I SAB/Wa 482/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi H. P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku H. P. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego H. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 7 sierpnia 2013r.,skarżący H. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność w prowadzonym przez Prezydenta W. postępowaniu w sprawie rozpoznania wniosku skarżącego o wypłatę odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], róg ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], Hip. [...], pomimo zakreślenia przez organ wyższego stopnia terminu na wydanie rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł, że poprzednik prawny skarżącego i sam skarżący występowali do organów administracji z wnioskami z 30 maja 1986r., 17 marca 1990r., 22 listopada 1996r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego bądź zwrotu nieruchomości, której prawo własności utracili w wyniku wejścia w życie przepisów Dekretu [...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Wyrokiem z dnia 14 września 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzje wskazując, że organ winien w trybie art. 9 kpa pouczyć strony o możliwości dochodzenia roszczenia w oparciu o regulację z art. 215 ugn. Pismem z 30 stycznia 2011r. skarżący doprecyzował wcześniejsze wnioski w wyniku, czego wszczęto postępowanie w trybie art. 215 ugn. Wobec braku podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności celem rozpoznania wniosku skarżący wniósł zażalenie na bezczynność organu. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na podjęcie rozstrzygnięcia do dnia 31 lipca 2013r. zarządzając równocześnie wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. W dacie złożenia skargi organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, nie podjął żadnej czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że do zakończenia postępowania niezbędne jest wyjaśnienie, kiedy poprzedni właściciele utracili faktyczną możliwość władania przedmiotową nieruchomością w związku, z czym wystąpiono o stosowne dokumenty. Strona poinformowana została, że decyzja w sprawie niniejszej wydana będzie do dnia 31 grudnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że bezspornym jest wyczerpanie przez skarżącego trybu przewidzianego przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Jak wynika, bowiem z akt administracyjnych skarżący w piśmie z dnia 22 stycznia 2013r. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta W. w sprawie wniosku o ustalenie odszkodowania. Analiza akt sprawy wskazuje na zasadność skargi. Przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nie rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ugn za przedmiotowa nieruchomość. Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kognicja sądu administracyjnego obejmuje między innymi kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwienia spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, ale także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i 77§ 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu w dniu 31 stycznia 2011r. wniosku skarżącego o odszkodowanie, po stronie organu powstał obowiązek wynikający z art. 104 § 1 kpa załatwienia w drodze decyzji administracyjnej, bez zbędnej zwłoki, zawisłej sprawy administracyjnej. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie ze standardami wskazanymi w powołanych przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawanie przez organ w bezczynności. Zatem organ pozostaje w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, w więc pozostawania przez organ w bezczynności. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 kpa oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości. W rozpoznawanej sprawie Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa, bowiem nie rozpoznał sprawy do dnia wyrokowania i nadal pozostaje w zwłoce. Oceniając zasadność skargi zauważyć należy, że aczkolwiek strona sygnalizuje, że wnioski dotyczące przedmiotowej nieruchomości składane były już w dacie 30 maja 1986r., 17 marca 1990r. i 22 listopada 1996r., to analiza akt administracyjnych wskazuje, że stan bezczynności oceniać należy nie od dat wskazanych wyżej, ale od późniejszej daty. Przedmiotem wcześniejszych wniosków było, bowiem ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i postępowanie w tym zakresie zakończyło się decyzją Prezydenta W. z [...] stycznia 2010r., utrzymaną w mocy decyzją SKO w W. Wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 14 września 2010r. I SA/Wa 782/10 uchylono ww. decyzje wskazując na możliwość dochodzenia roszczenia w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pismem z dnia 31 stycznia 2011r. skarżący wystąpił o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ugn i od tej daty zdaniem Sądu rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 kpa do załatwienia sprawy nim objętej. W toku postępowania organ dokonał szeregu czynności zmierzających do rozpoznania sprawy, o czym informował stronę, jednakże przez okres ponad dwóch lat czynił to bez określenia terminu jego zakończenia, czym naruszył dyspozycję normy z art. 36 § 1 kpa. Pierwszy raz organ poinformował stronę o dodatkowym terminie załatwienia sprawy dopiero w piśmie z 9 kwietnia 2013r. wyznaczając termin wydania decyzji na 31 lipca 2013r. Zauważyć należy, że bezskuteczne okazało się wyznaczenie terminu na podjęcie rozstrzygnięcia przez Prezydenta W. w postanowieniu Wojewody [...] z [...] kwietnia 2013r. Taki sposób działania organu I instancji narusza bez wątpienia zasadę szybkości postępowania, a kolejne przedłużanie terminu jego zakończenia stanowi nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 kpa. Wobec powyższego zarzut bezczynności organu przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku uznać należało za zasadny, co skutkowało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin Sąd miał na uwadze zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak i realną możliwość jej załatwienia przez organ we wskazanym terminie. W ocenie Sądu nie ma podstaw do stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażący. Jak wynika z akt sprawy organ podjął szereg czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do rozpoznania przedmiotowego wniosku, informując stronę o podjętych działaniach przez przesyłanie jej do wiadomości korespondencji prowadzonej np.: z Biurem Geodezji i Katastru Urzędu Miasta W., Wydziałem Architektury i Budownictwa, Sądem Rejonowym Wydziałem Ksiąg Wieczystych, Archiwum Państwowym W. Nie można, zatem zarzucić, iż organ przejawiał brak jakiejkolwiek aktywności w gromadzeniu materiału dowodowego, chociaż działania te winny być prowadzone intensywniej. Nie bez znaczenia dla tej oceny ma skomplikowany, historyczny charakter przedmiotowej sprawy, co wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów i koniecznością ustalenia miejsca ich przechowywania. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o przepis art. 200, 205 p.p.s.a. ----------------------- 1