I SA/Gl 1508/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Przemysław Dumana, del. Sędzia SO Paweł Kornacki, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę. 1. A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (zwana dalej "Spółką"), skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], nr [...], określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2012 rok w kwocie [...]zł. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zostało wydane po rozpatrzeniu odwołania Spółki, m.in. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej w skrócie "O.p."). 2. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: 2.1. W dniu 26 października 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła korekta deklaracji na podatek od nieruchomości na 2012 rok, począwszy od miesiąca listopada, złożona przez A Sp. z o.o. w Z.. Spółka, uzasadniając konieczność złożenia korekty, wskazała na zaprzestanie z przyczyn technicznych wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej budynku usługowo–produkcyjnego, położonego przy ul. [...] w Z.. Podatnik poinformował również, iż w najbliższym czasie ma zamiar przystąpić do nowego zagospodarowania budynku lub go wyburzyć. .2. Prezydent Miasta Z. po wszczęciu postępowania w sprawie, decyzją z dnia [...]nr [...]określił wysokość podatku od nieruchomości na 2012 rok w wysokości [...]zł. 3. Po rozpatrzeniu wniesionego przez podatnika odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] nr [...], uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w sprawie. 4. Kolejną decyzją z dnia [...]nr [...], Prezydent Miasta Z. ponownie określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2012 rok na kwotę [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotem opodatkowania były budynki w całości związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 2.385,80 m2, grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 17.889 m2 oraz budowle o wartości [...]zł. Organ podatkowy uznał, iż stan techniczny budynku usługowo – produkcyjnego, położonego w Z. przy ul. [...] nie daje podstaw do tego, aby do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Powołał treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613 ze zm., dalej w skrócie: "u.p.o.l."), zgodnie z którym za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych, jak również dokonał interpretacji przewidzianego w powołanym przepisie wyłączenia. Organ pierwszej instancji wskazał, iż wprawdzie w przedmiotowym budynku faktycznie nie prowadzi się działalności gospodarczej, jednak przeprowadzone oględziny nie potwierdziły, aby nadawał się on wyłącznie do likwidacji. Podniósł także, że przedstawiona przez podatnika decyzja Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Z., o zakazie eksploatacji budynku produkcyjno–usługowego do czasu dostosowania warunków ewakuacji do stanu zgodnego z warunkami z zakresu bezpieczeństwa pożarowego i ewakuacji określonych w przepisach techniczno–budowlanych, nie może stanowić dokumentu potwierdzającego, iż budynek nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych. Ponadto wskazał, że zgodnie z informacją udzieloną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., przedmiotowa nieruchomość po wykonaniu robót budowlanych (na podstawie decyzji z dnia [...], nr [...], na rozbudowę i przebudowę budynku) będzie mogła być wykorzystywana zgodnie z jej przeznaczeniem. Reasumując organ pierwszej instancji stwierdził, iż nie dopatrzył sie istnienia przesłanek tzw. "względów technicznych" niezależnych od podatnika, o których mowa w treści powołanego wcześniej przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. 5. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił naruszenie: 1) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez jego niewłaściwą wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż: – przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych tylko i wyłącznie z przyczyn całkowicie niezależnych od podatnika, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania; – sam fakt, że przedsiębiorca jest właścicielem budynku przesądza o tym, że jest to budynek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą; 2) art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 9 u.p.o.l. w związku z art. 21 § 3 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż strona obowiązana jest do zapłaty podatku od nieruchomości, a to pomimo braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w budynku i w efekcie wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2012 rok w kwocie [...]zł. 6. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stwierdzając, iż niemożność prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych występuje w przypadku zaistnienia sytuacji określonej w art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym"), tzn. gdy stan techniczny budynku bezpośrednio grozi zawaleniem. Wówczas właściwy organ (administracji architektoniczno–budowlanej lub nadzoru budowlanego) powinien stwierdzić, w formie decyzji, brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej na nieruchomości lub jej części. Ponadto zwrócił uwagę, iż niemożność prowadzenia działalności gospodarczej winna mieć charakter trwały. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podniosło, że wprawdzie sporna nieruchomość od listopada 2012 r. nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże istnieje możliwość jej dalszego wykorzystywania, po wykonaniu robót budowlanych zgodnie z zatwierdzoną w dniu 29 lipca 2005 r. decyzją nr [...]na rozbudowę i przebudowę przedmiotowego obiektu. Tym samym w rozpatrywanej sprawie niemożność wykonywania działalności gospodarczej wynika z dających się usunąć przyczyn technicznych. 7. W skierowanej do Sądu skardze, Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Strona skarżąca ponownie przytoczyła, sformułowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zarzuty naruszenia: 1) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez niewłaściwą wykładnię wyrażającą się w przyjęciu, iż: – sam fakt, że przedsiębiorca jest posiadaczem budynku przesądza o tym, iż jest to budynek podlegający opodatkowaniu jako związany z prowadzoną działalnością gospodarczą; – niemożność prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych występuje tylko i wyłącznie w sytuacji opisanej w art. 68 Prawa budowlanego; 2) art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 9 u.p.o.l. w zw. z art. 21 § 3 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż strona skarżąca obowiązana jest do zapłaty podatku od nieruchomości według podwyższonych stawek, pomimo braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w budynku. Uzasadniając przytoczone zarzuty Spółka podniosła, że organy obu instancji pominęły okoliczność, iż decyzja z dnia [...] na rozbudowę i przebudowę obiektu wydana została w stosunku do poprzedniego właściciela nieruchomości tj. B Sp. z o.o., zaś wydanie takiej decyzji w stosunku do strony skarżącej nie jest możliwe z uwagi na zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto Spółka podkreśliła, że nie ma możliwości prowadzenia na spornej nieruchomości innej działalności niż dotychczasowej, której jednak nie chce dalej kontynuować. Wskazała, że próby sprzedaży przedmiotowego obiektu nie doszły do skutku z uwagi na ograniczenia związane z prowadzeniem na jego terenie działalności gospodarczej. Powyższe okoliczności, zdaniem Spółki, doprowadziły ją do złożenia w dniu 8 października 2013 r. wniosku o pozwolenie na rozbiórkę budynku. Nadto strona skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektywną niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej o charakterze trwałym z uwagi na wystąpienie tzw. "względów technicznych" oraz zmianę przeznaczenia terenu. Za zbędne uznała odwołanie się przez organ drugiej instancji do przepisu art. 68 Prawa budowlanego. 8. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wskazał nadto, iż dopiero na etapie skargi podatnik podjął decyzję o rozbiórce budynku i złożył stosowny wniosek w tej sprawie. Powyższa okoliczność, w ocenie organu drugiej instancji, nie może mieć wpływu na stawki podatkowe w roku 2012, gdyż ewentualna decyzja o rozbiórce budynku nie wynika z jego stanu technicznego ale z postanowienia podatnika o zaprzestaniu prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej. Ponadto podniósł, iż brak decyzji na rozbudowę i przebudowę obiektu wydanej w stosunku do podatnika świadczy o przyczynach leżących wyłącznie po jego stronie a nie po stronie spornej nieruchomości. 9. W piśmie z dnia 3 grudnia 2013 r. Spółka podtrzymała dotychczasowe twierdzenia i wnioski zarzucając organowi odwoławczemu, iż nie ustosunkował się do jej zarzutów zawartych w treści skargi. Stwierdziła także, że brak jest podstaw do utożsamiania pojęcia "względów technicznych" z tak złym stanem budynku, iż nie jest możliwe dalsze prowadzenie w nim działalności. 10. Na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. strona skarżąca podtrzymała swoją skargę oraz wskazała, że pozwolenie na rozbudowę spornego budynku uzyskał jego poprzedni właściciel nieruchomości a Spółka nie dostała zgody na "przepisanie" tego zezwolenie na swoją rzecz. Ponadto podniosła, że z powodu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wystąpiła o zgodę na budowę budynków mieszkalnych z wykorzystaniem części spornego budynku. Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2013 r. zwróciła się o zezwolenie na częściową rozbiórkę, przebudowę i nadbudowę budynku magazynowo–produkcyjnego na zespół pięciu małych domów mieszkalnych. Pozwolenie takie uzyskała w ostatnich dniach, lecz nie jest ono jeszcze ostateczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 11. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona nią decyzja i decyzja ja poprzedzająca, nie naruszają prawa materialnego, a ich wydanie poprzedzone zostało wszechstronnym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych i poprawną oceną dowodów, co przedstawiono w szczegółowych uzasadnieniach tychże decyzji. 11.1. Między stronami nie ma sporu co do faktów. Organ podatkowy nie przeczy bowiem temu, że Spółka nie wykorzystywała części nieruchomości w postaci budynku usługowo-produkcyjnego w Z. przy ul. [...] do prowadzenia swej działalności gospodarczej od listopada 2012 r. Niesporne też jest, że jednym z powodów zaniechania prowadzenia działalności w tym budynku była decyzja Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w Z. z dnia [...], którą zakazano eksploatacji spornego budynku "do czasu dostosowania warunków ewakuacji do stanu zgodnego z warunkami z zakresu bezpieczeństwa pożarowego i ewakuacji określonych w przepisach techniczno-budowlanych". W decyzji tej wskazano dokładnie jakie prace muszą być wykonane, aby budynek mógł być eksploatowany zgodnie z przeznaczeniem. Zakres tych prac można ogólnie określić jako remontowe i porządkowe (m. in. wymiana łatwopalnej wykładziny i okładziny ścian, naprawa instalacji elektrycznej , wyposażenie budynku w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, opracowanie instrukcji bezpieczeństwa przeciwpożarowego). Pozostałe powody to, jak wskazała sama Spółka, niewykonanie powyższych zaleceń i przystąpienie do opracowania koncepcji wykorzystania budynku usługowo-produkcyjnego na cele mieszkaniowe, ze względu na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu. Strona skarżąca nie zakwestionowała też ustaleń poczynionych w wyniku oględzin nieruchomości, przeprowadzonych w dniu 27 listopada 2012 r. z udziałem jej przedstawicieli. W wyniku oględzin ustalono, że budynek o pow. 2.211,30 m2 jest pusty. W całości jest pokryty dachem, posiada kompletne okna. Wnętrze niezagospodarowane, na podłogach posadzka lub beton, ściany otynkowane, instalacje wewnętrzne kompletne, zamontowane kaloryfery. Jako uszkodzenia odnotowano jedynie przecieki z dachu oraz popękane kafelki w łazienkach. Z oświadczenia przedstawicielki strony skarżącej złożonego na rozprawie wynika, że dopiero w dniu 3 grudnia 2013 r. Spółka wystąpiła o wydanie decyzji o pozwoleniu na częściową rozbiórkę, przebudowę i nadbudowę budynku usługowo-produkcyjnego na zespół pięciu małych domów mieszkalnych. 11.2. Powyższy stan faktyczny został przez organy podatkowe oceniony pod kątem zaistnienia przesłanki wyłączającej opodatkowanie nieruchomości pozostającej w posiadaniu przedsiębiorcy stawką przewidzianą dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l wyjaśnia, co oznacza określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" definiując je jako "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami [...], chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności gospodarczej ze względów technicznych". W konsekwencji przyjąć należy, że, jeżeli prawodawca opodatkowuje niższymi stawkami podatku od nieruchomości grunty lub budynki, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, to zakłada, że mogą zaistnieć takie przeszkody techniczne, niezależne od podatnika, które powodują, że nieruchomość staje się w ogóle nieprzydatna dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga, że wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Z uregulowania zawartego w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l wynika także jednoznacznie, że niemożność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych musi mieć równocześnie trwały charakter, co oznacza, że muszą one istnieć tak w danym momencie, jak i w przyszłości, na stałe. 11. 3. W kontekście przedstawionego wyżej stanu prawnego, poczynione ustalenia faktyczne nie pozwalają na uznanie, że sporny budynek nie może być uznany za nienadający się do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Budynek był w 2012 r. w dobrym stanie technicznym, a wstrzymanie jego eksploatacji z powodu niespełnienia warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego nie miało charakteru trwałego, skoro zalecenia wydane w tym zakresie wymagały stosunkowo niewielkich zmian. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, że trwałość niemożności wykorzystania przedmiotu opodatkowania na cele gospodarcze zachodzi wtedy, gdy istnieją takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności (por. np. wyrok NSA z 1 czerwca 2011 r., II FSK 151/10, wyrok NSA z 10 czerwca 2011, II FSK 226/10). Takie stanowisko uznać należy za słuszne. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że trwała niemożność ma miejsce również wtedy, gdy usunięcie przeszkód technicznych uniemożliwiających wykorzystanie określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedsięwzięcia robót budowlanych, nawet w większym wymiarze tak pod względem ich czasochłonności, jak i zakresu. Z użytego w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l sformułowania "nie jest i nie może być wykorzystywany" wynika bowiem, że taka niemożność ma mieć stały i niezależny od jakichkolwiek działań charakter. Innymi słowy, trwała niemożność wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej następuje wtedy, gdy w danym momencie niezasadnym i nieracjonalnym jest założenie, że przeszkody będące przyczyną takiego stanu rzeczy przestaną istnieć w przyszłości. Tym samym, przejściowe tylko niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nieruchomość taka, mimo czasowego jej niewykorzystywania, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Przypomnieć należy, że już z samego brzmienia decyzji Komendanta Państwowej Straży Pożarnej wynikało, że wstrzymanie eksploatacji budynku miało charakter przejściowy, skoro zakaz wydano do czasu spełnienia określonych wymagań. Stan techniczny samego budynku nie nasuwał zastrzeżeń, co ustalono w toku postępowania podatkowego, przeprowadzając dowód z oględzin. Trzeba podkreślić, że remontowanie obiektów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza jest ściśle związane z ich wykorzystywaniem dla celów gospodarczych. Zapewnienie określonych wymogów, w tym bezpieczeństwa przeciwpożarowego czy też obowiązek przeprowadzania stałych bądź okresowych napraw i remontów, czasowo wyłączających możliwość prowadzenia działalności, z żaden sposób nie może być uznane za przeszkodę o charakterze technicznym, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Podobnie należy ocenić takie okoliczności faktyczne jak zmiana profilu działalności gospodarczej podatnika czy też zamiar wykorzystana budynku na inne cele gospodarcze, wymagające przebudowy, nawet jeśli wynikają one np. ze zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Okoliczności te nie mają bowiem charakteru obiektywnych przeszkód technicznych. 12. Mając na uwadze powyższe, nie można uznać, aby spełnione zostały przesłanki warunkujące uznanie spornej nieruchomości za niezwiązaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, co pozwoliłoby na zastosowanie innej niż przyjęta stawki podatku od nieruchomości. Stwierdzić zatem należy, że postępowanie organów administracji, które poddane zostało kontroli Sądu było prawidłowe, a podjęte decyzje zgodne z prawem. 13. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity; Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.