II GZ 327/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2702/13 w zakresie pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2702/13 pozostawił bez rozpoznania wniosek [...] o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Wyrokiem z dnia 27 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] (dalej: skarżąca, spółka, strona) na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. Pismem z dnia 13 lutego 2015 r. skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Warszawie. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 21 września 2015 r. wezwał stronę do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na fakt, że skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu od skargi kasacyjnej. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 30 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 4 lutego 2016 r. (6 lutego 2016 r. – data nadania) skarżąca wniosła do WSA w Warszawie zażalenie na powyższe postanowienie, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W dniu 13 lutego 2015 r. spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie dotyczącym wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną. Pismem z dnia 4 lutego 2016 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W związku z powyższymi wnioskami zawartymi w obu ww. zażaleniach skierowano do strony skarżącej wezwanie do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr) i nadesłania go w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w dniu 24 marca 2016 r. Zarządzeniem z dnia 13 września 2016 r. Starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego bez rozpoznania, bowiem nie został on złożony na urzędowym formularzu. Zarządzenie doręczone zostało skarżącej w dniu 24 września 2016 r. Pismem z dnia 23 września 2016 r. (data nadania w UP: 30 września 2016 r.) skarżąca wniosła sprzeciw od ww. postanowienia Starszego referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 13 września 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca została zobowiązana do przesłania urzędowego formularza PPPr w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, przy czym takiego formularza nie przedłożyła. Tymczasem zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Formularz ten powinien być zgodny z wzorem wprowadzonym w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Zarazem powyższe rozporządzenie w § 2 ust. 3 przewiduje, że jeżeli wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez stronę na urzędowym formularzu, przesyła się stronie formularz w celu jego wypełnienia. WSA stwierdził, że skarżącej prawidłowo przesłano urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pouczono, że wypełniony formularz należy złożyć do Sądu w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Warszawie. W uzasadnieniu opisała przebieg dotychczasowego postępowania i stwierdziła, że nie wiedziała, iż ustanowiony w art. 252 § 2 p.p.s.a. obowiązek ma charakter bezwzględny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór wniosku został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 p.p.s.a, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. nr 5, poz. 74). Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sądowych, zarządzeniem z dnia 2 marca 2016 r. prawidłowo wezwano spółkę do nadesłania wypełnionego i podpisanego przez osobę uprawnioną wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPPr w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Urzędowy formularz został doręczony skarżącej. Mimo właściwego pouczenia spółka nie nadesłała wypełnionego formularza w zakreślonym terminie. W związku z powyższym przyjąć należy, że postanowienie Sądu I instancji o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, było prawidłowe. Skarżąca nie uczyniła bowiem zadość ustawowemu obowiązkowi złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w zakreślonym terminie. Tej oceny nie mogła zmienić argumentacja skarżącej o nieświadomości bezwzględnego charakteru przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.