VII SA/Wa 1879/11
WyrokWSA w Warszawie2012-01-19
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, uwzględniając skargę na własną decyzję na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może jedynie uchylić własną decyzję i utrzymać w mocy decyzję organu drugiej instancji, czy też musi dokonać merytorycznej oceny tej decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, uwzględniając skargę na własną decyzję na podstawie art. 54 § 3 PPSA, może skorygować swoje rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie to, nawet jeśli wydane w trybie autokontroli, podlega merytorycznej ocenie sądu pod kątem zgodności z prawem, w tym z przepisami materialnymi. W niniejszej sprawie organ zasadnie uwzględnił skargę, uchylając własną decyzję i utrzymując w mocy decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie, ponieważ pierwotne pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa (brak obowiązkowej kontroli).Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał pozwolenie na użytkowanie sezonowego baru. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora i utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora. Następnie, uwzględniając skargę J.P., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił własną decyzję i utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora. W.K. zaskarżył tę ostatnią decyzję Głównego Inspektora do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę W.K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie obiektu skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., znak: [...], na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, udzielił M. i W. K., pozwolenia na użytkowanie sezonowego baru gastronomicznego, znajdującego się na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego, usytuowanego na terenie działki nr [...], przy ul. S. w D., gmina K.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku J. P., stwierdził nieważność w/w decyzji organu powiatowego z dnia [...] lipca 2004 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania M. i W. K., uchylił w całości decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] lipca 2004 r.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. P.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), po uwzględnieniu w całości skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r., uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. i utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego zakończonego decyzją w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu. Stwierdził, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane, w myśl postanowień którego, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Wskazał, że w niniejszej sprawie taka kontrola nie została przeprowadzona. W zaistniałych okolicznościach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., jest zgodne z prawem oraz, że zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi i zastosowania dyspozycji z art. 54 § 3 p.p.s.a.
Z powyższym rozstrzygnięciem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nie zgodził się W. K. wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 54 § 3 p.p.s.a., poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem dyspozycji normy w nim zawartej i następczym pozbawieniem stron konstytucyjnego prawa do sądu oraz art. 107 § 2 k.p.a., poprzez nieustosunkowanie się do zarzutu braku legitymacji J. P. do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, jak również art. 28 k.p.a., poprzez błędne uznanie interesu prawnego J. P. do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, który to powinien być oceniony przez pryzmat art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do brzmienia art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r., którą organ, na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. i utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia z dnia [...] lipca 2004 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie sezonowego baru gastronomicznego.
Stosownie do art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis ten pozwala na skorygowanie przez organ własnego rozstrzygnięcia. Celem autokontroli jest umożliwienie organom ponownej weryfikacji własnego działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola co do zasady prowadzi do szybszego załatwienia sprawy, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a.
Wskazać również należy, iż rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. w razie jego zaskarżenia do sądu administracyjnego skargą, nie podlega ocenie jedynie pod kątem zgodności z warunkami dopuszczającymi jego wydanie i określonymi w powołanym przepisie. Konieczne jest też dokonanie merytorycznej oceny takiego rozstrzygnięcia, mianowicie jego zgodności z prawem, w tym z przepisami regulującymi materię, której dotyczy. Dokonując takiej oceny należy mieć na uwadze specyfikę sprawy, wywołaną tym, że kontroli podlega rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc rozstrzygnięcie, dla którego często nie będzie wyraźnej podstawy prawnej, poza powołanym przepisem Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, przemawiające za uwzględnieniem w całości skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.
W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] takiej kontroli nie przeprowadził. Postępowanie organu należy określić jako rażące naruszenie prawa.
Należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie rażącego naruszenia prawa jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Wymogiem pierwszej z nich jest to, iż treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Natomiast druga przesłanka wymaga, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, iż prowadzić będzie do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Dodatkowo wstępnym warunkiem uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w "zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny" (zob. wyrok NSA z 18.07.1994 r. III SA 535/94 ONSA 1995, nr 2, poz. 91 oraz wyrok NSA z 10.09.1997 r. III SA 1148/96 LEX nr 33822). Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis prawa został naruszony.
W niniejszej sprawie w/w przesłanki zostały spełnione. Organ wskazał naruszenie konkretnych przepisów, naruszenie to pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią określonych przepisów prawa i jest na tyle poważne, że nie da się go zaakceptować jako rozstrzygnięcie wydane przez organ praworządnego państwa.
Tym samym należy uznać, iż organ zasadnie, uwzględniając w całości skargę, uchylił własne rozstrzygnięcie i utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., stwierdzającą nieważność decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. W tym zakresie organ nie przekroczył granic zakreślonych w art. 54 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło