II SA/Gl 1337/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego A. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. A. K. domagał się wyrejestrowania pojazdu m-ki [...] nr rej. [...], nr [...]. Do wniosku dołączył: – kopię umowy kupna-sprzedaży z dnia [...] r., – kserokopię zaświadczenia Komendy Miejskiej Policji w M. nr [...], – oświadczenie z dnia [...] r., że przedmiotowy samochód został skradziony (przywłaszczony). Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] orzekł o odmowie wyrejestrowania powyższego pojazdu z braku przesłanek, określonych w art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 15 ust. 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji o oznaczaniu pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322 ze zm.). Jednakże wskutek odwołania A. K., powyższa decyzja została uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na mocy decyzji SKO w C. z dnia [...] r. celem ustalenia, czy wnioskodawca jest właścicielem przedmiotowego pojazdu i wyjaśnienia, czy pojazd ten został skradziony, czy przywłaszczony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...], powtórnie orzekł o odmowie wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wnioskodawca na wezwanie organu przedłożył fakturę nabycia pojazdu i oświadczenie z dnia [...] r. o jego przywłaszczeniu przez S. C., który wynajął pojazd od [...] do [...] r., lecz po upływie okresu wynajmu pojazdu nie zwrócił. W toku postępowania wpłynęło również pismo Sądu Rejonowego w M. z dołączonym odpisem wyroku nakazowego z dnia [...] r., sygn. akt [...], z którego wynika, że przedmiotowy pojazd został przywłaszczony przez S. C. w okresie od [...] r. do [...] r. Zatem w ocenie organu, nie został spełniony warunek określony w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu od decyzji A. K. zarzucił naruszenie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – poprzez zawężającą interpretację tego przepisu. Jego zdaniem, celem tej regulacji jest umożliwienie wyrejestrowania pojazdu w sytuacji, gdy właściciel utracił posiadanie pojazdu w sposób uniemożliwiający mu wbrew własnej woli, korzystanie z auta. Tymczasem zarówno w przypadku przestępstwa kradzieży z art. 278 kk, jak i przywłaszczenia z art. 284 kk, istotą jest utrata władztwa nad rzeczą. Dla poparcia stanowiska odwołujący się przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 3906/03. Jednakże zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania nie uwzględniło. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium stwierdziło, że w świetle wyroku Sądu Rejonowego w M. sygn. akt [...], przedmiotowy pojazd nie został skradziony, lecz przywłaszczony i to w ściśle określonym okresie tj. od [...] r. do [...] r. Zatem aktualnie pojazd nie jest już przywłaszczony, a więc odpadła przesłanka jego wyrejestrowania, nawet jeżeli przyjąć, że zarówno kradzież, jak i przywłaszczenie winny umożliwiać właścicielowi wyrejestrowanie pojazdu, aczkolwiek zdaniem Kolegium przywłaszczenie podpada pod przesłankę z art. 71 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W skardze do sądu administracyjnego A. K. domagał się uchylenia decyzji Kolegium i zasądzenia kosztów postępowania, ponawiając zarzuty i argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji co do konieczności celowościowej wykładni pojęcia "kradzieży", użytego w art. 79 uprd. Powołał się także na wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/GL 1435/112. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzje organów obydwu instancji zapadły bowiem z naruszeniem art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wyżej powołanej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137), oraz bez należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z mocy wyżej powołanego przepisu, pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek jego właściciela w przypadku kradzieży, jeżeli właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. W niniejszej sprawie skarżący jako właściciel przedmiotowego pojazdu domagając się jego wyrejestrowania, w dniu [...] r. złożył oświadczenie, że pojazd ten został przywłaszczony przez S. C., który wynajął pojazd na podstawie umowy najmu z dnia [...] r. na okres od tego dnia do dnia [...] r. i po upływie tego okresu nie zwrócił wynajmowanego pojazdu. Z akt sprawy wynika też, że prawomocnym wyrokiem nakazowym z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w M. S. C. został uznany winnym popełnienia występku z art. 284 § 1 kk, polegającego na przywłaszczeniu przedmiotowego samochodu na szkodę firmy "A" w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. Na tej podstawie organy obydwu instancji przyjęły, że skoro przestępstwo przywłaszczenia miało miejsce w ściśle określonym okresie (do dnia [...] r.), to aktualnie (w dacie orzekania przez organy obydwu instancji), pojazd nie jest już przywłaszczony, a zatem brak przesłanek do jego wyrejestrowania, zarówno w trybie art. 79 ust. 1 pkt 2, jak i pkt 5 cyt. ustawy. Zdaniem sądu administracyjnego, stanowiska tego nie sposób jednak podzielić, a przynajmniej należy je uznać za przedwczesne. Wszak oświadczenie skarżącego, złożone po pouczeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kk w dniu [...] r. stanowi, że pojazd nie został zwrócony po okresie wynajmu pojazdu, co sugeruje, że taki stan rzeczy trwał w dacie złożenia oświadczenia. Aczkolwiek organy administracji władne są do podważenia prawdziwości złożonego oświadczenia strony, to jednak treść przywołanego wyroku karnego nie pozwala na konstatację, że skarżący odzyskał przywłaszczony pojazd. Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym (także nakazowym) prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny z mocy art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zatem sąd administracyjny nie może podważać ustaleń wyroku sądu karnego w zakresie okresu trwania przestępstwa z art. 284 § 1 kk, czyli przedziału czasowego od [...] r. do dnia [...] r. Jednakże zauważyć przyjdzie, że w pkt 2 wyroku z dnia [...] r. na podstawie art. 36 § 2 kk w zw. z art. 72 § 2 kk Sąd Rejonowy w M. zobowiązał oskarżonego S. C. do naprawienia wyrządzonej szkody przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej firmy, prowadzonej przez skarżącego, kwoty [...] zł. Zatem analiza treści powyższego wyroku nie pozwala na jednoznaczną konstatację, że w dacie rozpoznania wniosku o wyrejestrowanie pojazd nie był już przywłaszczony. Stwierdzić bowiem należy, że dopiero ustalenie, że skarżący odzyskał przywłaszczony pojazd, uzasadnia odmowę jego wyrejestrowania. Nadto, skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko skarżącego, że pod pojęciem "kradzieży pojazdu", użytego w przepisie art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, należy rozumieć każdy przypadek, gdy właściciel utracił posiadanie pojazdu wbrew własnej woli, a pozbawienie władztwa stanowi przestępstwo (czyn zabroniony), bądź nawet wykroczenie z uwagi na wartość pojazdu. Względy natury celowościowej przemawiają za tym, aby przestępstwo przywłaszczenia traktować jako kradzież pojazdu na użytek Prawa o ruchu drogowym, skoro zgodnie z art.79 ust. 2 tej ustawy, pojazd odzyskany po kradzieży podlega na wniosek właściciela ponownej rejestracji. Gdyby bowiem przypadek przywłaszczenia traktować jako udokumentowaną trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu (art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy), to w razie jego odzyskania właściciel pozbawiony byłby możliwości powtórnej rejestracji pojazdu. Zatem z braku ustawowej definicji pojęcia "kradzieży", użytego w art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy, opowiedzieć się należy za szeroką (funkcjonalną) wykładnią tego przepisu, skoro skutki obydwu przestępstw (kradzieży i przywłaszczenia), są identyczne, pozbawiając właściciela pojazdu możliwości korzystania z władztwa wbrew własnej woli. Z tych też względów decyzje organów obydwu instancji jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i reguł procedury administracyjnej, podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w kwocie 240 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, czyli łącznie 457 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego po myśli art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zatem uzupełnić postępowanie dowodowe celem ustalenia, czy skarżący odzyskał przywłaszczony pojazd. W tym względzie celowe wydaje się zasięgnięcie informacji w Sądzie Rejonowym w M. co do przesłanek zobowiązania do naprawienia szkody w pkt 2 wyroku z dnia [...] r. sygn. akt [...]. O ile skarżący nie odzyskał przedmiotowego pojazdu, zachodzić będą przesłanki do jego wyrejestrowania w trybie art. 79 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym.