I SA/Wa 1991/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-10
Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Elżbieta Lenart, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę, wydana w 1976 r., może zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego rażącego naruszenia prawa, w sytuacji gdy akta sprawy są niekompletne z powodu upływu czasu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak kompletnych akt archiwalnych z powodu upływu czasu (ponad 36 lat) nie pozwala na stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji z 1976 r. Ograniczony materiał dowodowy, w tym zachowane protokoły z lat 1971-1974, potwierdzał spełnienie przesłanek do przejęcia gospodarstwa (wiek właścicieli i niski poziom produkcji rolnej). Brak dowodów na odmienne ustalenie stanu faktycznego oraz fakt, że właściciele nie kwestionowali decyzji przez lata, wyklucza stwierdzenie jej nieważności.Stan faktyczny
Następcy prawni byłych właścicieli gospodarstwa rolnego wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1976 r. o przejęciu gospodarstwa na własność Państwa za rentę, zarzucając niespełnienie przesłanek z art. 9 ust. 2 ustawy z 1974 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dwukrotnie odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że przesłanki zostały spełnione, mimo niekompletności akt archiwalnych. Skarżący podnosili m.in. zarzuty dotyczące niskiego poziomu produkcji, braku dowodów na spełnienie przesłanek oraz niedoręczenia pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi H. K., T. M., B. S., J. K., J. G., W. K., M. K., M. O., P. T. i P. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy G. z dnia [...] kwietnia 1976 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa za rentę gospodarstwa rolnego bez budynków położonego na terenie wsi G., gmina G., stanowiącego własność Z. i M. małż. K., zapisanego w rejestrze gruntów wsi G. pod numerem [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik Gminy G. decyzją z dnia [...] kwietnia 1976 r., działając na podstawie art. 9 pkt 2 i 31 ustawy z dnia 9 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 118), powoływanej dalej jako "ustawa", przejął na własność Państwa przedmiotowe gospodarstwo rolne o łącznej pow. [...] ha, bez zabudowań. Organ wskazał jednocześnie, że Z. i M. małż. K. przysługuje prawo do bezpłatnego dożywotniego użytkowania działki o obszarze [...] ha.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2005 r. następca prawny byłych właścicieli nieruchomości – H. K., wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. i wskazał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 9 maja 1974 r.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. i wskazał, że w jego ocenie w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki do przejęcia przedmiotowej nieruchomości przez Państwo. Ustalono bowiem, że pod względem wieku byli właściciele spełniali warunki określone w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r., gdyż na dzień wydania decyzji mieli ukończone: Z. K. – 74 lata, M. K. – 66 lat. Prawo własności ww. osób do przedmiotowej nieruchomości wynikało natomiast z aktu własności ziemi z dnia [...] października 1971 r. Jeśli chodzi o drugą z przesłanek wynikających z przepisu art. 9 ust. 2 ustawy, tj. wykazywanie przez gospodarstwo "niskiego poziomu produkcji rolnej", organ wskazał, że wyrażenie to nie zostało w ustawie zdefiniowane. W § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. Nr 21, poz. 125), wskazano natomiast jedynie, że poziom produkcji danego gospodarstwa ustalał naczelnik gminy po zasięgnięciu opinii właściwej komisji gminnej rady narodowej. Z powyższego wynika, że ocena gospodarstwa należała do podmiotów wymienionych w tym przepisie. Organ podał, że z uwagi na znaczny upływ czasu (ponad 36 lat od dnia wydania decyzji), nie zachowała się całość akt archiwalnych dotyczących nieruchomości objętej decyzją z dnia [...] kwietnia 1976 r., jednak dołożono wszelkich starań, aby zgromadzić jak największą ilość dokumentów dotyczących przejęcia przedmiotowego gospodarstwa, co umożliwiło w sposób pośredni, na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zachowały się m.in. protokoły z zebrań Komisji Rolnictwa Gminnej Rady Narodowej w G. z lat 1971, 1972 i 1974, z których wynika, że omawiane gospodarstwo zaliczone było już na 7 lat przed jego przejęciem do grupy gospodarstw podupadłych. Gospodarstwom tym systematycznie składano wizyty w celu udzielania porad i pomocy w formie np. materiału siewnego, materiałów budowlanych, kredytów inwestycyjnych, czy też pomocy materialnej w powiększeniu pogłowia zwierząt gospodarskich. W powyższych protokołach zawarte są również informacje, że w większości przypadków winę za zubożenie gospodarstw ponoszą ich właściciele. W protokole nr [...] z dnia [...] stycznia 1974 r. znajduje się ponadto informacja na temat zadłużenia gospodarstw podupadłych, która objęła również gospodarstwo Z. K. ([...] tys. zł). Zdaniem organu nadzoru, brak kompletnej dokumentacji w sprawie nie pozwala jednak na domniemanie braku legalizmu w działaniu organu administracji, tym bardziej, że ustalenia zawarte w zebranym materiale dowodowym, w tym w treści decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r., jednoznacznie potwierdzają, że przedmiotowe gospodarstwo charakteryzowało się niższym niż średnia w gminie poziomem produkcji. W aktach sprawy znajdują się również oświadczenia byłych właścicieli z dnia [...] lipca 1985 r. i z dnia [...] lipca 1985 r. dotyczące dobrowolnej rezygnacji małż. K. z użytkowania działki o pow. [...] ha, przyznanej decyzją z dnia [...] kwietnia 1976 r. Organ nadzoru podkreślił również, że byli właściciele nigdy nie kwestionowali ustaleń zawartych w powyższej decyzji, wobec czego uzyskała ona walor prawomocności. Wobec tego brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja Naczelnika Gminy G. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Po rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. Organ podzielił pogląd organu I instancji, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do przejęcia przedmiotowej nieruchomości na własność Państwa. Kwestia dotycząca niskiego poziomu produkcji w przedmiotowym gospodarstwie pośrednio wynika bowiem z opinii Komisji Rolnictwa Gminnej Rady Narodowej z lat 1971, 1972 i 1974, które to opinie zaliczały ww. gospodarstwo do gospodarstw podupadłych. Powyższe pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami skarżących, że "K. był zamożnym rolnikiem". Za bezzasadne organ uznał również zarzuty braku w aktach sprawy wniosku byłych właścicieli o przejęcie przedmiotowego gospodarstwa. Przejęcie gospodarstwa w trybie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. nie było bowiem uzależnione od woli właściciela oraz jego wniosku. Odnosząc się natomiast do braku uregulowania w omawianej decyzji wysokości oraz terminu wypłaty renty, organ wskazał, że powyższe ustalane było w odrębnej decyzji organu rentowego. Zdaniem organu nadzoru, poczynione ustalenia prowadzą do wniosku, że prawidłowo organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. K., B. S., T. M., J. G., M. K., J. K., W. K., P. T., P. T. i M. O. wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem art. art. 7, 8, 9, 10, 11, 75 § 1, 77 § 2, 78 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a." oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.".
W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowa decyzja rażąco narusza prawo, bowiem oparta została na opiniach, które nie wskazywały na upadek gospodarstwa rolnego, a jedynie na trudną jego sytuację. W protokole z dnia [...] listopada 1971 r. wskazano bowiem, że gospodarstwo ma szanse wydźwignięcia się, a co więcej nie podano, aby było zadłużone. Pomimo tego Naczelnik Gminy wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 1976 r., z którą strony nie miały nawet możliwości zapoznania się (brak potwierdzeń odbioru decyzji przez poprzednich właścicieli). Brak odebrania decyzji może potwierdzić również syn właścicieli – H. K., który pracował z rodzicami przy uprawie ziemi. Powyższe stoi z kolei w sprzeczności z treścią art. 9 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 k.p.a., a jego przedmiotem była decyzja Naczelnika Gminy G. z dnia [...] kwietnia 1976 r. wydana na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.
W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia. Ocenę organu skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia ma na celu ustalenie, czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc (od dnia wydania). Wyeliminowanie w tym trybie ostatecznej decyzji stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 k.p.a. generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Z tego też względu, aby mogło dojść do przełamania tej zasady, wady prawne decyzji muszą znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wad prawnych decyzji, wyklucza możliwość jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Decyzja ta korzysta bowiem z domniemania legalności, będącego konsekwencją ww. zasady. Zasada ta zaś ma fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych. Wskazać jednocześnie należy, że postępowanie nadzorcze nie jest i nie może być utożsamiane z postępowaniem odwoławczym, mającym na celu rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, lecz jest odrębnym postępowaniem, mającym charakter wyłącznie kontrolny, w którym ocenie podlega jedynie legalność decyzji wydanej w trybie zwykłym.
W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie dla oceny legalności decyzji Naczelnika Gminy G. z dnia [...] kwietnia 1976 r. o przejęciu na własność Państwa za rentę gospodarstwa rolnego stanowiącego własność Z. i M. małż. K. i podjętej w ramach postępowania nadzorczego decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miał fakt, że z uwagi na upływ czasu, jaki upłynął od wydania przez Naczelnika Gminy G. decyzji (36 lat), nie zachowały się kompletne akta archiwalne z postępowania poprzedzającego jej wydanie, a próba ich odszukania – jak wynika z akt sprawy - nie powiodła się w pełni. Jedynymi dokumentami, jakimi dysponowały organy nadzoru były: odpis kwestionowanej w trybie nadzorczym decyzji, protokoły z posiedzeń Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] listopada 1971 r. oraz z dnia [...] czerwca 1972 r. i protokół z posiedzenia Komisji Rolnictwa Gromadzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] stycznia 1974 r.
W tym stanie rzeczy ocena legalności decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. mogła być dokonana wyłącznie przez pryzmat jej treści, zastosowanej przy jej wydawaniu podstawy prawnej oraz informacji zawartych w powyższych protokołach. W sytuacji bowiem, w której organowi nie udało się zgromadzić kompletnych akt z postępowania zwykłego (których nie można odtworzyć w całości), jedynym możliwym sposobem zweryfikowania jej legalności (zwłaszcza, gdy wydana ona została kilkadziesiąt lat wcześniej), jest odniesienie się do obowiązujących w dacie jej wydawania przepisów i zachowanych dokumentów oraz ewentualna analiza działań strony po jej wydaniu. Organ wnioskując o istnieniu określonych faktów, czy dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją, nie może przy tym czynić tego dowolnie, ale stosownie do treści art. 80 k.p.a. opierać się winien w tym względzie na całości zgromadzonego materiału dowodowego, kierując się wiedzą oraz tzw. doświadczeniem życiowym, przy zastosowaniu reguły logiki prawniczej i wynikającego z nich imperatywu uwzględniania wpływu udowodnienia jednej okoliczności na inne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2570/12).
Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organ nadzoru obowiązkowi temu sprostał, a swoje stanowisko, jak też przesłanki, jakimi się kierował podejmując wydane rozstrzygnięcia, przedstawił w sposób spełniający standardy wynikające z respektowania uregulowanej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Nie budzi wątpliwości Sądu, że zachowany materiał dowodowy, ograniczający się do odpisu kwestionowanej decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. i powołanych protokołów z posiedzeń Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w G., przy jednoczesnym braku przedstawienia przez skarżących dowodów pozwalających na stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy przedstawiał się odmiennie niż wynika to z treści decyzji naczelnika Gminy G. z dnia [...] kwietnia 1976 r., nie dawał podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Zgodzić należy się z organem nadzoru, że w świetle zgromadzonego materiału archiwalnego, brak jest podstaw do skutecznego zarzucenia decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. rażącego naruszenia prawa, a przede wszystkim przepisu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Zgodnie z tym unormowaniem gospodarstwo rolne mogło być przejęte na własność Państwa za rentę z urzędu, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów. Warunkiem przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnej w powyższym trybie, było zatem spełnienie dwóch przesłanek, tj. osiągnięcie odpowiedniego wieku przez rolnika i niski poziom produkcji rolnej w gospodarstwie.
Jak wynika z ustaleń organu nadzoru, znajdujących potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, pierwsza z ww. przesłanek niewątpliwie zaistniała, bowiem właściciele gospodarstwa rolnego przekroczyli wiek, o którym mowa w ww. przepisie, gdyż mieli ukończone: Z. K. – 74 lata, M. K. – 66 lat.
Istotą sporu jest natomiast kwestia spełnienia drugiej przesłanki, a mianowicie czy gospodarstwo rolne, o przejęciu którego orzeczono kontrolowaną decyzją, wykazywało niski poziom produkcji rolnej. Jak trafnie podniósł organ nadzoru, ustawa o przekazywaniu gruntów rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne nie określała wyrażenia "wykazuje niski poziom produkcji rolnej". Nie definiują tego wyrażenia także wydane do niej akty wykonawcze. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne obliguje jedynie do określenia w decyzji przez naczelnika gminy poziomu produkcji danego gospodarstwa (§ 4 ust. 1 pkt 2) ustalonego po zasięgnięciu opinii właściwej komisji gminnej rady narodowej (§ 4 ust. 3).
W niniejszej sprawie dokumentami mogącymi świadczyć o niskim poziomie produkcji rolnej w przedmiotowym gospodarstwie, są decyzja z dnia [...] kwietnia 1976 r. oraz powołane wyżej protokoły z lat 1971, 1972 i 1974. I tak już w protokole z dnia [...] listopada 1971 r. oraz kolejnym z dnia [...] czerwca 1972 r. wskazano na gospodarstwo Z. K. jako gospodarstwo podupadłe ekonomicznie. Podano, że gospodarstwom takim systematycznie składano wizyty w celu udzielania porad i pomocy w formie np. materiału siewnego, materiałów budowlanych, kredytów inwestycyjnych na kapitalne remonty, czy też pomocy materialnej w powiększeniu pogłowia zwierząt gospodarskich. W omawianych protokołach podano ponadto, że część rolników ponosi całkowicie winę za zubożenie swojego warsztatu pracy z powodu lekkomyślności. Z kolei w protokole z dnia [...] stycznia 1974 r. zawarto informację dotyczącą zadłużenia gospodarstw podupadłych, do których nadal zaliczało się gospodarstwo Z. K., zadłużone na kwotę – [...] tys. zł. Powyższe zapisy niewątpliwie korespondują z treścią wydanej w dniu [...] kwietnia 1976 r. decyzji o przejęciu przedmiotowego gospodarstwa za rentę na własność Państwa. W sentencji decyzji podano bowiem, że poziom produkcji gospodarstwa jest niższy niż średnia w gminie na podobnych glebach oraz że wysokość zadłużenia gospodarstwa wobec jednostek gospodarki uspołecznionej wynosi łącznie około [...] tys. zł. Z kolei w uzasadnieniu decyzji wskazano, że właściciele nieruchomości są w wieku emerytalnym i nie są w stanie prowadzić racjonalnej gospodarki, a poziom w gospodarstwie znacznie odbiega od średniej w gminie.
Wobec powyższego zgodzić należy się ze stanowiskiem organu nadzoru, że z analizy powołanych dokumentów wynika, iż gospodarstwo rolne małż. K. wykazywało niski poziom produkcji rolnej. Konsekwencją powyższego było z kolei wydanie decyzji o treści przewidzianej w dyspozycji normy zawartej w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r., a więc decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa w zamian za rentę. Brak było zatem podstaw do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego w trybie określonym w art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że zarówno zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r., jak również utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] listopada 2012 r. nie naruszają prawa. Wskazać przy tym należy, że właściciele nieruchomości nie wnieśli od niej odwołania, a zatem zaakceptowali stan faktyczny, stanowiący podstawę tej decyzji. Niezasadnymi okazały się tym samym zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przez organy wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących niedoręczenia decyzji Naczelnika Gminy G. właścicielom nieruchomości, wskazać należy, że sam fakt niezachowania się zwrotnych potwierdzeń odbioru tej decyzji w aktach sprawy, nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że doręczenie takie w ogóle nie miało miejsca, a tym bardziej o rażącym naruszeniu prawa. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie nadzorcze prowadzone w niniejszej sprawie toczyło się ponad 36 lat od dnia wydania kontrolowanej decyzji, a zatem nie sposób przyjąć, iż dokument, którego nie udało się odnaleźć nie istniał. Powyższy zarzut stoi również w oczywistej sprzeczności chociażby z treścią złożonego w toku postępowania nadzorczego pisma skarżących z dnia [...] czerwca 2013 r., w którym oświadczyli, że kwestionowana decyzja dostarczona została do domu byłych właścicieli przez urzędnika gminy, który pozostawił ją bez pokwitowania (pkt 6 pisma). Wskazano również, że po otrzymaniu decyzji ustalono w gminie, że H. K. nadal będzie prowadził gospodarstwo po rodzicach (pkt 7 pisma). Skarżący oświadczyli również, że rodzice zapoznali się z treścią decyzji, jednak nie odwoływali się od niej bo terminy już minęły, a ponadto decyzją tą przyznano prawo do dalszego bezpłatnego użytkowania gospodarstwa (pkt 8 i 9 pisma). Skarżący podali ponadto, że rodzice błędnie odczytali treść decyzji (pkt 15 pisma). Z kolei w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), skarżący wskazali, że decyzja została przesłana pocztą, jednak po upływie terminu, w którym można było się odwołać. To, że właściciele nieruchomości znali treść decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. wynika również z faktu, że do roku 1985 użytkowali przyznaną im tą decyzją działkę o pow. [...] ha, którego to użytkowania oświadczeniem z dnia [...] lipca 1985 r. zrzekli się na rzecz syna, a następnie oświadczeniem z dnia [...] lipca 1985 r. zrezygnowali z dożywotniego użytkowania tej działki, której z uwagi na wiek i zdrowie nie mogli już użytkować. Z powyższego wynika, że małż. K. znana była treść decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. Brak zatem potwierdzeń odbioru tej decyzji, choć jest wadą postępowania, nie narusza prawa w sposób rażący, a tym samym nie może skutkować w niniejszym postępowaniu stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji.
Niezrozumiałym jest natomiast, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia przepisu art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z akt niniejszej sprawy nie wynika natomiast, aby decyzja Naczelnika Gminy G. z dnia [...] kwietnia 1976 r. poddana była jakiejkolwiek kontroli sądów administracyjnych. Postanowieniem z dnia 9 października 2006 r. sygn. akt IV SAB/Wa 120/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił jedynie skargę H. K. z uwagi na nieziszczenie wpisu sądowego od tej skargi.
Konkludując stwierdzić należy, że w toku prowadzonego postępowania nadzorczego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo dokonał oceny legalności decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. i uznał, że nie naruszała ona prawa w sposób rażący, wobec czego odmówił stwierdzenia jej nieważności.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło