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1643/13 w ten sposób, że na stronie 7 w wersie 5 i 9 licząc od dołu zamiast daty "3 października 2013 r." wpisać datę "29 sierpnia 2013 r."., W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że na skutek oczywistej omyłki w uzasadnieniu powołano datę 3 października 2013 r. zamiast daty 29 sierpnia 2013 r. Zdaniem Sądu I instancji, z uzasadnienia postanowienia wynika, że odwołania nie wniesiono od decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, w związku z tym nie ulega wątpliwości, że chodzi o akt administracyjny z dnia 29 sierpnia 2013 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Gmina R., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez uznanie, że umieszczenie na stronie 6 w wersie 9 uzasadnienia postanowienia z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/G1 1643/13 zwrotu "dokonał oceny charakteru prawnego zaskarżonego aktu z dnia 3 października 2013" oraz na stronie 7 w wersie 5 i 9 licząc od dołu daty "3 października 2013r." stanowi oczywistą omyłkę pisarską w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a., a zatem wymagającą sprostowania. W związku z powyższym wniosła o uchylenie powyższego postanowienia. Zdaniem skarżącej nie można mówić o oczywistej omyłce, albowiem sprostowanie treści uzasadnienia w zakresie zastąpienia daty: 3 października 2013r. datą 29 sierpnia 2013 r. zmienia w istotny sposób treść uzasadnienia zapadłego 30 grudnia 2013 r. postanowienia. Skoro przedmiotem skargi do WSA była decyzja WFOŚiGW z 3 października 2013 r. to naturalną konsekwencją było poddanie przez WSA analizie przede wszystkim właśnie tego aktu prawnego, i jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 30 grudnia 2013 r., ten akt był przedmiotem rozważań Sądu I instancji. Zarzucono też, że WSA nie dokonał sprostowania wyłącznie samej daty, gdyż na stronie 6 w wersie 9 wprowadzony przez Sąd zwrot nie zawiera już słowa "zaskarżonego". Zwrot ten ma istotne znaczenie albowiem uchwała WFOŚiGW z dnia 3 października 2013r. jest również decyzją administracyjną. Na oczywistość omyłki nie może również wskazywać stwierdzenie przez Sąd I instancji, że z uzasadnienia postanowienia z 30 grudnia 2013r. wynika, iż odwołania nie wniesiono od decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia w podatku od nieruchomości. Całościowo rozumiany kontekst treści uzasadnienia postanowienia z 30 grudnia 2013 r. w związku z przedmiotem skargi do WSA daje bowiem podstawę do uznania, że przedmiotem rozważań WSA była decyzja będąca przedmiotem skargi (z dnia 3 października 2013r.) a nie decyzja z 29 sierpnia 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić również na żądanie strony (art. 159 p.p.s.a.). Wykładnia gramatyczna komentowanego przepisu wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. O dopuszczalności sprostowania wyroku decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu (tak: postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 887/04, niepubl.). Pojęcie oczywistej omyłki nie dotyczy więc ani przeoczenia, jakiego sąd dopuścił się przy rozstrzygnięciu sprawy, ani niezgodności sentencji z następnie sporządzonym uzasadnieniem (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 395 oraz powołana w nim literatura tj. K. Piasecki w: KPC cz. I, s. 1051-1052). Sprostowaniu mogą ulegać niedokładności, błędy pisarskie i rachunkowe czy inne oczywiste omyłki popełnione także w uzasadnieniu orzeczenia, które nie mogą jednak prowadzić do zmiany mylnych ustaleń faktycznych. Błąd pisarski jest oczywistą omyłką wówczas, gdy jest widoczne, że wbrew zamierzeniu sądu doszło do niewłaściwego użycia wyrazu lub oczywiście mylnej pisowni albo widocznie niezamierzonego opuszczenia jednego lub więcej wyrazów (tak: postanowienie NSA z dnia 18 września 2012 r., syng. I FSK 528/10). Nie podlega jednak sprostowaniu mylne ustalenie czy wskazanie faktu. Powyższe poglądy należy odnieść także do sprostowania postanowienia oraz jego uzasadnienia, a to z uwagi na treść art. 166 p.p.s.a., w myśl którego do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z tej regulacji wynika też, że do postanowień znajduje odpowiednie zastosowanie art. 138 p.p.s.a. Przepis ten z kolei określa, jakie elementy powinna zawierać sentencja orzeczenia, wśród których ustawodawca wymienił przedmiot zaskarżenia. Przedmiot zaskarżenia powinien być tak zindywidualizowany, aby nie było wątpliwości, jakiego aktu lub czynności organu administracji dotyczy orzeczenie. W ramach przedmiotu zaskarżenia w komparycji orzeczenia należy więc oznaczyć organ, który wydał zaskarżony akt, datę i numer zaskarżonego aktu oraz krótkie określenie przedmiotu sprawy, której ten akt dotyczy. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w komparycji postanowienia WSA w G. z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1643/13 jako przedmiot zaskarżenia została określona uchwała Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. z dnia 3 października 2013 r., nr [...] w sprawie odmowy zwrotu gminie utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości. Nadto w uzasadnieniu tegoż postanowienia WSA w G. w tzw. części historycznej, czyli tym fragmencie uzasadnienia, w którym stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. sąd przedstawia zwięźle stan sprawy, stwierdzono, że Gmina R. wniosła skargę na uchwałę WFOŚiGW w K. z dnia 3 października 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę tego organu z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr [...] (wers. 6 od góry str. 1 uzasadnienia, k. 25 akt sądowych). Identyczne stwierdzenia znajdują się też w dolnej części uzasadnienia postanowienia z dnia 30 grudnia 2013 r. (wers 18 od góry, na str. 3 uzasadnienia, k. 27 akt sądowych). W uzasadnieniu tym, we fragmencie zawierającym wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia WSA stwierdził, że "... dokonał oceny charakteru prawnego zaskarżonego aktu z dnia 3 października 2013 r. ..." (wers 9 od góry str. 6 uzasadnienia, k. 29 akt sądowych), a następnie stwierdził, że "... pismo Funduszu z dnia 3 października 2013 r." (wers 9 od dołu str. 7 uzasadnienia, k. 30 akt sądowych), a także, że "...od decyzji z dnia 3 października 2013 r." (wers 5 od dołu str. 7 uzasadnienia, k. 30 akt sądowych). Użycie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 grudnia 2013 r. przy oznaczeniu aktu, wobec którego formułowane są oceny prawne, daty: 3 października 2013 r." nie pozwala przyjąć, że wprowadzone w tym zakresie zmiany zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 lutego 2014 r. mogły być przedmiotem sprostowania jako oczywista omyłka, o której stanowi art. 156 § 1 p.p.s.a. Tym bardziej, że – jak wskazuje skarżąca Gmina w zażaleniu – w przypadku zastosowania przez Sąd I instancji instytucji sprostowania wobec zwrotu zawartego w wersie 9 na stronie 6 uzasadnienia postanowienia z dnia 30 grudnia 2013 r. doszło nie tylko do zmiany w oznaczeniu daty, ale także do wyeliminowania z tego zwrotu słowa "zaskarżonego". W tym stanie rzeczy nie można uznać, że oczywistość omyłki pisarskiej, na którą powołuje się Sąd I instancji, wynika z przyczyny wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Oczywistość omyłki musi jednoznacznie wynikać z treści orzeczenia w sposób pozwalający na natychmiastowej jej rozpoznanie. Tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Tym samym zmiana wprowadzona przez Sąd i instancji zaskarżonym postanowieniem nie mogła stanowić sprostowania oczywistej omyłki w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a.§