I SA/Sz 1328/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-02-04

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z nieregularnych dochodów z prac dorywczych, ma trudności ze znalezieniem stałego zatrudnienia ze względu na wykształcenie i stan zdrowia, oraz ponosi znaczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Sąd uznał, że brak stałego źródła dochodów, trudności ze znalezieniem pracy, ograniczone środki finansowe oraz znaczne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego uzasadniają przyznanie pomocy prawnej w celu umożliwienia realizacji prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący D. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z wniesieniem skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Skarżący podniósł, że łączna kwota wpisów sądowych we wszystkich jego sprawach (11 spraw) stanowi równowartość jego półrocznych dochodów, co uniemożliwia mu ich uiszczenie. Wskazał na trudną sytuację materialną, brak stałego zatrudnienia, ograniczone dochody z prac dorywczych oraz znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie z dnia 29 sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący D. J., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, należnego od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Szczecinie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest zobowiązany do poniesienia łącznie kwoty [...] zł we wszystkich zainicjowanych przed tut. Sądem przez skarżącego sprawach (11 spraw), co wynosi równowartość półrocznych dochodów. Wobec tego skarżącego nie jest stać na poniesienie takich kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał, że jest rozwiedziony, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe; ma dorosłe córki, które samodzielnie prowadzą gospodarstwa domowe. Natomiast w oświadczeniu o majątku wpisał, że posiada ½ udziału w domu o pow. [...] m kw., położonym w [...] , przy ul. [...], samochód marki [...], a także, że nie posiada oszczędności, ani wartościowych rzeczy ruchomych. Skarżący oświadczył, że mieszka z byłą żoną, w związku z czym wydatki związane z utrzymaniem domu dzielone są po połowie; część finansowana przez skarżącego wynosi ok. [...] zł. Skarżący w chwili obecnej nie pracuje, znalezienie pracy utrudnia mu posiadane wykształcenie (podstawowe), a także stan zdrowia, zaś po przebytej operacji [...] ma kłopoty z poruszaniem się. Oświadczył także, że zamierza zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy, dopiero gdy odbędzie rekonwalescencję po operacji [...]. Ponadto wnioskodawca wykazał, że utrzymuje się z nieregularnych dochodów z prac dorywczych i drobnych umów zleceń, wykonywanych dla znajomych i rodziny, za które otrzymuje ok [...] zł miesięcznie. Wydatki skarżącego, oprócz opłat mieszkaniowych, to koszty zakupu wyżywienia w kwocie ok. [...] zł, środków higienicznych i czystości, oraz lekarstw, a także opłaty za telefon w wysokości [...] zł miesięcznie. Wykonując wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał: odpis rocznego zeznania podatkowego za 2012 r., w którym wykazał przychody ze stosunku pracy w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie [...] zł, dochody w kwocie [...] zł; kopię wyroku rozwodowego z dnia 4 marca 2011 r., faktury VAT za gaz i energię elektryczną; dokumentację medyczną. Z urzędu wskazać należy, że na dzień wydania niniejszego postanowienia w sprawach aktualnie zawisłych przed Sądem w wyniku wniesienia skarg przez D. J., został on wezwany do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. Ustawy). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku i dane zawarte w oświadczeniu wnioskodawcy i przedstawionych przez niego dokumentach źródłowych, w szczególności: brak stałego źródła dochodów, utrzymywanie się z prac dorywczych, trudności z podjęciem pracy zarobkowej ze względu na wykształcenie i stan zdrowia, brak oszczędności należało uznać, że wykazał on, że nie ma realnych możliwości finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z nieregularnych dochodów wynoszących ok. [...] zł miesięcznie i nie będzie w stanie w jakimkolwiek zakresie pokryć należnego na tym etapie sprawy wpisu od skargi, ustalonego w kwocie [...] zł, a także wpisów sądowych należnych w pozostałych sprawach zawisłych przed tut. Sądem wynoszących w sumie [...] zł. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło