VI SA/Wa 607/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek oddala skargę Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 25 października 2010 r. patentu na wynalazek pt.: "Sposób wykonywania żelbetowych nadproży w zewnętrznych ścianach i prefabrykat do realizacji tego sposobu" oznaczonego numerem [...] udzielonego na rzecz M. L. z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 11 rok ochrony wynalazku. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz M. L. (skarżącego w niniejszej sprawie) patentu na zgłoszony w dniu 25 października 2000 r. wynalazek oznaczony numerem [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 224 ust. 4 ustawy prawo własności przemysłowej Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie ww. patentu z dniem 25 października 2010 r. z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 11 rok ochrony. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że uchybienie terminu do wniesienia opłaty za 11 rok ochrony wynalazku nastąpiło bez jego winy. Wyjaśnił, iż dotychczas wszystkie opłaty okresowe związane z udzieleniem patentu na wynalazek wnosił na konto Urzędu Patentowego RP z wyprzedzeniem. Uprawniony podniósł, iż zgodnie z pouczeniem zawartym na odwrocie decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie udzielenia przedmiotowego patentu na wynalazek w rozpatrywanej sprawie termin do uiszczenia opłaty za 11 rok ochrony wynalazku oznaczonego numerem [...] upływał w dniu 25 października 2011 r., bowiem 11 rok ochrony przedmiotowego wynalazku rozpoczynał się w dniu 25 października 2010 r. a kończył w dniu 25 października 2011 r. Biorąc pod uwagę powyższe oraz okoliczność, iż stosowna opłata za 11 rok ochrony wynalazku została wniesiona przez uprawnionego na konto Urzędu Patentowego RP w dniu 18 lipca 2011 r., wnioskodawca uznał, iż nie uchybił terminowi do wniesienia opłaty za 11 rok ochrony przedmiotowego wynalazku, a na pewno nie ze swojej winy, bowiem opłata została wniesiona zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji warunkowej z dnia [...] grudnia 2007 r. Ponadto, uprawniony załączył do wniosku stosowne dokumenty potwierdzające dokonanie w dniu 18 lipca 2011 r. przelewu kwoty 3650.00 zł. na konto Urzędu Patentowego RP tytułem opłaty za 9, 10, 11, 12, 13 rok ochrony wynalazku o numerze [...] oraz dokonanie w dniu 26 sierpnia 2011 r. przelewu kwoty 100.00 zł. na konto Urzędu Patentowego RP tytułem opłaty od niniejszego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uznając argumenty odwołującego się za nieuzasadnione decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 i art. 244 ust. 4 oraz art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.) dalej jako pwp, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za 11 rok ochrony upływał 26 października 2010 r. Zgodnie z art. 224 ust. 4 zd. 1 p.w.p. opłata za następny okres ochrony wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej mogła być przez uprawnionego wniesiona w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie tj. do 26 kwietnia 2011 r. W żadnym z powyższych terminów strona przedmiotowej opłaty nie wniosła. Podkreślono przy tym, że termin z art. 224 ust. 4 zd. 2 p.w.p. nie podlega przywróceniu. W skardze na powyższą decyzję Marek Lubicki zarzucił: 1/ brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do zarzutów stawianych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 25 sierpnia 2011 r.; 2/ naruszenie art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez obciążenie strony negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z błędnego jej pouczenia wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu skargi zaakcentował, że data uiszczenia opłaty za 11 rok ochrony jest bezsporna. W ocenie strony, kwestią wymagającą wyjaśnienia, czego nie uczynił Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji, jest odpowiedź na pytanie, czy wobec błędnego pouczenia o terminie uiszczania opłat za następne okresy ochrony skarżący ponosi odpowiedzialność za brak wniesienia opłaty w terminie. Zarzucił, że w pouczeniu zawartym w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r., o udzieleniu patentu błędnie, nieprecyzyjnie zawarto informację o terminach wnoszenia opłat za kolejne lata ochrony, gdyż "opłatę za następne okresy ochrony należy wnieść najpóźniej w ostatnim dniu upływającego okresu ochrony". Zdaniem skarżącego oznacza to, że za 11 rok ochrony termin do uiszczenia upływa w dniu 25 października 2011 r., bowiem 11 rok ochrony rozpoczyna się w dniu 25 października 2010 r. a kończy się w dniu 25 października 2011 r. Skoro opłata za ten okres została uiszczona w dniu 18 lipca 2011 r. to nie doszło do uchybienia terminowi. Jak jednak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Zdaniem skarżącego treść art. 224 ust. 2, który cytowany jest powyżej, jest zupełnie odmienna niż treść pouczenia, które otrzymał wraz z decyzją. Uważa, że został błędnie pouczony przez Urząd Patentowy i nie może ponosić konsekwencji z tego tytułu. Ponadto zarzucił, że w pouczeniu nie ma wzmianki o skutkach prawnych nieuiszczenia opłaty. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga M. L. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej z tym, że wygaśnięcie patentu z tego powodu następuje w dniu, w którym upłynął poprzedni okres ochrony wynalazku. Opłata za 11 rok ochrony, zgodnie z art. 224 ust. 2 p.w.p. powinna być uiszczona z góry, nie później jednak niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Opłata może być wprawdzie uiszczona w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej (art. 224 ust. 4 p.w.p.) ale ten termin nie podlega przywróceniu. W zakresie wynikającym z powołanych przepisów Urząd Patentowy dokonał pełnych ustaleń faktycznych. Trafnie bowiem ustalił, że skoro zgłoszenie zostało dokonane w dniu 25 października 2000 r., to podstawowy, określony w art. 224 ust. 2 p.w.p. termin uiszczenia opłaty okresowej za 11 rok ochrony upływał 26 października 2010 r. (ostatni dzień dziesiątego roku ochrony upływał 25 października 2010 r. tj. w dniu ustawowo wolnym od pracy, co oznacza, że zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a. ostatnim dniem terminu uznać należy następny dzień powszedni tj. 26 października 2010 r.). W tym terminie ani też terminie określonym w art. 224 ust. 4 p.w.p. strona opłaty nie uiściła. Tych ustaleń skarżący w żadnym zakresie nie podważa. W skardze odwołuje się do wadliwości i zaniedbań Urzędu Patentowego wiążących się z błędnym jego zdaniem pouczeniem o terminach do wnoszenia opłat. W ocenie Sądu zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. W informacji Urzędu Patentowego RP zawartej na odwrocie decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r. o udzieleniu przedmiotowego patentu wynika, że opłaty za następne okresy ochrony (tj. poczynając od 4 roku ochrony) należy wnieść najpóźniej w ostatnim dniu upływającego okresu ochrony. Zdaniem Sądu powyższa informacja jest zbieżna w swej treści z przepisem art. 224 ust. 2 pwp, który stanowi, że "opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1 (który to przepis nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie) z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony". Skoro bowiem we wzmiankowanej informacji jest mowa o opłacie za następny okres oraz konieczności wniesienia jej najpóźniej w ostatnim dniu upływającego okresu (czyli poprzedniego) nie ulega wątpliwości, że stosowna opłata ma być uiszczona z góry (tj. na gruncie niniejszej sprawy za 11 rok ochrony powinna zostać uiszczona w ostatnim dniu poprzedniego okresu tj. 10 roku ochrony). Skarżący zatem błędnie interpretuje zapis pkt 3 omawianej informacji. Mając na uwadze powyższe zarzut skarżącego naruszenia przez organ art. 9 kpa nie może zostać uwzględniony. Należy przy tym podkreślić, że niezależnie od obowiązków ciążących na organie administracji, strona powinna dołożyć należytej staranności w zaznajomieniu się z przepisami prawa materialnego, które regulują jej prawa i obowiązki. Decyzja o udzieleniu patentu z dnia [...] grudnia 2007 r. zawiera pouczenie odnośnie skutków nieuiszczenia opłaty za I okres ochrony wynalazku. Pouczenie to było niezbędne ze względu na to, iż decyzja o udzieleniu patentu jest decyzją warunkową. Udzielenie patentu następuje pod warunkiem uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony (art. 52 ust. 2 pwp), w przeciwnym razie Urząd Patentowy RP stwierdza wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu. Organ zatem, wbrew zarzutom strony, pouczył skarżącego o skutkach prawnych nieuiszczenia opłaty ustalonej omawianą decyzją administracyjną. Nieumieszczenie zaś w informacji znajdującej się na odwrocie tejże decyzji, pouczenia o skutkach ewentualnego zaniedbania w zakresie uiszczania opłat za kolejne okresy ochrony nie może być poczytywane za naruszenie obowiązku określonego w art. 9 kpa. Zaakcentować przy tym należy, iż skarżący nie zwracał się do Urzędu Patentowego RP o wyjaśnienia w przedmiocie ustalenia terminu do wnoszenia opłat za kolejne okresy ochrony. Natomiast wskazanie w decyzji podstawy prawnej działania Urzędu Patentowego RP w sprawie udzielenia spornego patentu pozwalało skarżącemu dotrzeć do odpowiedniego aktu prawnego – w tym przypadku ustawy Prawo własności przemysłowej – i zaznajomić się z przepisami dotyczącymi m.in. opłat za okresy ochronne a także skutków ich nieuiszczenia. Dodatkowo podnieść należy, że wprawdzie art. 243 ust. 6 p.w.p. stanowi, iż do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1 (tj. terminów nie podlegających przywróceniu) uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej i w sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia. W sprawie, zdaniem Sądu, nie było podstaw do zastosowania powyższego trybu, bo treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, iż zamiarem strony było domaganie się zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Mając na względzie powyższe skargę M. L. należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa jako, że była pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.