II OZ 362/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2219/13 o odmowie przyznania M.C. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 25 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M.C. (dalej jako "skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] września 2013 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójką dzieci. Na dochód rodziny składa się jego emerytura w wysokości 3.260 zł oraz wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę w kwocie 3.451,83 zł (łącznie 6.711,83 zł). Skarżący posiada dom jednorodzinny o powierzchni 176 m2 oraz 10.000 zł oszczędności. Wskazał, że do stałych wydatków gospodarstwa domowego należą spłaty rat kredytu hipotecznego w wysokości około 1.000 zł miesięcznie, kredytu konsumpcyjnego, zaciągniętego na remont domu w kwocie około 1.500 zł miesięcznie, opłaty za bieżące rachunki (w tym media) około 1.600 zł miesięcznie oraz koszty utrzymania gospodarstwa domowego około 2.000 zł miesięcznie. Ponadto skarżący wyjaśnił, że koszty utrzymania przewyższają miesięczny dochód jaki otrzymuje jego rodzina. Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że posiadane przez rodzinę skarżącego zasoby pieniężne, a także stały miesięczny dochód, przesądzają o braku możliwości przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu I instancji, wskazane przez skarżącego oszczędności w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego od skargi, który wynosi 200 zł pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy brane są pod uwagę wydatki niezbędne dla utrzymania, do których nie zalicza się zobowiązań pieniężnych z tytułu zaciągniętych kredytów. Nie można bowiem przyjąć, że tego rodzaju zobowiązania mają charakter priorytetowy przed kosztami sądowymi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Ponownie podkreślił, że koszty utrzymania przewyższają miesięczny dochód jaki otrzymuje jego rodzina. Skarżący podniósł ponadto, że postępowanie zostało wszczęte przez organ administracji, a więc obciążanie skarżącego kosztami postępowania stoi w sprzeczności z zasadami sprawiedliwości społecznej i narusza zasady postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że skarżący osiąga stały miesięczny dochód oraz dysponuje oszczędnościami, które z pewnością pozwolą mu na pokrycie kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprowadzają się do kwoty 200 zł wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w tym zakresie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można przyjąć, że koszty utrzymania przewyższają miesięczny dochód jaki otrzymuje jego rodzina. Oznacza to, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ponadto wbrew twierdzeniom zażalenia, postępowanie przed sądem administracyjnym zostało wszczęte na skutek skargi wniesionej przez skarżącego, stąd też to na skarżącym, a nie na organie administracji ciąży obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.