II SA/Bd 1399/13

WyrokWSA w Bydgoszczy2014-02-04

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski, Leszek Tyliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej może zostać wydana, jeśli grunty te nie zostały wcześniej przeznaczone na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a ich klasa bonitacyjna (RIIIb i RIVb) wymaga takiego przeznaczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja odmawiająca zezwolenia na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej jest zgodna z prawem. Podkreślono, że wyłączenie gruntów rolnych klas I-III (w tym RIIIb) z produkcji rolniczej wymaga uprzedniego przeznaczenia ich na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ taki plan nie został uchwalony dla przedmiotowego terenu, a decyzja o warunkach zabudowy wskazywała na potrzebę uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze, organ prawidłowo odmówił wydania zezwolenia.
Stan faktyczny
Skarżący T.N. złożył wniosek o wyłączenie gruntów rolnych klasy RIIIb i RIVb z produkcji rolniczej. Starosta T. odmówił zezwolenia, wskazując na brak uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z organem ochrony gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując koniecznością uprzedniego przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz naruszenie praw nabytych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta T. na podstawie art. 4 pkt 6 i 11, art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.) nie zezwolił na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej położonych na działce nr 601 położonej w gminie O.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że załączona do wniosku decyzja Wójta Gminy O. nie została uzgodniona ze Starostą T. zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja wydana została z pominięciem ustawowego obowiązku uzgodnienia z organem właściwym do spraw ochrony gruntów rolnych, co uniemożliwia organowi rozpatrzenie wniosku o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej. W odwołaniu skarżący T. N. wyjaśnił, że wniosek wpłynął do Starostwa Powiatowego w T. dnia 22 maja 2013 r. i dołączone zostały do niego wszystkie wymagane dokumenty, łącznie z prawomocną decyzją Wójta Gminy O. o warunkach zabudowy. Wskazał, że wydana przez Starostę decyzja naraża go na wysokie straty związane z ogromnymi i kosztownymi przygotowaniami do inwestycji. Za niedopuszczalne uznał kwestionowanie przez Starostę wiążącej organ w niniejszej sprawie prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy. W myśl przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w chwili złożenia wniosku nie było wymogu uzyskania zgody na nierolnicze przeznaczenie gruntów. W jego opinii wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie było sprzeczne z przepisami ustawy. Nadto wskazał, że treść decyzji jest ze sobą sprzeczna, bowiem Starosta wskazuje, że nie ma możliwości rozpatrzenia wniosku o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, a następnie orzeka, że nie zezwala na takie wyłączenie. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T. decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 11 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, Illb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Ponadto, zgodnie z definicją ustawową, "wyłączenie gruntów z produkcji" oznacza rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat (art. 4 pkt 11). Natomiast "przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne" to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych (art. 4 pkt 6). Organ stwierdził, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb określonego pochodzenia oraz klas bonitacyjnych jest możliwe w odniesieniu do użytków przeznaczonych na cele nierolnicze i następuje ono po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. SKO wyjaśniło również, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 503), która weszła w życie 26 maja 2013 r., przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Użyte przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 powołanej ustawy pojęcie użytków "przeznaczonych na cele nierolnicze" oznacza więc przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, za uprzednią zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Organ, odnosząc się do podniesionych zarzutów skarżącego wskazał, że działka skarżącego, zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów, stanowi grunt orny klasy RIIIb i RIVb, a więc do jej wyłączenia z produkcji rolniczej wymagana jest zgoda Starosty T. Podał, że skoro przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i jest ona konieczna do zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, dokonującego się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a okoliczności te - w niniejszej sprawie - nie wystąpiły, to zasadnie organ I instancji odmówił wydania zezwolenia. Organ II instancji zauważył, że bez znaczenia dla sprawy jest kwestia podniesiona przez organ I instancji, dotycząca braku uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy ze Starostą T. na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zagadnienie to dotyczy bowiem innego, zakończonego już postępowania. Postępowanie w sprawie wydania decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej jest samoistnym postępowaniem, toczącym się przed uzyskaniem pozwolenia na budowę (art. 11 ust. 4 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), na podstawie przepisów rozdziału 3 (art. 11-14) powołanej ustawy. Podsumowując, organ stwierdził, że wadliwe uzasadnienie decyzji organu I instancji nie dyskwalifikuje całego orzeczenia, bowiem wady uzasadnienia zostały konwalidowane w przedmiotowym orzeczeniu. Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty T. Zaskarżonej decyzji zarzucił: -obrazę przepisów postępowania administracyjnego mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 10, art. 15 i art. 77 k.p.a., poprzez nie uchylenie decyzji wydanej przez organ I instancji pomimo uprzedniego nie rozpoznania przez organy oświadczeń i uwag strony postępowania; -obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na niekorzystnej dla skarżącego interpretacji przepisów art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych; -obrazę przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 oraz 89 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się na każdym etapie postępowania co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia uwag jak i trybu przeprowadzenia rozpraw administracyjnych; - obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób prawidłowy, wnikliwy i wyczerpujący. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie ma przepisu, który określałby dodatkowe wymogi formalne wobec wniosku o wyłączenie gruntu rolnego z produkcji rolniczej. Organ zaś wzywał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Wskazał, że dotychczasowa procedura dla spełniających kryteria do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej była zawsze identyczna i niebudząca zastrzeżeń. Obecnie jest niejasna, stronnicza i pozbawiona reguł. Został wydłużony czas postępowania. Mimo że cała procedura przygotowawcza do inwestycji jak i decyzja o warunkach zabudowy zostały rozpoczęte i załatwione odpowiednio wcześniej, nawet sam wniosek o zgodę na wyłączenie został złożony przed wejściem nowelizacji ustawy w życie. Starosta T.i podpierając się nowymi wymogami zakwestionował uzyskane już dokumenty. Jest to działanie niewłaściwe i godzi w prawa już nabyte. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazuje, aby nie naruszać zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i prawa oraz zasady ochrony praw nabytych. Obecna interpretacja przepisów stosowana przez Starostę T. ogranicza uprawnienia, które przysługują skarżącemu na mocy art. 140 Kodeksu cywilnego, co wskazuje, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa nabytego. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał Wyrok TK o sygn. akt K 32/03 i Wyrok WSA w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 355/13. Skarżący wskazał na naruszenie zasady lex retro non agit. Skarżący podkreślił, że Starosta T. poza zorganizowaniem w dniu 19 czerwca 2013 r. rozprawy administracyjnej nie informował strony o problemach czy uwagach w stosunku do postępowania, które zakończył decyzją z dnia [...] r. Organ nie zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz nie umożliwił stronie zapoznania się z aktami sprawy. Ponadto, argumenty podniesione przez skarżącego w oświadczeniu przekazanym podczas rozprawy w dniu 19 czerwca 2013 r. zostały pominięte. Skarżący podał, że bezspornym jest fakt, że wniosek do organu wpłynął kompletny, a opieszałość oraz rażące przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, a także brak odniesienia się do uwag strony powinno uznać się za fakt o dużym znaczeniu na przebieg postępowania. W konsekwencji, skarżący zarzucił, że organ odwoławczy powielił błędne stanowisko organu I instancji w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy w dniu 21 stycznia 2014 r. Sąd postanowił w związku z treścią ostatecznej decyzji z dnia [...] r. znak [...] ustalającej warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 601 we wsi K. gmina O. oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 647) zwrócić się do Wójta Gminy O. o wskazanie: • czy teren inwestycji – działka nr 601 – jest objęty zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne uzyskaną przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 86 ust. 1 w/w ustawy (czyli ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym) i jakie było przeznaczenie tego terenu w ewentualnym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc przed dniem 1 stycznia 2003 r., • czy w/w decyzja o warunkach zabudowy pozostaje w obrocie prawnym, ewentualnie czy zostało wszczęte jakiekolwiek postępowania administracyjne zmierzające do jej wzruszenia. W odpowiedzi na ww. wezwanie Wójt Gminy O. pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. wyjaśnił, że teren inwestycji – działka nr 601 nie jest objęta zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne uzyskaną przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (teren ten przeznaczony był pod uprawy rolne). Ponadto wskazał, że decyzja z dnia [...] r. znak [...] pozostaje w obrocie prawnym. Poza tym poinformował, że Wicestarosta T. wystąpił do SKO w T. pismem z dnia 9 lipca 2013 r. w sprawie istotnych wad w postępowaniu toczącym się przed Wójtem Gminy O., zakończonych wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, polegających na wydaniu decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (art. 150 § 1 kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Rozpoznawanie skarg na decyzje organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", decyzja administracyjna podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty T. