I OZ 81/14

Dnia 12 lutego 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, , , po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2685/12, o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Biura Nadzoru Inspekcyjnego w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2685/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówiono A. S. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], w przedmiocie konkursu na stanowisko dyrektora Biura Nadzoru Inspekcyjnego w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego. Sąd I instancji, przywołując treść art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że w razie ustalenia, że zachodzi oczywista bezzasadność skargi, Sąd nie dokonuje oceny sytuacji materialnej skarżącego. Sąd I instancji uznał, że tego typu sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd I instancji wskazał, że od zaskarżonej decyzji Szefa Służby Cywilnej skarżącemu – jako stronie postępowania – przysługiwał środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniósł o przywrócenie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r., nr [...], Szef Służby Cywilnej rozpoznał te wnioski, następnie Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1175/08, oddalił skargę na postanowienie Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] września 2013 r. (wyrok jest prawomocny). Sąd I instancji wskazał, że w obecnie rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł skargę – ponownie – na rozstrzygniecie wydane w pierwszej instancji (decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2003 r.). W tej sytuacji Sąd I instancji stwierdził, że skoro skarżący wniósł skargę na decyzję, która została wydana przez organ w pierwszej instancji, to jego skarga jest oczywiście bezzasadna. W ocenie Sądu, ww. okoliczności przesądziły o celowości zastosowania w rozpatrywanej sprawie powołanego wyżej przepisu art. 247 p.p.s.a. W ustawowym terminie A. S. wniósł zażalenie na ww. postanowienie Sądu I instancji, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została kompleksowo uregulowana w art. 243-263 p.p.s.a. Ustawodawca ukształtował w powołanych przepisach zarówno pozytywne, jak i negatywne przesłanki przyznania prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy może nastąpić w sytuacji, gdy nie są spełnione pozytywne przesłanki, bądź w sytuacji, w której co prawda pozytywne przesłanki są spełnione, ale jednocześnie stwierdza się zaistnienie przesłanki negatywnej. Pozytywne przesłanki uregulowane zostały w art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a. Negatywne przesłanki, wyłączające dopuszczalność przyznania prawa pomocy, sformułowane zostały w art. 246 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 247 p.p.s.a. Art. 247 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona (por. postanowienia NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 273/08 oraz z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt II GZ 41/12; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803). Tak więc zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego zażalenie taka sytuacja wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji A. S. wniósł skargę na decyzję pierwszoinstancyjną, od której przysługiwał wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy (art. 127 § 3 K.p.a.). Przepis art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuuje bowiem zasadę zaskarżalności do sądu administracyjnego aktu po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo uznał, że skoro A. S. w niniejszej sprawie zaskarżył rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, to wniesiona skarga jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega odmowie. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu. Dodatkowo powyższe stanowisko wzmacnia fakt, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 2183/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], nadto że skarżący zaskarżył tę decyzję wspomnianym wezwaniem. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w postanowieniu.