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją powyższą organ pierwszej instancji nie zezwolił T.N. na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej, położonych na działce o numerze geodezyjnym 601 położonej w gminie O.. Procedura wyłączenia z produkcji użytków rolnych uregulowana została w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1205) zwaną dalej "ustawą o ochronie gruntów". Wyłączeniem gruntów z produkcji stosownie do ustawowej definicji zawartej w art. 4 pkt 11 ww. ustawy jest rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów, przy czym, nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat. W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów wyłączenie z produkcji użytków rolnych zaliczanych do klas I, II, III, IIIa i IIIb oraz innych wymienionych w tym przepisie, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Powyższe oznacza, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych m.in. klasy III możliwe jest po uprzednim uzyskaniu zgody na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze. Tryb uzyskania takiej zgody uregulowany został w przepisie art. 7 ust. 1 i 2 ww. ustawy. W myśl tej regulacji przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i nieleśne stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i dokonuje się go w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż z dniem 26 maja 2013 r. w życie weszła nowelizacja przepisów ustawy o ochronie gruntów. W poprzednim stanie prawnym wymóg dokonania zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczył jedynie gruntów rolnych klas I–III jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha i tylko w stosunku do gruntów przekraczających wspomniane kryterium obszarowe wymagane było uzyskanie zgody właściwego ministra. W obecnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca odszedł jednak od kryterium obszarowego, którego interpretacja budziła wiele wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, wymagając zgodny ministra na nierolnicze przeznaczenie gruntów rolnych w przypadku zmiany sposobu użytkowania wszelkich gruntów rolnych klasy I-III. W sytuacji więc, gdy organ rozpatrujący wniosek o wyłączenie użytków rolnych ustali, że dany grunt jest ujawniony w ewidencji gruntów i budynków, jako rolny klasy I –III i dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w którym przeznaczono go na inne cele, organ nie może wydać zgody na wyłącznie go z produkcji leśnej, bowiem prowadziłoby to do naruszenia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Regulacje ustawy o ochronie gruntów powiązane są ściśle z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647). Zasadą jest, że ustalenie przeznaczenia terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie z przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 ww. ustawy wymieniając wśród nich wymóg, ażeby teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo objęty był zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. W sytuacji w której organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy, po dokonaniu stosownych uzgodnień z właściwym organem ochrony środowiska ustali, że teren wymaga takiej zgody, winien odmówić ustalenia warunków zabudowy i w związku z regulacją zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów niezbędnym jest ustalenie przeznaczenia terenu (przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zasadniczo więc, w stosunku do gruntów rolnych klasy I-III treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przesądza, czy zgoda na wyłączenie z produkcji użytków rolnych może być wydana. Przenosząc powyższe rozważania w realia rozpatrywanej sprawy Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem datowanym na dzień 20 maja 2013 r. T. N. zwrócił się do Starosty T. o wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej położonych w miejscowości K. na działce nr. ewid. 601 gmina O.. Do wniosku załączył m.in. wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że grunty w obrębie ww. działki stanowią użytki rolne klasy RIIIb i RIVb oraz decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] r. nr [...] o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr geod. 601 we wsi K. gmina O.. W pkt 8d ww. decyzji o warunkach zabudowy Wójt wskazał, że teren wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze ze względu na klasę gruntów. Prawidłowo w ocenie Sądu organ odwoławczy uznał, że skoro część działki objętej wnioskiem stanowi grunty rolne klasy RIIIb do wydania decyzji o ich wyłączeniu z produkcji rolnej niezbędne jest ich wcześniejsze przeznaczenie na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w trybie określonym w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów. Wobec ustalonych przez organ okoliczności, iż taki plan nie został dla przedmiotowego obszaru uchwalony, prawidłowo odmówiono skarżącemu wydania zgody o wyłączenie wnioskowanych gruntów z produkcji rolnej. Teren, objęty wnioskiem skarżącego nie spełnia przesłanki z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów, a więc uprzedniego przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze i w takich okolicznościach faktycznych niemożliwym było pozytywne rozpatrzenie wniosku. Podkreślić również należy, iż w decyzji o warunkach zabudowy, na którą powołuje się skarżący zawarto zapis, iż teren inwestycji wymaga zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze ze względu na klasę gruntów, której bez wątpienia skarżący nie uzyskał. Wobec braku wyczerpania procedury wyłączenia użytków z produkcji rolnej, przewidzianej przepisami ustawy o ochronie gruntów, a więc uprzedniego przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, organ nie był uprawniony do wydania decyzji na podstawie art. 11 ust. 1 tej ustawy. Nadto wskazać również należy, iż w ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest zgodne z przepisami prawa, mimo że Sąd nie podziela argumentacji, jaką kierował się Starosta T.. Organ nieprawidłowo wywiódł, że brak dokonania przez Wójta Gminy O. uzgodnień w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w trakcie postępowania o ustalenie warunków zabudowy stanowi przesłankę do wydania odmownej decyzji na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów, jednak błąd ten pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy wadliwość uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji nie powoduje konieczności wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego w sytuacji, gdy jego sentencja odpowiada prawu. Z uwagi na powyżej poczynione uwagi nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów. Odnośnie pozostałych argumentów zawartych w skardze, również uznać je należy za niezasadne. W skardze wskazano, że wniosek o wyłączenie użytków z produkcji rolnej złożony został przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów, wobec czego zdaniem skarżącego rozpatrzony powinien zostać na podstawie przepisów obowiązujących przed ich nowelizacją. W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował przepisy obowiązujące po dniu 26 maja 2013 r. Brzmienie przepisu art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych zmienione zostało ustawą z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 503) poprzez rezygnację z omówionego w już w niniejszym wyroku kryterium obszarowego. Owe kryterium obszarowe budziło poważne wątpliwości, czy pojęcie zwartego obszaru gruntów tożsame jest z pojęciem działki ewidencyjnej, czy też obszar taki obejmować mógł również kilka działek geodezyjnych, o ile stanowiły one zwarty obszar i przeznaczone były do "odrolnienia". Analiza uzasadnienia ustawy nowelizującej wskazuje, iż celem ustawodawcy było usunięcie istotnych wątpliwości interpretacyjnych, także na tle orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestiach regulowanych przepisami ww. ustawy w zakresie procedury związanej z ubieganiem się przez właścicieli (inwestorów) o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych, podlegających szczególnej ochronie - na inne cele. Wśród przepisów ustawy nowelizującej ustawodawca nie zawarł jednak przepisów intertemporalnych, co powodować może poważne wątpliwości w zakresie stosowania nowych przepisów do spraw wszczętych, a niezakończonych. W art. 2 ustawy nowelizującej wskazano jedynie, że ustawa wchodzi w życie po 30 dniach od jej ogłoszenia. Sąd w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż skoro w ustawie nowelizującej nie zawarto przepisów intertemporalnych, w niniejszej sprawie zastosowanie powinny mieć przepisy nowe. Skoro bowiem ustawodawca przemilczał kwestię stosowania nowego prawa, to jego wolą było stosowanie zmienionych przepisów również do spraw już wszczętych, a niezakończonych. Przepis art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, w sytuacji zatem, gdy brak jest przepisów przejściowych wskazujących, że ustawodawca uznał za zasadne, wyłączenie stosowania nowego stanu prawnego do sytuacji i zdarzeń zaistniałych wcześniej, to uznać należy za prawidłowe zastosowanie tych przepisów przez SKO. Rozważania na temat stosowania znowelizowanych przepisów mają o tyle istotne znaczenie, wobec nowego brzmienia art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, od której uzależnione jest wydanie decyzji w trybie art. 11 ust 1 ww. ustawy, jak już powyżej wyjaśniono dokonana musi być w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do nieobowiązujących już przepisów w przedmiotowej sprawie nie byłoby potrzeby uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zmiana przeznaczenia gruntów rolnych dokonana byłaby w decyzji o warunkach zabudowy, bowiem spełniony zostałby warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszym postępowaniu taką decyzję skarżący uzyskał. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy O. ustalił warunki zabudowy dla przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr geod. 601 we wsi K. gmina O., w pkt 8d decyzji wskazując, że teren wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze ze względu na klasę gruntów. Decyzja ta nie podlega kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu, jednak Sąd za zasadne uznał wskazanie, że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa. Skoro bowiem Wójt w pkt 8d decyzji wskazuje, że teren wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, to tym samym stosownie do art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozbawiony był możliwości wydania decyzji w tym zakresie. Art. 61 ust. 1 ww. ustawy. zawiera warunki, których łączne spełnienie pozwala na wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W pkt 4 zawarto warunek, że wydanie przedmiotowej decyzji jest możliwe w przypadku, gdy teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. W przypadku, gdy Wójt uznał, że teren takiej zgody wymaga, nie miał on prawa ustalić warunków zabudowy dla tego terenu, a sposób przeznaczenia i zagospodarowania terenu winien być ustalony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z uwzględnieniem treści art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów. Ponadto o ile nieprawidłowym było oparcie rozstrzygnięcia Starosty T. z dnia [...] r. o brak uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwym organem ochrony środowiska, bowiem nie to było przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania, to jednak przyznać należy Staroście rację w zakresie dostrzeżonych uchybień. Stosownie, bowiem do art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, na który powołuje się organ pierwszej instancji decyzja o warunkach zabudowy podlega uzgodnieniu z organem właściwym w zakresie ochrony gruntów rolnych w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne, a więc w tym przypadku Starostą T. Wójt natomiast, jak można domniemywać celem przyspieszenia postępowania w przedmiocie warunków zabudowy stosownego uzgodnienia nie dokonał. Powyższe w myśl art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania zakończonego decyzja ostateczną. W takich okolicznościach sprawy, zawarte w skardze zarzuty dotyczące poniesionych przez skarżącego kosztów mogłyby być przedmiotem roszczenia cywilnego właśnie w stosunku do Wójta, po ewentualnym wzruszeniu decyzji o warunkach zabudowy w trybie nadzwyczajnym, nie natomiast do organów, których postępowanie podlega kontroli w niniejszym postępowaniu. Skarżący zarzuca organowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 6, 7, 10, 15 i 77 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji pomimo uprzedniego nie rozpoznania przez organy administracji oświadczeń i uwag strony postępowania. W ocenie Sądu również ten zarzut nie jest zasadny. Organ odwoławczy odniósł się bowiem do argumentów zawartych w odwołaniu. Nadto sprawa została ponownie merytorycznie rozpatrzona, o czym świadczy wskazanie przez SKO na błędne uzasadnienie decyzji przez organ pierwszej instancji. Nie może również odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 k.p.a. poprzez nie zawiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania oraz jego zakończeniu. O ile przyznać należy skarżącemu rację, iż obowiązkiem organu było zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania, a następnie po zebraniu pełnego materiału dowodowego zawiadomienie o możliwości zapoznania się z tym materiałem i wniesieniem w stosunku do niego uwag, to w ocenie Sądu uchybienie to nie miało wpływu na wynik postępowania. Postępowanie w przedmiocie wyłączenia użytków z produkcji rolnej jest postępowaniem wszczynanym na wniosek zainteresowanej strony. Skoro skarżący w stosunku do Starosty z takim wnioskiem wystąpił, to uznać należy, iż zdawał on sobie sprawę, iż postępowanie to zostało wszczęte. Świadomość o toczącym się postępowaniu potwierdza również, udział skarżącego w przeprowadzonej w dniu 19 czerwca 2013 r. rozprawie administracyjnej. Brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w żaden sposób, więc nie ograniczył możliwości jego udziału w toczącym się postępowaniu. Odnosząc się z kolei do braku zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym wskazać należy, iż wszelkie wnioski, czy też argumenty, których skarżący nie mógłby przedstawić w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, mógłby być przez niego podniesione na etapie postępowania odwoławczego. Naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 10 k.p.a pozostaje w świetle powyższego bez znaczenia dla wyniku postępowania, bowiem z akt administracyjnych wynika, iż skarżący miał świadomość o toczącym się postępowaniu. Posiadał również możliwość czynnego udziału w postępowaniu i ewentualne naruszenia przepisów postępowania mogły zostać wyeliminowane w postępowaniu przed organem odwoławczym. Również nie można uznać za zasadny zarzut naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak obiektywnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób prawidłowy, wnikliwy i wyczerpujący. W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany przez organ pierwszej instancji pozwalał na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Nadto skarżący czyniąc powyższy zarzut nie wskazał, jakie jeszcze czynności dowodowe winien przeprowadzić organ oraz jakich okoliczności faktycznych nie ustalił. Bez znaczenia pozostaje również zarzut dotyczący braku podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Prawem organu było przeprowadzenie takiej rozprawy, w sytuacji gdy dostrzegł taką konieczność i Sąd nie dostrzega w takim postępowaniu jakiegokolwiek naruszenia praw skarżącego. W tym stanie rzeczy, z uwagi na brak podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło